SPK Başkanı Turan Erol, aracı kuruluşların taşıdıkları faaliyet risklerinin önceden tespit edilerek giderilmesine yönelik bir erken uyarı modeli geliştirilmesinin hedeflendiğini belirterek, her ne kadar proje bir "erken uyarı" sistemine yönelik olsa da söz konusu projenin sektöre en önemli katkısının sektör ve SPK arasında tesis edilecek işbirliği olduğu ifade etti.

Karşılıklı olarak geliştirilecek güven ve işbirliği sayesinde aracı kuruluşların faaliyet kurallarına uyumuna yönelik doğru bilgilerin uzaktan erişimle temin edilerek, elde edilen bu bilgilerin geliştirilecek model vasıtasıyla değerlendirilmesi sonucunda aracı kurumların riskli ve güçlendirilmesi gereken faaliyet alanlarının belirlenmesi imkânı sağlanacağının altını çizen SPK Başkanı Turan Erol, elde edilen veriler çerçevesinde düzenlemelere uyum konusunda gerekli önlemleri almaları için aracı kuruluş yönetim kurulu ile SPK arasında karşılıklı görüşmeler yapılarak SPK tarafından aracı kuruluşlara tavsiye ve uyarılarda bulunulacağını söyledi.

Proje çalışmaları için Avrupa Birliği'nin fonlarından kaynak sağlandı

Daha önce Almanya Sermaye Piyasası Kurulu (BaFin) ile yürütülen twinning projesinin de, AB fonlarının kullanımı konusunda Sermaye Piyasası Kurulu'nun gerek proje hazırlama gerekse projelerin sunumu konusunda ciddi tecrübe kazandığını ifade eden SPK Başkanı Turan Erol, Erken Uyarı Modeli çalışmalarının da AB Fonları ile desteklendiğini belirtti.

Avrupa Birliği ile müzakere sürecinde Hollanda hükümeti tarafından sunulan teknik yardımlar kapsamında SPK tarafından hazırlanan sermaye piyasalarında faaliyet
gösteren aracı kuruluşlar için daha etkin bir erken uyarı modeli geliştirilmesine yönelik proje önerisinin Hollanda Ekonomi Bakanlığı tarafından kabul gördüğünü belirten SPK Başkanı Turan Erol, projenin yürütülmesine 2007 sonlarından itibaren Hollanda Finansal Piyasalar Kurumu (AFM) ile SPK arasındaki işbirliği çalışmaları ile hızla başlandığının altını çizdiği açıklamasında, Türkiye çapında tüm kamu kurumlarının hazırlamış olduğu onlarca proje arasından Sermaye Piyasası Kurulu'nun hazırlamış olduğu
projenin tercih edilmesinin kendilerini mutlu ettiğini ifade etti.

Kamu ve özel sektör arasında işbirliği artırılıyor

SPK Başkanı Turan Erol, mevcut durumda kamu otoritesi-sektör arasında, hemen her alanda olduğu gibi, karşılıklı güvensizlikten kaynaklanan tepkisel ve müteakiben kontrol sisteminin doğasından kaynaklanan sorunların, karşılıklı güven, eşitlik ve önlemsel erken uyarı modeli ile bertaraf edileceği düşünüldüğünü belirttiği açıklamasında, 2008 yılı sonunda tamamlanacak olan projenin nihai hedefinin aracı kuruluşlarla birlikte faaliyet kurallarının belirlenerek sektörün mevzuata uyum fonksiyonunun güçlendirilmesi, piyasa gelişmeleri ve trendlerin takibi için gerekli verilerin tespiti ile uluslararası standartlarla uyumlu bir uzaktan gözetim modeli kurmak ve orijinini piyasa ihtiyaçlarından alan düzenlemeler yapmak olduğunu ifade etti.

Erken uyarı modeli Türk finansal sisteminin ne kadar sofistike olduğunun güzel bir örneği olacak

Üzerinde çalışılan erken uyarı modelinin, gelişmiş ülkelerde, özellikle İngiltere düzenleyici otoritesi tarafından uygulanan "Arrow" sistemine benzediğini ifade eden SPK Başkanı Turan Erol, modelin sadece erken uyarı amaçlı değil aynı zamanda piyasada ortaya çıkan eğilimlerin belirlenmesi, muhtemel risklerin önceden tespit edilerek makro önlemlerin alınmasına da hizmet edecek şekilde oluşturulduğunu ifade etti.

Model kapsamında elde edilecek veriler ışığında yapılacak düzenlemelerin aynı zamanda piyasa ihtiyaçlarına da daha doğru bir yaklaşım sergileyeceğini ifade eden SPK Başkanı Turan Erol, model ile uluslararası düzeyde son dönemde giderek önem kazanan "daha iyi düzenleme (better regulation)" yaklaşımına da paralel bir yaklaşımın benimsenmesi amaçlandığının altını çizdi.

Bu ve buna benzer modelleri kullanan sadece birkaç gelişmiş ülke olduğunu belirten SPK Başkanı Turan Erol söz konusu çalışmanın sektörün ihtiyaçlarına cevap vermek anlamında kamu kurumu olarak daha doğru bir yaklaşım sergilenmesine imkan sağlayacağını ve yeni olması nedeniyle gerek SPK gerekse aracılık sektörü olarak yaklaşımın benimsenmesinde ortaya çıkabilecek gecikmelere bağlı olarak kısa vadede olmasa bile uzun vadede aracılık sektörünün gelişimi, risklerin ve önlemlerin doğru tahmin edilmesine ciddi katkı sağlayacağına inandıklarını ifade etti.

SPK Başkanı Turan Erol geleneksel düzenleme ve denetim yaklaşımından tamamen farklı bir yaklaşımın benimsenmesini gerektirecek olan söz konusu çalışma sonrasında düzenleyici ve düzenlenen kurumların birbirlerini daha iyi anlayacakları ve piyasaların gelişimi için işbirliği içerisinde çalışmalarının mümkün hale geleceğini düşündüğünü ifade etti.

Finansal sektörün ihtiyaçlarının tespit edilmesi öncelik arz ediyor

SPK ve Hollanda düzenleyici otoritesi AFM'in ortaklaşa yürüttüğü modelin son aşamasına gelindiğini ifade eden SPK Başkanı Turan Erol, zaman kısıtı nedeniyle ilk etapta uygulanacak soru setinin Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşlar Birliği ile doğrudan hazırlandığını ancak modelin tam olarak uygulamaya alınması sonrasında gerek risk algılamalarının gerekse soru setinin sektörün tüm katılımcıları ile birlikte hazırlanacağını belirtti.

SPK Başkanı Turan Erol aracı kuruluşların kendilerini
değerlendirecekleri soru setinin her yıl aracı kuruluşlarla yapılacak arama toplantıları benzeri çalışmalar sonucunda hazırlanacağının; bu sayede söz konusu dönem içinde önem taşıyan faaliyetlere ağırlık vererek sektörün ihtiyaçlarının tespiti mümkün olacağının ayrıca aracı kuruluşların değerlendirilmesinin aynı soru seti ile yapılacağından mevzuatta aranan ancak pratikte uygulanması mümkün olmayan faaliyet koşulları yerine uygulanabilirliği olan düzenlemeler getirilmesine imkan tanınacağının altını
çizdi.