Avrupa Birliği üyesi 27 ülkeden liderler, Avrupa'nın sosyal gündemi, korona virüsün (Covid-19) Avrupa'ya etkisi ve bu etkinin giderilmesi yönünde çözümler adına Portekiz'in Porto kentinde düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Sosyal Zirvesi'nde bir araya geldi. Zirvede, Avrupa'da Covid-19'un etkilerini azaltmak adına iş imkanları, yoksulluk ve eşitsizlik gibi başlıklara değinecek olan liderler, Covid-19 ile mücadele kapsamında aşılama konusunu da masaya yatırdı.
"Bu tartışmayı yönetmeye açık olmalıyız"
Zirve'nin oturum aralarında yaptığı basın toplantısında, feragat konusundaki tartışmaların kısa ve orta vadede tek bir doz Covid-19 aşısı üretmeyeceğine dikkat çeken Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen yaptığı açıklamada, "Bu tartışmayı yönetmeye açık olmalıyız fakat bu tartışmayı yönettiğimizde, bununla ilgili 360 derecelik bir görüş olması gerekiyor çünkü şu an tüm dünyada aşılara ihtiyacımız var. AB, dünyanın büyük ölçekte ihracat yapan tek kıtasal veya demokratik bölge" ifadelerini kullandı. Avrupa tarafından üretilen Covid-19 aşısının yaklaşık yüzde 50'sinin ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) destekli COVAX aşıları da dahil olmak üzere yaklaşık 90 ülkeye ihraç edildiğini kaydeden Leyen, "Fikri mülkiyet haklarından feragat etme tartışmasına katılan herkesi, o bölgede üretilenlerin büyük bir bölümünü ihraç etmeye istekli olmayı taahhüt etmek üzere bize katılmaya davet ediyoruz" ifadelerini kaydetti. Yalnızca daha yüksek aşı üretiminin, ihracat engellerinin kaldırılmasının ve önceden sipariş edilmiş olan aşıların paylaşılmasının salgınla hızlı bir şekilde savaşmaya yardımcı olabileceğine dikkat çeken Leyen, "Öyleyse kısa ve orta vadede gerekli olan, her şeyden önce aşı paylaşımı. İkinci olarak ise üretilen aşıların ihracatı. Ve üçüncüsü, aşı üretme kapasitesinin artırılmasına yatırım" dedi.
Anglo-Saksonlar'a aşı ihracatını engellemeyi durdurmaya çağrısı
Zirveye katılan liderler arasında yer alan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron konuşmasında, Anglo-Saksonlar'a aşı ihracatını ve aşıları üretmek için gereken malzemeleri engellememeleri yönünde çağrıda bulunarak, küresel aşı "dayanışmasını" güçlendirme vurgusu yaptı. Macron, "Aşının dolaşıma girmesi için içerik maddelerini ve aşıları engellememeliyiz. Anglo-Saksonlar bu bileşenlerin ve aşıların çoğunu engelliyor. Bugün ABD'de üretilen aşıların yüzde 100'ü ABD pazarına gidiyor" ifadelerini kullandı.
Macron, aşıların küresel bir kamu malı olması gerektiğini belirtti.
Aşıların "küresel bir kamu malı" olması gerektiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Macron, AB'nin Avrupa'da üretilen 110 milyon doz aşıdan 45 milyonunu ihraç ettiğine ve 65 milyonunu ise muhafaza ettiğine dikkat çekti. Macron, "Gelişmiş ülkeler tarafında bugün dünyanın en cömerdiyiz" ifadelerini kaydetti.
Ayrıca ABD Başkanı Joe Biden tarafından desteklenen Covid-19 aşılarına ilişkin fikri mülkiyeti kaldırmaya "açık" olduğunu yineleyen Macron, "Biz Avrupalılar, 1 yıldır aşının küresel bir kamu yararı olması için mücadele ediyoruz ve takip edilmekten mutluluk duyuyorum" dedi.
Öte yandan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Perşembe günü, Belçika Başbakanı Alexander De Croo, Danimarkalı Başkan Mette Frederiksen, İsveçli Başbakan Steffan Löfven, İspanyol Başbakan Pedro Sanchez birlikte hazırladıkları bir mektupta Avrupa Komisyonu Başkanına "aşıları paylaşmak ve onları mümkün olduğunca çok insan için erişilebilir kılmak" için çağrıda bulundu.
Özlem Kaplan
