6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 3 yıl geçti. Asrın felaketi olarak nitelendirilen depremlerin ardından Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda yürütülen arama kurtarma faaliyetlerinden geçici barınmaya, ayni ve nakdi yardımlardan kalıcı konut sürecine kadar birçok alanda kapsamlı çalışmalar hayata geçirildi. Depremin hemen ardından binlerce personel ve gönüllünün sahaya sevk edildiği bölgede, arama kurtarma çalışmalarının yanı sıra acil barınma ihtiyacının karşılanması için çadır ve konteyner kentler kuruldu. Afetzedelere yönelik gıda, su, hijyen ve temel ihtiyaç malzemeleri hızlı bir şekilde ulaştırıldı. Depremden etkilenen illerde geçici barınma alanlarının kurulmasının ardından kalıcı konut sürecine geçildi. Bu süreçte hasar tespit çalışmaları tamamlanarak, hak sahipliği işlemleri gerçekleştirildi ve kalıcı konutların inşasına başlandı. Ayni ve nakdi yardımların yanı sıra psikososyal destek çalışmaları da yürütülürken, afetzedelerin normal hayata dönüşünü hızlandırmak amacıyla eğitim, sağlık ve sosyal destek alanlarında çok sayıda proje hayata geçirildi. AFAD’ın koordinasyonunda kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, deprem bölgesinde hayatın yeniden inşa edilmesine katkı sağlamaya devam etti.
"Biz asrın felaketini yaşadık"
AFAD’ın depremden etkilenen illerde yürüttüğü çalışmalar hakkında bilgi veren AFAD Başkanı Pehlivan, "Biz asrın felaketini yaşadık. Aynı gün içerisinde iç içe geçmiş depremler meydana geldi. Önce Kahramanmaraş Pazarcık’ta 7.7, sonrasında gün ortasında Elbistan’da 7.6 deprem yaşandı. Bu depremler nedeniyle başta 11 ilimiz birinci derecede etkilendi ve toplamda 18 ilde afet bölgesi kararı alınması gerekti. 14 milyon vatandaşımız bu illerimizde yaşıyordu. 120 bin kilometrekare bir alanda depremler etkisini gösterdi. Depremler yaşanır yaşanmaz şu anda içinde bulunduğumuz Afet Acil Durum Yönetim Merkezi’nde ilgili bakanlarımız, cumhurbaşkanı yardımcımız ve kurumların temsilcileri toplandı. Burası Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) çerçevesinde afet gruplarımızın, afet çalışma gruplarımızın toplandığı mekan. Burada dakikalar içerisinde toplandıktan sonra hemen illere ilgili ekiplerin yönlendirilmesi, illerden gelen bilgiler doğrultusunda organizasyona başlandı. Aynı gün çalışmaların hemen akabinde başlamasından sonra ekipler sevk edilmeye başlandı ve bir iki saat içerisinde bölgeye ulaşıldı. O gün Sayın Cumhurbaşkanımız buraya teşrif etmiş ve hatırlarsanız şu mesajı vermişti; ‘Büyük bir felaket yaşadık ama bu felaket karşısında büyük bir dayanışma örneği koyacağız. Devletiyle, milletiyle hiçbir vatandaşımızı mağdur etmeyeceğiz. Depremin yol açtığı yaraları saracağız ve şehirlerimizi daha güçlü bir şekilde ayağa kaldıracağız’" diye konuştu.
"AFAD başta olmak üzere ilgili bütün kurum ve kuruluşlar bölgeye sevk edildi"
Depremin yaşandığı ilk andan itibaren AFAD’ın bölgeye hemen intikal ettiğini belirten Pehlivan, "AFAD başta olmak üzere ilgili bütün kurum ve kuruluşlar bölgeye sevk edildi. İlk etapta 280 bin kamu görevlisi burada görev yapmak üzere gönderilmişti. Sonrasında görev alanlarla birlikte 650 bin kamu görevlisi görevlendirilmiş oldu. Güvenlik kuvvetlerimizden psikososyal ekiplere kadar, arama kurtarma ekiplerinden beslenme barınma gruplarına kadar TAMP çerçevesinde görevli ulusal düzeyde 25, yerel düzeyde 23 savunma birimimiz ve kurulumuz sahaya intikal etti. Bir yandan kampanyalar başlatıldı. Vatandaşlarımız ‘Tek Yürek’ kampanyasına ve diğer kampanyalara büyük bir teveccüh gösterdi. Arama kurtarma yapılan 26 bin enkaz ve toplamda direkt yıkılan 39 bin bina, toplamda etkilenen ve hasar tespit çalışması yapılan 2 milyon 200 bin civarında bina, ki bunlar 6 milyon bağımsız bölüme tekabül ediyor. Bunlar içerisinde arama kurtarma çalışmalarıyla birlikte hak sahipliği çalışmaları başladı. Bu hak sahipliği çalışmaları da AFAD’ımızın sorumluluğunda. Toplamda çadırlar 1 milyon civarında sevk edilirken, bölgede 650 bini hemen kuruldu. 350 çadır kentte 2 buçuk milyon vatandaşımız misafir edildi" şeklinde konuştu.
"Birkaç ay içerisinde 428 konteyner kentin kurulum süreci başladı"
Depremden etkilenen vatandaşların yardımına her daim koştuklarını vurgulayan Pehlivan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"3 buçuk milyonun üzerinde vatandaşımızın tahliyesi gerçekleştirildi ve tahliye edilen vatandaşlarımız hem Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı hem de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı yurtlarda, otellerde ve kamu misafirhanelerinde misafir edildi. 1 milyon 200 bin vatandaşımız da buralarda misafir edildi. Bunlar dayanışmanın somut adımları. Ülkemizde devlet ve millet olarak ortaya konulan eş zamanlı geçici barınma anlamında konteyner kentlerin kurulum süreçleri başladı ve birkaç ay içerisinde 428 konteyner kent kuruldu. 220 bin konteyner buralara yerleştirildi ve 707 bin vatandaşımız da bu konteyner kentlerde misafir edilmeye başlandı. Bunlar olurken taşınmak isteyenlere taşınma yardımı, kirada kalanlara kira yardımı sağlandı. Kampanyalarda toplanan kaynaklar tamamıyla bölgeye ulaştırıldı. Bir yandan da özellikle kırsalda yapılan konutların altyapıları ve konteyner kentlerin elektrik, su ve benzeri giderlerinin karşılanması yerine getirildi ve aynı doğrultuda kalıcı konutların yapılmasıyla ilgili süreç başladı."
Ahmet Mert Fırat - Ahmet Nusret Saçan
