Çevre Bakanlığı ve TÜBİTAK’ın ortak çalışması ile endüstriyel tesis bacalarının sürekli izlenmesini sağlayan ve yurt dışından temin edilen ‘Baca Analizörü’ cihazının yerlisi üretildi. Yurt dışına bağımlılığı ortadan kaldıracak ve Türkiye bütçesine katkı sağlayacak olan ‘Yerli Baca Analizörü’ (Baca gazı sürekli izleme sistemi) basına tanıtıldı.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Gölbaşı Referans Laboratuvarı Genel Müdürlüğünde gerçekleştirilen toplantıda Çevre Şehircilik Bakanlığı ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Laboratuvar Ölçüm ve İzleme Daire Başkanı Soner Olgun cihazla ilgili bilgi verdi.
Olgun, "Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak sürdürülebilir çevre ve marka şehirler vizyonu ile halkımıza daha kalitesi, yaşanabilir, sürdürülebilir çevre oluşturmaya yönelik çalışmaları yürütüyoruz. Bu hedefe doğru ilerlerken ekonomik gelişimimizin ve sürdürülebilirliğimizin önüne engel olmamaya çalışıyoruz" ifadesini kullandı.
"Son dönemlerde devletimizin politikaları kapsamında özellikle teknolojik anlamda dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik çok önemli çalışmalar yapılıyor" diyen Olgun sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bizim de bu hedef doğrultusunda kendi çalışma alanımız olan çevre kirliliği ile ilgili tespit noktasında çok ciddi teknolojiye ihtiyacımız var. Çevre kirliliği ile etkin bir şekilde mücadele edebilmek için öncelikle mevcut durumu iyi bir şekilde ortaya koyabilmeniz gerekiyor. İzlemeler, ölçümler, analizler gerçekleştirmemiz gerekiyor. Bu analizleri de cihaz ve ekipman kullanarak gerçekleştirmek durumundasınız. Şuanda ülkemizdeki profile baktığımız zaman bu anlamda ciddi anlamda dışa bağımlılık söz konusu. Bu alanda hizmet veren 180’e yakın çevre laboratuvarı var. Bunların kullandığı ölçüm cihaz ekipmanları mevcut. Bir de şuanda ülkemizde 700’e yakın bacadan bahsediyoruz. Bacalarını sürekli olarak ölçüm yapabilecek bir cihaz kullanmaları gerekiyor. Bu cihazların tamamı şuanda yurt dışından temin ediliyor. Biz de dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik bu ekipmanların ülkemizde üretilmesini ve dışa bağımlılığı önlemeyi hedefledik. TÜBİTAK MAM, yaklaşık 2 yıldır yapılan çalışmalar sonucunda bu kapıyı açmaya yönelik bir çalışma gerçekletirdi. Gelinen noktaya baktığımız zaman gelişme son derece ümit verici. Özel bir firma ile geliştirilmiş bir cihaz. Bu çalışmanın önü çok açık. Çevre alanında tespite yönelik cihaz ekipman ihtiyacını diğer alanlarda da yerli üretim olarak çalışmaları devam ettirmeyi planlıyoruz. Çevre bakanlığı olarak ülkede yerli ürünlerin kullanımını teşvike yönelik çalışmalara başladık. Kısa sürede yasal açıdan da bu çalışmalar tamamlanmış olacak. Yerli baca analizörünün dışında yaygın olarak kullanılan daha sık aralıklarla ihtiyaç duyulan pasif örnekleyici tüpler geliştirilmesi noktasında o konuda da VOC ve BTEX diye tanımladığımız kirleticileri tespit edebilen pasif örnekleyici tüpler de geliştirildi. Daha farklı parametrelere yönelik de yine pasif örnekleyicilerinin geliştirilmesine ile ilgili çalışmalar ciddi bir seviyeye gelmiş durumda. Bu çalışmaların ülkemiz için hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum. İnşallah ileride sadece ülkemiz ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik değil, bu ürünlerimizi dışarıya ihraç edebilecek noktasına gelmesini ümit ediyorum."
"Muadillerine göre çok daha üstün özelliklere sahip ve düşük maliyetine satılabilecek bir şekilde bunları geliştirmeyi başardık"
TÜBİTAK MAM Proje Lideri Dr. Bilgin Hilmioğlu basın mensuplarına ‘Yerli Baca Analizörü’nü tanıttı. Çevre kirliği konusunda mevcut durumu görmek ve izlemek için çeşitli ekipmanlara ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Hilmioğlu şunları kaydetti:
"Özellikle büyük hacimli tesislerde baca izleme sürekli olmak zorunda. 24 saat izlemesi yapılıp periyodik olarak sonuçlar bakanlığa iletiliyor. Bunun için baca gazı sürekli izleme sistemleri kullanılıyor. Bu sistemler bugüne kadar yurt dışından alınıyordu. Ortala ömürleri 5-10 yıl olan bu cihazlar oldukça büyük bir döviz çıkışına ülkeden kaynak çıkışına sebep oluyordu. Bizler de özel sektör olarak bunun önüne geçmek için hem başlangıç olarak bunu üretmek hem de buradan edineceğimiz teknolojik bilgi birikimini ileriye taşıyıp diğer alanlarda da cihazlar geliştirebilmek için bu çalışmaya başladık. Yaklaşık 2 yıllık bir süre içerisinde yoğun bir çalışma temposuyla yurt dışından aldığımız mevcut muadillerine göre çok daha üstün özelliklere sahip ve düşük maliyetine satılabilecek bir şekilde bunları geliştirmeyi başardık. Şuanda cihazımız 4 tane değişik kirleticiyi aynı anda ölçüp bunu online olarak bakanlığa ya da gerekli yerlere iletebiliyor. Bu sonuçları içerisinde biriktirebiliyor. İstediğimiz zaman tekrar görebiliyoruz. Bunu yaparken de akıllı sensör sistemini geliştirdik. Bu teknoloji ile bugün biz baca gazı izlerken yarın atık suları da izleyebiliriz öbür gün hastanelere de gidebiliriz. Böyle bir teknoloji geliştirmiş olduk. Bunun ilk adımı baca gazı izlemesi oldu.”
Öte yandan pasif örnekleyiciler ile ilgili açıklama yapan TÜBİTAK Enstitü Müdür Yardımcısı V. Doç. Dr. Özgen Ercan, dış ortam hava kalitesinin belirlenmesine yönelik olarak pasif organik örnekleyici geliştirdiklerinin, analiz çalışmalarının tamamlandığının ve satılabilir hale getirildiğinin bilgisini verdi.
TÜBİTAK MAM Çevre ve Temiz Üretimi Enstitüsü Müdürü Dr. Selma Ayaz da Yerli Baca Analizörünün ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacağına vurgu yaparak, hayırlı olması temennisinde bulundu.
