Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Şahap Kavcıoğlu, "Enflasyon Raporu 2022-II" bilgilendirme toplantısında yurt içi makroekonomik görünümü, makroekonomik çerçevede şekillenen enflasyon görünümünü, enflasyonun temel makro belirleyicileri ve orta vadeli tahminlere ilişkin açıklamalar yaptı. Kavcıoğlu, büyümenin işgücü piyasasına yansımalarının memnuniyet verici olduğunu belirterek, “Yurt içi üretim ihracatın katkısıyla güçlü seyrederken ekonomimizin istihdam oluşturma kapasitesinin sürekli arttığını görüyoruz. Şubat ayı itibarıyla son bir yılda mevsimsellikten arındırılmış olarak istihdam 2,4 milyon kişi kadar artış göstermiştir. Bu dönemde işgücüne katılım oranı artarken, işsizlik oranı yüzde 13,2’den yüzde 10,7’ye gerilemiştir. Türkiye salgın sonrasında OECD ülkeleri arasında istihdamını en fazla artıran ülke olmuştur” dedi.
“Emtia fiyatlarındaki keskin artışlara bağlı olarak enflasyondaki yükselişte enerji ve gıda grupları öne çıkmıştır”
Tüketici enflasyonunun yılın ilk çeyreğinde yüzde 61,14 olarak gerçekleştiğini ve tüm alt gruplarda artışlar olduğunu hatırlatan Kavcıoğlu, şunları kaydetti:
“Mevsimsellikten arındırılmış veriler ise aylık artışların yüksek seyretmekle birlikte yavaşlama eğiliminde olduğunu göstermektedir. Yılın ilk çeyreğinde enerji ve gıda başta olmak üzere küresel emtia fiyatlarındaki güçlü artışlar enflasyondaki yükselişin ana belirleyicisi olmuştur. Nitekim, uluslararası emtia fiyatlarında mart ayında tarihsel olarak en yüksek aylık artışlardan biri kaydedilmiştir. İthalat fiyatlarındaki artışın yanı sıra, yüksek seyreden taşımacılık maliyetleri ve tedarik sürecindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar enflasyon görünümünü olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Emtia fiyatlarındaki keskin artışlara bağlı olarak enflasyondaki yükselişte enerji ve gıda grupları öne çıkmıştır.”
“Merkez Bankası'nın öngörülebilir likidite yönetimi sayesinde Borsa İstanbul gecelik repo faizleri, politika faizi etrafında dalgalanmaya devam etmiştir”
TCMB Başkanı Kavcıoğlu, Merkez Bankası fonlamasının sade bir operasyonel çerçevede açık piyasa işlemleri ve para takası işlemleri kanalıyla yapıldığını, gecelik faizlerin ise Merkez Bankası politika faizi civarında oluştuğunu belirterek, “Merkez Bankası'nın öngörülebilir likidite yönetimi sayesinde Borsa İstanbul gecelik repo faizleri, politika faizi etrafında dalgalanmaya devam etmiştir” dedi.
“Ham petrol fiyatlarına ilişkin varsayımlarımızı 2022 yılında ortalama 102,2, 2023 yılında ise ortalama 93,9 ABD doları olarak güncelledik”
Rusya’nın Ukrayna’ya savaş açmasının etkisiyle uluslararası emtia fiyatlarının Enflasyon Raporu 2022-I’e göre belirgin şekilde yükseldiğini ifade eden Kavcıoğlu, “Yılın ilk çeyreğinde elektrik ve doğal gaz fiyatlarında yüksek artışlar görülmüştür. Tahminlerimizde baz aldığımız vadeli fiyat eğrileri, ham petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemde Ocak Enflasyon Raporu varsayımlarının önemli bir oranda üzerinde kalacağına işaret etmektedir. Bu doğrultuda, ham petrol fiyatlarına ilişkin varsayımlarımızı 2022 yılında ortalama 102,2, 2023 yılında ise ortalama 93,9 ABD doları olarak güncelledik” diye konuştu.
“Enflasyon tahmin aralığımızın orta noktaları 2022 yılı sonunda yüzde 42,8, 2023 yıl sonunda yüzde 12,9 ve 2024 yıl sonunda ise yüzde 8,3 seviyelerine tekabül etmektedir”
Kavcıoğlu, temel varsayımları ve kısa vadeli öngörüleri çerçevesinde para politikası duruşunun sürdürülebilir fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda belirleneceği bir görünüm altında, küresel barış ortamının yeniden tesis edilmesi ve baz etkilerinin de ortadan kalkmasıyla enflasyonun kademeli olarak azalacağını ve hedeflere yakınsayacağını öngördüklerini söyledi. Enflasyon yükseldikçe enflasyon beklentilerindeki dağılımın açıldığını, dolayısıyla enflasyonun tahmin edilebileceği aralığın genişlediği bilgisini veren Kavcıoğlu, şöyle devam etti:
“Bu çerçevede enflasyon tahmin aralığımızın orta noktaları 2022 yılı sonunda yüzde 42,8, 2023 yıl sonunda yüzde 12,9 ve 2024 yıl sonunda ise yüzde 8,3 seviyelerine tekabül etmektedir. Böylece, 2022 yıl sonu enflasyon tahminini 19,6 puanlık güncellemeyle yüzde 23,2’den yüzde 42,8’e yükselttik. Bir önceki Rapor dönemine göre Türk lirası cinsinden ithalat fiyatlarına bağlı güncelleme enflasyon tahminini 5,5 puan artırırken, gıda fiyatları varsayımındaki artıştan 2,8 puan katkı gelmektedir.”
Kavcıoğlu, yönetilen-yönlendirilen fiyatların büyük ölçüde alkol-tütün fiyatları ile elektrik ve doğal gaz fiyatlarındaki artış kaynaklı olarak yıl sonu enflasyon tahminini 2,1 puan yukarı çekerken başlangıç koşullarındaki güncellemenin enflasyon ana eğilimine katkısının tahminler üzerinde 9,3 puan artışa neden olduğunu kaydetti. Kavcıoğlu, Merkez Bankası olarak hane halkı, firma ve banka bilançolarında milli paranın ağrılığının kalıcı olarak artması ve Türkiye’de tek ödeme aracının Türk lirası olmasının liralaşma stratejisinin nihai hedefi olduğunu ifade ederek, “Bildiğiniz gibi liralaşma stratejisi kapsamında gözden geçirme süreci tamamlanan bir dizi uygulamayı yakın zamanda hayata geçirdik.
Türk lirası yükümlülükler için tutulan zorunlu karşılıkların sadece Türk lirası ile tesisi prensibi doğrultusunda döviz cinsinden tesis edilmesi imkânını sonlandırdık. Reeskont kredilerimizin net ihracatçı firmalar için yalnızca belirlenen Türk lirası cinsi harcama alanlarında kullanımına izin vererek, Merkez Bankası'nın fonlaması kaynaklı yabancı para talebi oluşmamasını ve reeskont kredilerinin amacına uygun değerlendirilmesini sağladık” dedi.
Enflasyon Raporu 2022-II toplantısı, Kavcıoğlu’nun sunumunun ardından soru-cevap bölümü ile devam etti.
Mustafa Cenik
