GENEL - 14 Ocak 2017 Cumartesi 13:59

Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına taşıyorlar

A
A
A
Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına taşıyorlar

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nde tasarım projesi ve bitirme tezi dersleri kapsamında Göktürkçe sözlük ve Göktürkçe klavye geliştirildi.
Göktürk harfleriyle yazılmış yazıtların tüm söz varlığı sayısal ortama aktarılarak Android tabanlı bir sözlük yazılımı geliştirildi. Sözlük yazılımı milattan sonra 840 yılından önce yazılmış tüm yazıtlarda kullanılan toplam bin 235 adet eski Türkçe sözcük ve günümüzdeki karşılıklarını iki yönlü arama yapıp listeleyebiliyor. Yazılımı öğrencileri Halil İbrahim Keçeci ve Volkan Demir ile geliştiren Yrd. Doç. Dr. Tuğrul Çavdar bu yazılımın özellikle Türkoloji ve Göktürkçe üzerinde çalışan araştırma yapan ve eğitim veren kurumlarda çok faydalı olacağını belirtti.
Öğrencileri İbrahim Taş ve Mustafa Çayırlı ile birlikte geliştirilen web tabanlı Göktürkçe klavye sayesinde evrensel kodlarla (Unicode) Göktürk yazısı yazılabildiğini söyleyen Dr. Çavdar, evrensel kod yaygınlaştıkça Göktürkçe’nin artık her yerde rahatlıkla yazılabileceğini söyledi. Daha önce klavyenin Android ve Windows sürümlerini de geliştirdiklerini belirten Dr. Çavdar son iki yıl içerisinde Göktürkçe ile ilgili 7 yazılım geliştirdiklerini kaydetti.
Kendilerini en çok zorlayan ve en kapsamlı proje olarak Göktürkçe çeviriciyi gördüğünü söyleyen Dr. Çavdar, bu çevirici yazılımını öğrencileri Salih Topçu ve Muhammed Mehdi Uslu ile geçen yıl geliştirdiklerini, Android ve web sürümlerinin olduğunu ve bölümlerinden mezun olan Bilgisayar Mühendisi Salih Topçu’nun hâlâ gönüllü olarak bu çevirici yazılımın güncellemesinde çalıştığını söyledi.
Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına kazandırmak için 1995’ten bu yana çalışmalar yapan ve bilinen ilk yapılmış Göktürkçe yazı tipini de geliştiren akademisyen olarak dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. Tuğrul Çavdar, bu çalışmaların altında 28 yıllık Göktürkçe bilgi birikimi ve 2 yıllık programlama emeğinin olduğunu sözlerine ekledi.
Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kastamonu Doğal gaz kesintisi sebebiyle esnaf iş yerlerini açamadı Kastamonu’nun İnebolu ilçesinde dün gece saatlerinde kesilen doğal gaz sebebiyle ilçede esnaflık yapan vatandaşlar iş yerlerini açamadı. Kastamonu’nun İnebolu, Hanönü, Daday, İhsangazi, Pınarbaşı, Abana, Araç ve Cide ilçelerinde son bir haftadır Çorum Elektrik ve Doğal Gaz şirketi bünyesindeki KarGaz doğa lgaz dağıtım şirketi tarafından, şebekelerde problem olduğu belirtilerek yapılan uzun süreli doğal gaz kesintileri vatandaşlar kadar esnafları da mağdur ediyor. Hava sıcaklığının sıfırın altına düştüğü ilçelerde yapılan doğal gaz kesintisi sebebiyle vatandaşlar soğukta kaldı, ilçede hizmet veren birçok esnaf de gaz olmadığı için iş yerlerini açamadı. Doğal gaz sistemine geçiş ve abonelik için büyük meblağlar ödediklerini belirten esnaflar, 16 saatlik kesintinin kendilerini maddi açıdan da manevi açından da mağdur ettiğini ifade etti. İnebolu ilçesinde esnaflık yapan Kenan Gümüş, "Ben, İnebolu’da yıllardır simit fırını işletmeciliği yapıyorum. Biz odun koyacak yer depo bulamadığımız için doğal gaza geçtik, 7-8 aydır kullanıyoruz. Gece bir arkadaşın araması ile uyandım. Doğal gaz olmadığı için iş yerimizi açmadık ve biz de müşterilerimizin geri dönmemesi için iş yerimizin camına ‘doğal gaz kesintisinden dolayı kapalıyız’ yazısını asmak dorunda kaldık. Tezgahlarımız boş, gaz gelmediği için fırınımızı zaten kullanamıyoruz. Büyük bir mağduriyet yaşıyoruz ve bizden doğal gaz döşenirken abonelik ücreti olarak, güvence bedeli olarak, çok ciddi rakamlarda para alıyorlar. Ben tesisatı döşetirken 350 bin TL ödeme yaptım ama bugün ben burada mağdur olarak kaldım. Bu mağduriyetin giderilmesini istiyorum" dedi. Esnaf Ferdi Sarıgöz ise "16 saattir doğal gazımız yok ve çok mağdur olduk, müşterilerimizi mağdur etmemek için ekmek fırınlarında böreklerimizi pişirdik. Evler de çok soğuk ve evlerde küçük çocuklarımız var. Birçok esnafımız da bu doğal gaz kesintisinden etkilendi. Dükkanlarını açamayan esnafımız var" diye konuştu.