Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ukrayna Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile bir araya geldi. Birtakım temaslarda bulunmak üzere Türkiye’ye gelen Zelenskiy, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde resmi törenle karşıladı. İki lider, törenin ardından baş başa görüşme gerçekleştirdi, çalışma yemeği sonrasında ise liderler ortak basın toplantısıyla gündemdeki başlıklara ve görüşmeye dair basın açıklaması gerçekleştirdi.
"İstanbul sürecinin daha kapsamlı bir içerikle artık akut hal alan sorunları giderecek şekilde yeniden devreye girmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz"
Ukrayna ve Rusya arasında üç yılı aşkın süredir başlatılan doğrudan görüşmelere ev sahipliği yaptıklarını hatırlatan Erdoğan, "Gerçekleştirilen üç tur müzakerede bilhassa insani konularda ilerleme sağlanması mümkün oldu. Ayrıca taraflar arasında ateşkes ve barışa dair görüşler ile askeri meseleler doğrudan ele alınabildi. Bunların tamamını kıymetli adımlar olarak görüyoruz. Bugünkü görüşmelerimizde de İstanbul sürecinin pragmatik ve sonuç odaklı bir anlayışla sürdürülmesi gereği üzerinde durduk. Her iki taraf için de savaşın yıpratıcı etkilerinin giderek derinleştiği bir dönemde İstanbul görüşmelerinin diplomatik çözüme yönelik çabalarda önemli bir merhale teşkil ettiğine inandığımızı belirttim. Özellikle enerji altyapılarına yönelik artan saldırılar ve yaşanan can kayıpları her iki taraf için telafisi güç yıkımları da beraberinde getiriyor. İstanbul sürecinin daha kapsamlı bir içerikle artık akut hal alan sorunları giderecek şekilde yeniden devreye girmesinin faydalı olacağı kanaatindeyiz. Bölgede akan kanın durmasını arzu eden tüm ortaklarımızdan da İstanbul sürecine yönelik yapıcı yaklaşım sergilemelerini bekliyoruz" ifadelerini kullandı.
"Savaşın tüm zorluklarına rağmen ikili ticaret hacmimizi 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz"
Zelenski ile bugün gerçekleştirilen görüşmenin içeriğine dair bilgi veren Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Stratejik ortağımız Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığına olan bağlılığımızı bir kez daha teyit ettik. Bu minvalde Ukrayna ile aramızda müstesna bir tarih ve kültür bağı olan Kırım Tatarlarına desteğimizin süreceğini de belirtmek isterim. Savaşın tüm zorluklarına rağmen ikili ticaret hacmimizi 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyoruz. Bu güç koşullarda ülkeyi terk etmeyerek cesaretle çalışmalarına devam eden Türk müteşebbislerin desteği ile yeniden imar konusunda Ukrayna’ya katkı sunmayı arzuluyoruz. Ancak evvela ateşkesi hızlandıracak, adil ve kalıcı barışın önünü açacak önerileri Türkiye olarak Rusya ile de ele alma konusunda her daim hazırız. Bu bağlamda müttefikimiz Amerika’nın da sürece dahilini önemsiyoruz. Bu düşüncelerle sözlerime son verirken savaşlı hayatını kaybedenler için dost Ukrayna halkına taziyelerimi iletiyorum" diye konuştu.
"Türkiye’nin, Rus savaşına ilişkin ilgili tutumu Ukrayna için çok önemlidir"
Ukrayna’nın Türkiye ile ilişkilerine çok önem verdiğini ve bu yıl Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilk görüşmesi olmadığını anımsatan Zelenskiy, "Sayın Cumhurbaşkanı bunun için de size teşekkür etmek istiyoruz. Türkiye’nin devletimize ve halkımıza karşı yürütülen Rus savaşına ilişkin ilgili tutumu Ukrayna için çok önemlidir. Hayatlarımızı korumamıza yardımcı olan iş birliği için ve Türkiye’nin, Rus saldırganlığının tüm kilit unsurlarına yönelik net duruşu için teşekkür ediyorum. Türkiye’nin Ukrayna’nın bağımsızlığını, egemenliğini desteklediği için de teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.
"Bugünkü Rus saldırısında toplam 48 füze ve 476 saldırı amaçlı İHA kullanıldı"
Ukrayna’nın egemenliği için meşru müdafaa hakkı olarak kendilerini savunduklarını aktaran Zelenskiy, "Bu gece dünya yeniden Rus saldırganlığının bu savaşın ne getirdiğini gördü. Şehirlerimize yeni bir Rus saldırısı yapıldı ve Rus İHA’ları ile füzeleri sıradan konut binalarına doğrudan isabet etti. Sadece Ternopil’de bu Rus saldırısının nedeniyle 20’den fazla kişi hayatını kaybetti. Evlerinde bulunan, huzur içinde uyuyan insanlar, şu an itibariyle 25 kişinin öldüğü biliniyor. Bunların arasında 2 çocuk var. Maalesef enkaz altında insanların olabileceği biliniyor. Kurtarma ekipleri mümkün olan her şeyi yapmaya çalışıyorlar. Ayrıca diğer yerleşim yerlerine de saldırılar yapıldı. Sadece bugünkü Rus saldırısında toplam 48 füze ve 476 saldırı amaçlı İHA kullanıldı. Bu savaş bu kadar kanlı. Ukrayna olarak güçlü saldırılara karşı sürekli savunma yapmak zorundayız" şeklinde konuştu.
Hava savunması için gerekli füzeleri, savunma için gerekli silahları, ekipmanları ve savaş uçakları aradıklarını dile getiren Zelenskiy, bugünkü görüşmede Cumhurbaşkanı Erdoğan ile savunma alanındaki iş birliğinin de ele alındığını kaydetti.
"Karadeniz’deki güvenliğin önemini herkes anlıyor ve bu güvenlik yalnızca Türkiye ile garanti altına alınabilir"
Başkent’teki temaslarında diplomatik alanındaki durumun da detaylı şekilde ele alındığını aktara Zelesnkiy, savaşın sona ermesini ve barışın alternatifinin olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Rusya savaş ve insan öldürmenin hiçbir şekilde ödüllendirilemeyeceğini anlamalıdır. Ayrıca Rusya’nın Ukrayna ya da bölgemizdeki veya komşu bölgelerdeki herhangi bir ülkeye karşı benzer bir savaşı yeniden başlatma imkanı da kalmamalıdır. Türkiye ile bu konuda aynı görüşü paylaşıyoruz. Barış ve güvenlik garanti altına alınmalıdır. Bu güvenlik garantileri çok önemlidir. Tüm ortaklarımızla yakın koordinasyona ve çalışmaya devam edeceğiz. Türkiye’nin desteği için minnettarım. Bir kez daha Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür etmek istiyorum. Türk diplomasisinin gücüne ve Moskova’da anlaşılabilir olmasına güveniyoruz. Türkiye’nin Gönüller Koalisyonuna özellikle askeri denizcilik birleşenine aktif katılımı da çok önemlidir. Karadeniz’deki güvenliğin önemini herkes anlıyor ve bu güvenlik yalnızca Türkiye ile garanti altına alınabilir."
"Yıl sonuna kadar esir değişimlerini yeniden başlatmayı ve önemli sayıda esiri geri getirmeyi umuyoruz"
Rusya ile aralarında esir değişimlerinin yeniden başlatması için çabaların devam ettiğini dile getiren Zelenskiy, "Ukraynalı asker esirlerimizin, Rusya tarafından alıkonulan Ukraynalı sivillerin, özellikle Kırım Tatar siyasi ve dini tutukluların evlerine dönmesi için, elbette kaçırılan Ukrayna çocukların geri dönmesi için de çalışıyoruz. Bizim ilgili platformlar çalışıyor. Türkiye’de de bu çalışmalar için oluşturduğumuz platformlar var. İnsanlarımızı geri döndürmek için şu anda bu konuda çalışıyoruz. Yıl sonuna kadar esir değişimlerini yeniden başlatmayı ve önemli sayıda esiri geri getirmeyi umuyoruz. Türkiye bu konuda çok büyük bir destek veriyor ve bunu gerçekten takdir ediyorum" dedi.
İstanbul süreci kapsamında yapılan müzakerelerde 2 binden fazla askeri Ukrayna’ya geri dönme yolunda ilgili kararlar alındığını hatırlatan Zelenskiy, diplomatik çabaların hızlandırması gerektiğinin altını çizdi.
Ömer Faruk Karataş - Cem Geçim - Oğuzhan Halil Özbek
