Rekabet Kurumu tarafından başta A-101, BİM, Carrefoursa ve Migros olmak üzere toplam 29 teşebbüs ve bir dernek hakkında Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla soruşturma başlatılmıştı. Soruşturma heyetinin yaptığı inceleme ve tespitler sonucunda A101, BİM, Carrefoursa ve Migros'u kapsayan ulusal zincir marketler arasında doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla satış fiyatlarının ve fiyat artışlarının koordinasyonunun sağlandığı, piyasanın organize edildiği, artırılan fiyatların rakiplerle eş zamanlı raflara yansıtıldığı, söz konusu marketlerin ürünün satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt karteli niteliğindeki anlaşmalar veya uyumlu eylemler yoluyla 4. maddeyi ihlal ettikleri iddiaları üzerine sözlü savunmaları alınmıştı.
Toplam 16 saat süren sözlü savunmaların ardından Rekabet Kurumu soruşturmaya ilişkin nihai kararını verdi. Karara göre BİM’e 958 milyon 129 bin 194 lira, CarrefourSA’ya 142 milyon 469 bin 772 lira, Migros’a 517 milyon 672 bin 762 lira ve A-101’e 646 milyon 582 bin 329 lira olmak üzere 5 ulusal zincir markete toplamda 2 milyar 649 milyon 223 bin 94 lira idari para cezası verildi.
Kurul fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığına kanaat getirdi
Rekabet Kurumu'nun Covid-19 salgını sürecinde perakende gıda ve temizlik ürünleri ticareti ile iştigal eden zincir marketler ile bunların tedarikçileri konumunda olan üretici ve toptancı seviyesindeki teşebbüslerin fiyatlama davranışlarının incelenmesine yönelik olarak yürütülen soruşturma sonucunda toplanan tüm delil, bilgi ve belgeler, düzenlenen rapor, yazılı savunmalar ve sözlü savunma toplantısında yapılan açıklamalar değerlendirildi. Buna göre 5 büyük zincir market arasında doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla dolaylı temaslar yoluyla fiyatların ve fiyat geçişlerinin koordinasyonunun sağlandığı ve doğrudan veya ortak tedarikçiler aracılığıyla geleceğe dönük fiyatlar, fiyat geçiş tarihleri, dönemsel aktiviteler ve kampanyalar gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılmasıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine karar verildi.
Kurul fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığına karar verdi
Fiyat indirimine giden veya pazar genelinde fiyatların arttığı dönemde henüz fiyat artışı yapmayan teşebbüslerin fiyatlarına tedarikçiler aracılığıyla müdahale edilmek suretiyle söz konusu fiyatların tüketiciler aleyhine yükseltilmesinin sağlandığına karar veren Rekabet Kurumu, rakip fiyatlarının yükselmemesi halinde ürün ve/veya bölge özelinde süratle hayata geçirilen fiyat indirimleri ve/veya tedarikçiye iade faturası kesmek gibi cezalandırma stratejileri yoluyla teşebbüsler arasındaki danışıklılığa uyumun sürekli olarak gözetildiği, böylelikle 5 büyük zincir marketin satışa sundukları pek çok ürünün perakende satış fiyatlarının tespiti amacına sahip topla-dağıt özelliği de sergileyen kartel niteliğindeki anlaşma veya uyumlu eylemler yoluyla yine 4. maddenin ihlal edildiğine karar verildi.
Mustafa Cenik
