Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Tebriği ve Cumhuriyet’in 102’nci yılında Türkiye’nin ticari başarılarına dair değerlendirmelerde bulundu. Bolat, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Cumhuriyet Bayramı’nı kutlayarak, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, şehit ve gazi olan Türk askerlerini rahmet, minnet ve saygıyla andığını ifade etti.
"Mal ve hizmet ihracatında toplamda 390 milyar dolara ulaşarak, Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık"
Bolat, Türkiye ekonomisi ve dış ticaretin son 20 yılda köklü bir dönüşüm yaşadığını belirterek, "Bugün itibarıyla, mal ve hizmet ihracatı toplamında 390 milyar dolara ulaşarak, Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdık. Bu başarı; üreticilerimizin azminin, ihracatçılarımızın gayretinin, girişimcilerimizin cesaretinin ve milletimizin birliğinin eseridir. Türk mal ve hizmetlerinin kalite, rekabetçilik ve beğeni gücünü temsil etmektedir. Cumhuriyetimizin 102’nci yılında, ‘Üreten, ihraç eden, büyüyen Türkiye’ vizyonuyla daha güçlü, daha müreffeh bir geleceğe yürümeye devam ediyoruz" açıklamasında bulundu.
"Mal ihracatımız 270 milyar dolara ulaşarak Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırdı"
Mal ihracatına ilişkin verilere değinen Bakan Bolat, "29 Ekim itibarıyla, mal ihracatımız 270 milyar dolara ulaşarak Cumhuriyet tarihimizin rekorunu kırmıştır. Hizmet ihracatımızla birlikte toplam ihracatımız 390 milyar dolara ulaşmış, yıl başında belirlediğimiz hedefin de üzerine çıkarak tarihimizin en yüksek seviyesine ulaşmanın gururunu ve mutluluğunu yaşamamıza vesile olmuştur. Dünya mal ihracatından aldığımız pay, 1980-2000 yılları arasında ortalama yüzde 0,38 seviyesinde seyretmiştir. 2002 yılında yüzde 0,55’e, 2024 yılında ise yüzde 1,07’ye yükselerek, Cumhuriyet tarihimizin en yüksek oranına ulaşılmıştır" ifadelerine yer verdi.
"Türkiye 2024 yılı itibarıyla, 53 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdi"
Cumhuriyet’in ilk yıllarında yalnızca 24 ülkeye ve 30 fasılda yapılan ihracatın, günümüzde ise 224 ülke ve gümrük bölgesine, tüm fasıllara ve 12 bin 806 farklı ürüne yayıldığının altını çizen Bolat, Türkiye, dünyanın dört bir yanına üretimini ulaştıran, rekabet gücü yüksek, dinamik bir ihracat ekonomisine sahip olduğunu kaydetti. Bolat, "2024 yılı itibarıyla, 53 ülkeye 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilmiş; 60 ülkede Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ihracat rakamlarına ulaşılmıştır. Yine aynı yıl, 31 ilimizin yıllık ihracatı 1 milyar doları aşarken, ihracatçı firma sayısı 180 bin 396’ya yükselmiştir. Bununla birlikte, 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirilen fasıl sayısı da 53’e ulaşarak yeni bir dönüm noktası olmuştur" diye konuştu.
"İhracatımız, yıllıklandırılmış olarak 115,1 milyar dolara yükselmiştir"
Dünya ticaret ortamındaki zorluklara rağmen Türkiye’nin, ekonomik dayanıklılığını koruyarak birçok pazarda rekor ihracat seviyelerine ulaştığını yineleyen Bolat, şöyle devam etti:
"1996 yılında AB-27 ülkelerine 11,3 milyar dolar olan ihracatımız, Gümrük Birliği’nin kazandırdığı ivme ile 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış olarak 115,1 milyar dolara yükselmiştir. AB-27’nin toplam ithalatı içindeki payımız, 2002 yılında yüzde 2,2 seviyesindeyken, 2024 yılı itibarıyla tüm zamanların en yüksek seviyesi olan yüzde 4,0’a ulaşmıştır. Türkiye bugün, gelişmiş ülkelerin tercih ettiği güvenilir, istikrarlı ve güçlü bir ticaret ortağı konumundadır. 1969 yılında sanayi ürünleri ihracatının toplam ihracat içindeki payı yüzde 21,2 iken, 2024 yılı itibarıyla bu oran yüzde 94,2’ye yükselmiştir. Aynı şekilde, 1969 yılında makine ve ulaştırma araçlarının toplam ihracat içindeki payı yalnızca yüzde 0,2 düzeyindeyken, 2024 yılında bu oran yüzde 30,1’e ulaşmıştır. Bu gelişme, Türkiye’nin tarım ağırlıklı bir ekonomiden, yüksek teknolojili üretim ve sanayi ihracatına yönelen güçlü dönüşümünün açık bir göstergesidir."
"Yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam imalat sanayi ihracatımız içindeki payı yüzde 42,6’ya yükseldi"
Dünyada artan rekabet ve pek çok alanda ortaya çıkan teknolojik dönüşüm ihtiyacının tüm firmalar için risk oluşturduğunun altını çizen Bolat, bu dönüşüm doğrultusunda çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti. Bolat, "Bu gayretlerimizin bir sonucu olarak, 2002 yılında yüzde 30,4 olan orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının toplam imalat sanayi ihracatımız içindeki payı, 2024 yılında yüzde 41’e, 2025 yılının ilk 9 ayında ise yüzde 42,6’ya yükselmiştir. Son 22 yılda sağlanan bu büyük başarıyla orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatımızda artış aralıksız devam etmektedir" açıklamasında bulundu.
"Türkiye, 2020-2024 döneminde, OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ikinci ülke oldu"
Dış ticaretteki olumlu gelişmelerin, Türkiye’nin büyümesine yansıdığını hatırlatan Bolat, 1980-2002 döneminde dünya ekonomisinin yüzde 3,1 Türkiye ekonomisinin ise 0,8 puan fazla ile yüzde 3,9 oranında büyüdüğünü dile getirdi. 2003-2024 dönemindeki büyüme verilerine de değinen Bolat, "2003-2024 döneminde dünya ekonomisindeki büyüme hızı yüzde 3,6 olarak gerçekleşirken, Türkiye ekonomisi 1980-2002 dönemine göre 1,5 puan, dünya ortalamasına göre ise 1,9 puan daha hızlı büyümüştür. Bu güçlü büyüme performansı ile Türkiye, milli geliri 2002 yılında dünyanın 21’inci en büyük ülkesi iken, 2024 yılında 17’nci ülkesi; satın alma gücü paritesine göre hesaplanmış gelirde ise 2002 yılında dünyanın 16’ncı ülkesi iken, 2024 yılında 12’nci ülkesi haline gelmiştir. 2002-2024 döneminde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla reel olarak yüzde 216 oranında artmış, dolar bazında yaklaşık beş kat büyümüştür. 2002 yılında 238,7 milyar dolar olan milli gelir 2024 yılında 1 trilyon 358 milyar dolara, kişi başına gelir ise 3.616 dolardan 15.325 dolara yükselmiştir. Türkiye, 2020-2024 döneminde yıllık ortalama yüzde 5,4’lük büyüme oranıyla OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ikinci ülke olmuştur" değerlendirmesinde bulundu. Satın alma gücü paritesini değerlendiren Bolat, Türkiye’de kişi başına düşen gelirin 2002 yılında OECD ortalamasının yalnızca yüzde 35’i düzeyindeyken, 2024 yılı itibarıyla bu oranın yüzde 70’in üzerine çıktığını ifade etti. Bakan Bolat, otomotiv sektöründe 2 milyona yakın üretim kapasitesi, yıllık 1,5 milyon araç üretimi ve 37 milyar doları aşan ihracat ile Türkiye’nin Avrupa’nın dördüncü, dünyanın ise on ikinci en büyük üretim üssü olduğunu aktardı.
"Savunma sanayisinde, 2024 yılı itibarıyla 15 milyar doları aşan ciroya ulaşıldı"
Savunma sanayinin gelişimine de vurgu yapan Bolat, "Savunma sanayimiz, son yıllarda büyük bir atılım gerçekleştirmiştir. 2002 yılında 248 milyon dolar olan savunma ve havacılık ihracatımız, 2024 yılı itibarıyla 15 milyar doları aşan ciroya, 90 bini aşkın istihdama ve 180 farklı ülke ile bölgeye yapılan 7,1 milyar dolarlık ihracat hacmine ulaşarak küresel bir güç haline gelmiştir" bilgilerini paylaştı.
"Türkiye, beyaz eşya sektöründe, 6 milyar dolarlık ihracat hacmiyle dünyada beşinci sırada"
Bolat, Türkiye’nin savunma sanayisinde sadece üretici değil, aynı zamanda yüksek teknoloji ihracatçısı kimliğiyle öne çıktığına dikkati çekerek, "Beyaz eşya sektöründe ülkemiz, 1950’lerdeki ilk üretim girişimlerinden bugüne, dünyanın önde gelen üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. 2024 yılı itibarıyla 5,6 milyar dolarlık ihracat hacmiyle Türkiye, Avrupa’da üçüncü, dünyada beşinci sırada yer almaktadır. Üretimimizin yaklaşık yarısı Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edilmekte; dayanıklılığı, enerji verimliliği ve tasarımıyla Türk markaları dünya genelinde tercih edilmektedir" dedi. Tarım sektörüne de değinen Bolat, Türkiye’nin tarımsal ihracatının bugün 32,6 milyar dolarlık bir hacme ulaştığını ve 10,8 milyar dolar dış ticaret fazlası veren sayılı ülkelerden biri haline geldiğini söyledi. Bolat, tekstil ve hazır giyim sektörünün, bugün 32 milyar dolarlık ihracatıyla dünyanın en büyük yedinci, Avrupa’nın üçüncü ihracatçısı konumuna geldiğini aktararak, Türkiye’nin, tekstilde 9,4 milyar dolar; hazır giyimde 19 milyar dolar ihracat ile dünyanın ilk altı, Avrupa’nın ilk üç ülkesi arasında yer aldığını sözlerine ekledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Türkiye Yüzyılı’ vizyonu doğrultusunda; üretimden ihracata, teknolojiden markalaşmaya uzanan bu güçlü yapıyı daha da geliştirmeye devam edeceklerini de ifade eden Bolat, Cumhuriyet’in ikinci yüzyılının, ‘Ticaretin Yüzyılı’ olacağının altını çizdi.
Kemal Diri - Ece Nur Öztürk
