Askerî Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, firar ve izin tecavüzü gibi suçlarla ilgili olarak hakkında ön inceleme yapılanın bulunamaması nedeniyle ifade almayı imkansız hale getiren zorunlu hallerde, ilgilinin ifadesi alınmayacak. Yükümlü erbaş ve erlerden askeri araçları kullanmakla görevlendirilenler, araç kazası nedeniyle harp malzemesine zarar vermek suçundan kast veya ağır kusur nedeniyle mahkum olmaları durumu hariç, aracın kullanımı nedeniyle meydana gelen zararı tazminle sorumlu olmayacak. Genelkurmay Başkanının yaş haddi, birer yıllık süreyle 72 yaşına kadar Cumhurbaşkanınca uzatılabilecek.
Astsubayların kademelerine düzenleme
Resmi Gazete’de yayımlanan kanunda Astsubayların kademelerine düzenleme gerçekleşti. Buna göre, Yüksekokul mezunu astsubaylar, bir kademe intibakı sağlanarak dokuzuncu derecenin ikinci kademesinden göreve başlatılacak. Görevde olan ve emekli personele de bir kademe intibakı sağlanacak. Kanunla, en az 2 yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenimini tamamlamış olan astsubayların bulundukları derece ve kademeye bir kademe ilave edilecek. Lise ve dengi okul mezunlarından, düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten sonra en az 2 yıl süreli yükseköğretim bitirenler için bulundukları derece ve kademeye bir kademe ilave edilerek intibakları yapılacak. Bu kapsamda ilave kademe verilen astsubayların sonraki rütbelerinin ve rütbe kademeliliklerinin ilk kademeleri verilen ilave kademe miktarı kadar fazla olacak. Emekli oldukları tarihteki öğrenim durumları esas alınmak suretiyle en az 2 yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenim tamamlamış astsubaylardan bu görevleri üzerinden emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı ile dul ve yetim aylığı alanlar için de uygulanacak. Bu düzenleme uyarınca yapılacak intibak ve buna bağlı ödemeler 3 ay içinde sonuçlandırılacak. Bu kapsamda emeklilik keseneği veya kurum karşılığı veya sigorta primi çalışan ve işveren paylarında oluşacak fark tutarı; gecikme cezası, gecikme zammı veya faiz uygulanmaksızın, düzenleme yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içinde ilgili kurumlar tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenecek. Kanunla, maaş derecelerinin üçüncü kademesinde bulunanlar, düzenleme kapsamında yapılan intibaklarla bir üst maaş derecesinin birinci kademesine; birinci derecenin üçüncü kademesinde bulunanlar birinci derecenin dördüncü kademesine yükseltilecek. Bu düzenlemenin uygulanması nedeniyle geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmayacak.
Milli Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde ilgilinin görev yaptığı yerin idari yargı yetkisi yönünden bağlı olduğu bölge idare mahkemesinin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkili olacak.
Personel Temin Daire Başkanlığı, Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı, müze, mehteran ve bando faaliyeti yürütenler ile üniversite gibi askeri kuruluşlarda da döner sermaye kurulacak.
Kanunla Milli Savunma Üniversitesi, kuvvet komutanlıkları, Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü, Tersaneler Genel Müdürlüğü, Harita Genel Müdürlüğü ve Askeri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesindeki döner sermaye işletmelerine tahsis olunan sermaye toplamı 100 milyon liraya çıkarıldı. Tahsis edilen sermaye miktarı Cumhurbaşkanı kararıyla 5 katına kadar artırılabilecek.
Milli Savunma Bakanlığınca yürütülen personel ve askeri öğrenci temin faaliyetleri için oluşturulan komisyonlarda görev yapan diğer kamu kurum ve kuruluşları personeline görev yaptıkları her gün için 750 gösterge ve ayda en fazla 12 bin gösterge rakamının memur aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere döner sermaye gelirlerinden ücret ödenebilecek. Ödenecek ücret, damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmayacak.
Uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçmek için gerekli başvuru şartlarına sahip ve 1 Ocak 2019'dan bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadarki dönemde icra edilen harekat veya yurt dışı operasyon görevleri nedeniyle başvuruda bulunamayan veya seçme sınavına katılamayan uzman erbaşlardan istekli olanlar, hizmet yılı hariç belirtilen diğer şartları taşımaları kaydıyla kullanamadıkları sınav haklarını, hala sınav hakkı bulunanlar son sınav hakkının bitimi tarihinden, sınav hakkı bitmiş olanlarsa bu maddenin yürürlük tarihinden sonra yapılacak ilk seçme sınavından başlamak ve sınava giremedikleri süreyi geçmemek üzere kullanabilecek.
Bedelli ve dövizle askerlik
Kanunla yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup bedelli askerlik hizmetinden yararlanamayan yükümlülerin bu hizmetten faydalanabilmelerine imkan sağlanacak.
‘Askerliğe elverişli’ kararı verilmiş olanlar bedelli askerlikten yararlandırılacak. Ödenecek bedel, ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı dikkate alınarak belirlenecek. Seçim sonrasında bedelli askerlikten yararlanma hakkı elde edip de vazgeçenlere yeni bir hak verilmeyecek. Bedelli askerlik hizmetinden, fiili askerlik hizmetine başlayanlar; müracaat tarihine kadar yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olanlardan, bedelli askerliğe müracaat edip de seçim öncesi vazgeçenler veya müracaat tarihinden itibaren iki ay içinde ödemelerini yapmayanlar yararlanamayacak.
Yoklama kaçağı ve bakaya kalanlar diğer yükümlülerden daha fazla bedel ödeyerek yararlanacak
Kanunla yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olan yükümlülerin, diğer yükümlülerden daha fazla bedel ödeyerek bedelli askerlikten sürekli faydalandırılması amaçlanıyor.
Müracaat tarihine kadar yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olanlar hakkında, yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kalınan tarihten müracaat tarihine kadar geçen sürenin her ayı için ödenecek tutara ilave ek bedel alınacak. Ek bedel, 3500 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı ile geçerli mazeretler hariç yoklama kaçağı, saklı ve bakaya kaldıkları toplam sürenin her ayının çarpımı sonucu bulunacak. Belirlenen ek bedele esas sürenin hesabında, 1 ila 30 gün bir ay kabul edilecek. Bir ayı aşan günler müteakip aya eklenerek hesaplanacak.
Dövizle askerlik kapsamından çıkarılanlardan; ödemeleri gereken yabancı ülke parasını ödemedikleri veya herhangi bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla süreyle yurt içinde bulundukları için dövizle askerlik kapsamından çıkarılanlar, yurt dışı temsilciliklere veya askerlik şubelerine 31 Aralık 2025'e kadar müracaat etmeleri ve 40.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarı, müracaat tarihinde Merkez Bankasınca tespit edilen döviz alış kuruna göre avro veya karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını müracaat tarihinden itibaren 10 iş günü içinde ayrıca ödemeleri halinde; önceden ödemiş oldukları tutar, müracaat tarihinde düzenlemede öngörülen tutardan az olanlar, eksik kalan tutarı müracaat tarihinden itibaren 10 iş günü içinde ödemeleri halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak. Önceden ödediği döviz tutarı, müracaat tarihinde ilgili düzenlemede öngörülen tutara eşit veya bu tutardan fazla olanlar ise askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak. Ancak bunların fazladan ödedikleri döviz geri ödenmeyecek.
Buna göre, döviz ödemeleri, yurt dışında yurt dışı temsilcilikleri, yurt içinde Merkez Bankasınca tahsil edilerek bütçeye gelir kaydedilecek.
Mehmet Kalay
