Dünyada sadece Van Gölü'nün sodalı suyunda yaşayabilen ve tek tür olan inci kefali balığı, üreme alanı olan akarsu ve dere yatakları, göç öncesi kontrol edildi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, balıkların tatlı su yataklarında giden güzergahları sırasıyla kontrol ederek sıkıntının olduğu bölgeler müdahale ederek düzeltmeye çalıştı.
YYÜ Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Tuşba Belediyesi ekipleri ile birlikte köprü altını balıkların geçişine uygun hale getirdiklerini söyledi. Göç başlamadan inci kefalinin göç yolları balığa uygun hale gelmiş olduğunu ifade eden Prof. Dr. Mustafa Sarı, “Burası Karasu Çayı’nın Van Gölü ile buluştuğu sulak alan. Burada daha önceden yol yoktu. Tuşba Belediye tarafından Çitören Mahallesi’ne Van’dan daha kısa sürede ulaşılmak üzere yeni yapılmış. Yol henüz tamamlanmış değil.
Geçici olarakta bu çayın üzerinden geçişi sağlamak üzere büzler bırakıldı. İnci kefali balığının üreme alanlarından bir tanesi de Karasu Çayı alanıdır. Burası düzenlenirken deredeki suyun debisi birden daralınca büzlerin içerisinden akan su hızlanmış oldu. Böylece balıklar geçişlerde zorlanınca Doğa Koruma Milli Parklar Van Şube Müdürlüğü ile birlikte Tuşba Belediye Başkanı Doç. Dr. Fevzi Özgökçe ile görüştük. Burayı balıkların geçişine uygun hale getirelim diye bir önerimiz oldu. Sayın belediye başkanı da sağ olsun bizim önerimizi dikkate aldı. Buraya şimdi iş makineleri ile büyük taşları getirdi. Balıkların geçişini uygun hale getirmesi suyun hızını düşürdü. Şimdi balıklar geldiğinde taşların arkasında dinlendikten sonra suyun hızı azaldığı için baksların içerisinden rahatça yukarıya doğru geçip üremesini gerçekleştirmiş olacak” dedi.
“İNCİ KEFALİ BALIĞININ YOL GÜZERGAHI AÇIK OLSA YUMURTALARINI BIRAKMAK İÇİN 30-40 KİLOMETRE GİDER”
Yapılan bu geçici köprünün etrafının düzeltilmesiyle inci kefali balığı buradan rahatlıkla yukarıya doğru gidebileceğini ifade eden Prof. Dr. Mustafa Sarı, “Hemen yukarıda Ablangez Köprüsü civarı ile Hivi mezrasında devam eden alanda kum ocakları olmamış olsa inci kefali balığı 30-40 kilometre yukarılara doğru yumurtlama göçü yapabiliyor. Ama ne yazık ki burada kolayca düzeltebildiğimiz bozulmayı yukarı kısımlarda kolayca düzeltemiyoruz. İş makineleri kum almak için derelerin içerisine girerek oralardan yoğun bir şekilde aldıkları kum sonucu inci kefalinin üreme alanını tahrip edilmiş oluyor. Bu yüzden inci kefali balığı en fazla Ablangez Köprüsü’ne kadar çıkıyor. Bu yüzden uygun alanların bozulmadan kalması, buraların rehabilite edilmesi korunması gerekiyor” şeklinde konuştu.
