Türk bilim adamlarıyla birlikte bir süredir yerli tohum üretimi konusunda çalışmalar yapan Balıkesir’in Edremit ilçesindeki bir ar-ge firması, hibrit tohumlara olan bağımlılığı yok edecek düzeye geldi ve yerli tohum üretimine başladı. Kaz Dağları’nda, akademisyenlerin denetimiyle sürdürülen yerli tohum üretimi sayesinde, toprak altı seralarda tıbbi aromatik ve endemik bitkiler ile birlikte sebze tohumları da üretilebiliyor. Yerli tohumların en iyi toprağın altında yetiştirilebileceğini düşünen Türk bilim adamları, Kaz Dağları’nda bol oksijen bulunması ve hava sıcaklığının sabit olmasından dolayı seralarda tam verim alındığını ifade ediyor.
PROF. DR. GÜLENDAM TÜMEN DE PROJEYE DESTEK VERİYOR
Projeye akademik destek veren Balıkesir Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Gülendam Tümen, günümüzde Türkiye’de yerel tohumların korunması için büyük bir çaba gösterildiğini söyleyerek, “Günümüzde, özellikle tarım alanında yerel biyolojik çeşitliliklerin korunması için büyük bir faaliyet sürdürülmektedir. Bu faaliyet, tüm dünyada ve özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler üzerinde yoğunlaşmıştır. Çünkü günümüzde biyoteknolojik olarak üretilmiş hibrit türlerin yoğun olarak ekildiğini de düşünürsek, bu yerel türlerin ve ırkların yaşatılması gerekiyor. Dünyada da bununla ilgili, Dünya Bankası’ndan destekli büyük projeler başladı. Şu anda, Edremit’te Faruk Durukan’ın çiftliğinde bu yerel ırkların tohumları toplanılarak, yeniden ekilmekte. Çok miktarda tohum üretilerek, tekrar çiftçiye bunların verilmesi planlanmaktadır. Bütün amaç, yerel ırkların ortaya çıkartılması ve tekrar yaşaması için mücadele vermektir. Örneğin, bu bölgede aynı dalın üzerinde 5 tane başak taşıyan buğdaylar bulunmaktadır. Bu buğdaylar bölgeye ekilecek ve çok miktarda tohum elde edildikten sonra çiftçiye verilecek ve daha verimli, doğal, organik ürünler elde edilmeye çalışılacaktır” dedi.
“İSRAİL’İN HİBRİT TOHUM PROJESİ TÜM DÜNYAYI TEHDİT EDİYOR”
Projenin amacının yerli tohumlara sahip çıkmak ve gelecek nesillere sağlıklı tohumlar bırakabilmek olduğunu ifade eden Kale Natürel isimli ar-ge firması sahibi ve Türk kaşif Faruk Durukan, “İsrail’in hibrit tohum projesi tüm dünyayı tehdit etmeye başladı. Bu proje, sürdürülebilir tarımı tehdit ediyor ve durdurmayı hedefliyor diye düşünüyoruz. Bu da dünyayı açlıkla terbiye etmek düşüncesi ile eş değerdir. Bu projeyi baltalayacak bir proje olarak, bizler de yerli tohum geliştirmeye ve üretmeye başladık. Balıkesir Üniversitesi ile ortaklaşa yaptığımız çalışmalar çok olumlu sonuçlar verdi. Kaz Dağlarındaki özel tarım arazimizde yerli tohum üretimine başlamış bulunmaktayız. Yerli tohumlar sayesinde ülkemiz dışa bağımlılıktan kurtulacak ve gelecek nesillerimiz daha sağlıklı hale gelecek. Projemiz ilk etapta kendi arazilerimizde denendi ve son aşamaya geldik. Artık bundan sonraki süreçte, Kaz Dağlarında yetişen tohumlarımız ülkemizin her köşesine gönderilebilecek ve gerekirse dünyaya tohum satabileceğiz. Kaz Dağlarına seçmemizin nedeni, burada bol oksijen olması ve toprak veriminin çok yüksek olmasıdır. Daha önce, ön çalışmalar yapıp, olumlu sonuçlar almıştık. Bu projenin ülkemize ve dünyaya hayırlı olmasını diliyoruz. Bu arada, kendi yetiştirdiğimiz hayvanların gübreleri de buradaki arazilerimizde kullanılmaktadır. Projeye destek veren Balıkesir Valisi Ahmet Turhan’a, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Edip Uğur’a ve Balıkesir Üniversitesi’ne teşekkür ediyoruz” diye konuştu.
Üretilen yerli tohumlardan memnun olduklarını söyleyen Kaz Dağları köylüleri ise, hibrit tohumlardan kurtulacak olmanın sevincini yaşadıklarını ifade etti. Aldıkları yerli tohumları tarlalarına eken bazı köylüler, “Eskiden olduğu gibi yerli tohumları kullanmak istiyoruz. Yerli tohumların verdiği ürünler hem kaliteli hem de sağlıklı” dedi.
Türkiye’nin ilk ve tek bitki özü üretim tesislerinde Ar-Ge çalışmaları yürütülen 30’a yakın yerli tohum çeşidi, satışa hazır hale getirildi. Yetkililer, yakın zamanda hemen hemen tüm bitki ve sebzelerin tohumlarını üretebileceklerini ifade etti.
SERHAT ŞENKÖKÇÜ
