Mersin’in Anamur ilçesi Akarca Aile Sağlığı Merkezi Aile Hekimi Dr. Gülay Uysal, toplumda sık görülen vitamin B12 eksikliğinin yorgunluk, unutkanlık, uyuşukluk hissi, isteksizlik, kansızlık, görme bozukluğu, sinir fonksiyonlarının bozulduğu kronik hastalıklar ve depresyona neden olduğunu bildirdi.
Aile hekimi Dr. Uysal, halk arasında çok sık görülen vitamin B12 eksikliğinin neden olduğu olumsuz sonuçlarla ilgili yazılı bir açıklama yaptı. B12 vitamininin diğer pek çok vitamin gibi vücutta birçok metabolik olayın gerçekleşmesinde önemli rol oynadığına işaret eden Dr. Uysal, “Vitamin B12 vücudumuzda bütün hücreler için gereklidir. Hücreler ne kadar çok çoğalıyorsa o kadar B12 vitaminine ihtiyaç artmaktadır. ‘Ben şişmanım. Benim vitaminim nasıl düşük olur?’ demeyin. Belki de şişmanlığınızın nedeni vitamin B12 eksikliği sonucu oluşan bir hastalık belirtisidir” dedi.
En sık yenilenen mide bağırsak hücrelerinden sinir sistemi hücrelerine kadar normal işlevlerin yerine getirilmesinde vitamin B12’nin gerekli olduğunu dile getiren Uysal, “Gen yapımı DNA sentezi için de gerekli olan koenzim de folik asitten yapılmaktadır. İşte bu folatın aktif olarak çalışmasında vitamin B12’nin destek vermesi gerekmektedir. Folik asit ve vitamin B12‘nin eksikliğinde görülen hastalık tablosu Megaloblastik anemi olarak adlandırılmaktadır. Ancak Pernisyöz (ölümcül) anemide ise folat düzeyi normal, vitamin B12 düzeyi ise düşük bulunmaktadır. Vitamin B12 sinir hücrelerinin çevresindeki miyelin kılıf yapısı ile ilişkisi olan yağ asit metabolizmasında da görev almaktadır. Özellikle asatilkolin üretimini artırdığı ve beyinde sinir iletimini düzenlediği için Alzheimer hastalığında koruyucu olarak rol almaktadır. Ayrıca folik asit ile birlikte doğum defektlerinin önlenmesinde (bebekte bel açıklığı gibi) beraber görev yaparlar. Folik asit ve B6 vitamini ile birlikte kalp hastalıkları ve damar tıkanıklıklarının önlenmesinde önemli görev üstlenirler. Çocuk beslenmesinde özellikle diyabet, astım ve depresyon gibi hastalıkların tedavisinde vitamin B12 takviyesi önerilmektedir” ifadelerini kullandı.
“B12 EKSİKLİĞİNDE KALICI SİNİR HARABİYETİ ORTAYA ÇIKABİLMEKTEDİR”
Vitamin B12 eksikliği sonucunda vücutta ortaya çıkan olumsuzluklar ve hastalıklara ilişkin bilgi veren Dr. Uysal, özellikle vitamin B12’nin hafif yetersiz alımının halk arasında çok sık halk arasında görüldüğünü ve sabahları yorgun kalkma, unutkanlık, uyuşukluk hissi, isteksizlik gibi belirtileri olduğunu kaydetti. “Ağır B12 vitamin eksikliğinde ise sinir fonksiyonlarının bozulduğu kronik hastalıklar ve kalıcı sinir harabiyeti ortaya çıkabilmektedir” diyen Uysal, şöyle devam etti:
“Hasar önce periferik sinirde başlar sonrasında omuriliği etkileyerek reflekslerde azalma, mental fonksiyonlarda (unutma gibi) bozulma, yorgunluk, görme bozukluğu ve ağrı duyusunda azalma ortaya çıkar. Ayrıca vitamin B12’nin yetersizlik durumunda kansızlık, sarılık, iştahsızlık, işitme siniri iltihabı ve zihinsel birçok bozukluk ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca hastalıklara çabuk yakalanma, kilo artması ya da azalması, sosyal aktivitede azalma, depresyon gibi belirtiler de vitamin B12 eksikliğinde görülebilen belirtilerdendir. Vitamin B12’nin en önemli depo organı karaciğerdir. Yaş ilerledikçe yetersizlik artmaktadır. Araştırmalar 65 yaş üzerindeki kişilerin yaklaşık yüzde 40’ında vitamin B12 eksikliğinin olduğunu göstermektedir.”
“VİTAMİN B12 HAYVANSAL KAYNAKLI BESİNLERDEN SAĞLANIR”
Vejetaryen kişiler, 65 yaş üstü kişiler, gebeler ve emziren anneler, gelişme çağındaki çocuklar, kronik hastalığı olan kişiler, yetersiz ve dengesiz beslenen herkes vitamin B12 yetersizliği yönünden risk altında olduğuna dikkat çeken Dr. Uysal, B12 yetersizliğinin tedavisiyle ilgili olarak da şunları söyledi:
“Vitamin üretimi vücutta yapılamadığı için mutlaka dışarıdan besin veya diğer şekillerde alınması gerekmektedir. Vitamin kaynakları bitkisel değildir. Hayvansal kaynaklı besinlerden sağlanmalıdır. Et, tavuk, balık, yumurta, süt, yoğurt, peynir, karaciğer, yürek ve böbrek gibi yiyecekler en iyi vitamin B12 kaynaklarındandır. Özellikle vejetaryen olanlarda vitamin B12 eksikliğine daha çok karşılaşılmaktadır. Tedaviye doktorunuz karar vermelidir. Kişinin kendisi bu kararı veremez. Kan tahlili sonucunda ölçülen B12’nin değerine bakılarak, hastanın genel tablosu ve beslenme alışkanlıkları gibi durumlar göz önüne alınarak en uygun tedaviyi doktorunuz düzenleyecektir. Yetişkin veya yaşlı fark etmez, gereksinimin olduğu her durumda besin ya da ilaç desteği ile vitamin B12 desteği yapılmalıdır.”
ALİ TANDOĞAN
