Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, Türkiye-Malezya Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamında menşe belgelerinin doğrulanmasına ilişkin kararlar düzenlendi.
Resmi Gazete’de yayımlanan 8 Ekim 2025 tarihli ve 33041 sayılı kararla birlikte Türkiye-Malezya serbest ticaret anlaşması kapsamında menşe kontrollerine ilişkin Ticaret Serbest Ticaret Anlaşması’nın şeffaf, adil ve güvenilir şekilde uygulanması kararı yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kararla birlikte, STA kapsamında ibraz edilen menşe ispat belgelerine ilişkin kontrollerde, ihracatçı ülke makamlarının yanı sıra ithalatçılardan da bilgi ve belge talep edilmesi mümkün hale geldi.
Açıklamada, yapılan düzenleme ile menşe belgelerinin doğrulanma süreçlerinde hem ihracatçı hem de ithalatçı tarafın sorumlulukları güçlendirilmiş, böylece Serbest Ticaret Anlaşması’nın şeffaf, adil ve güvenilir şekilde uygulanmasının sağlandığı belirtildi.
Menşe kontrollerinde yeni dönem başlıyor
Ticaret Bakanlığı, yapılan düzenlemelerle birlikte gümrük idareleri; tercihli rejimden yararlanmak üzere ibraz edilen menşe belgesine ilişkin şüphe bulunması halinde, anılan belgeyi ihracatçı ülke yetkili makamına doğrulama için gönderebilecek veya ithalatçıdan doğrudan bilgi talep edilebileceğini açıkladı. Aynı zamanda açıklamada, ithalatçıdan bilgi talep edilmesi durumunda, yönetmelik Ek-5’te yer alan formun eksiksiz doldurulması ve destekleyici belgelerle birlikte 3 ay içinde ilgili gümrük idaresine sunulması zorunlu hale getirildiği ifade edildi ve ithalatçılar, beyan ettikleri menşe bilgilerinin doğruluğunu kanıtlayabilecek ek belgeleri sunmakla da yükümlü olduğu bildirildi.
Ticaret Bakanlığı’nca yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Gümrük Kanunu’nun 11’inci maddesi uyarınca, gümrük işlemlerine taraf olan kişiler zaten gümrük idarelerinin talep ettiği bilgi ve belgeleri belirlenen sürelerde sağlamakla yükümlüdür. Bu nedenle yapılan değişiklik, ilave bir yükümlülük getirmemekte, sadece mevcut STA yükümlülüklerimizin etkin şekilde uygulanmasına hizmet etmektedir. Kural temelli uluslararası ticaret sisteminin güçlü savunucularından biri olan Türkiye, birçok ülke ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmaları aracılığıyla adil, öngörülebilir ve sürdürülebilir ticaret ilişkilerinin geliştirilmesini hedeflemektedir. Bu anlaşmalar; taraf ülkeler arasında ticaret ve yatırımın artırılmasının yanı sıra, yeni tedarik zincirlerinin oluşmasına ve bölgesel ekonomik entegrasyonun güçlenmesine de katkı sağlamaktadır."
"Kurallarının doğru ve titiz uygulanması, STA’lardan etkin faydalanmanın temel unsurlarından biridir"
Bakanlık yaptığı açıklamada, yeni düzenlenmeyle Türkiye-Malezya arasındaki ticari avantajlardan taraf firmaların adil ve kurallara uygun biçimde yararlanmasının hedeflendiğini belirtilerek, "Küresel ticarette tedarik zincirlerinin giderek karmaşıklaştığı günümüzde, menşe kurallarının doğru ve titiz uygulanması, STA’lardan etkin faydalanmanın temel unsurlarından biridir. Bu çerçevede, ülkemiz uluslararası anlaşmalardan doğan haklarını etkin biçimde kullanarak, STA ortaklarıyla idari iş birliği mekanizmalarını güçlendirmeye devam etmektedir. Türkiye-Malezya STA çerçevesinde yürütülen bu değişiklik süreci, Malezya makamlarıyla yakın diyalog ve teknik iş birliği içerisinde hayata geçirilmiştir. Yeni uygulama ile hedef; 2 ülke arasında menşe kontrollerinin daha etkin hale getirilmesi, STA’nın sağladığı ticari avantajlardan taraf firmaların adil ve kurallara uygun biçimde yararlanmaya devam etmesidir. Menşe kontrollerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar, Malezya başta olmak üzere diğer STA ortaklarımızla da karşılıklı güven, koordinasyon ve etkin iş birliği içerisinde sürdürülecektir" ifadeleri yer aldı.
