ÇEVRE - 07 Kasım 2022 Pazartesi 09:28

Van Gölü Havzası’nda su krizi tehlikesi

A
A
A
Van Gölü Havzası’nda su krizi tehlikesi

Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) Rektör Danışmanı ve Coğrafya Bölüm Başkanı Doç.

Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) Rektör Danışmanı ve Coğrafya Bölüm Başkanı Doç. Dr. Adnan Alkan, Van Gölü başta olmak üzere havzadaki diğer göllerde de bir çekilme söz konusu olduğunu belirterek, “Havzanın genel anlamda hem tarımsal faaliyetlerden dolayı hem de iklim değişikliği, kuraklık ve ısınmadan dolayı maalesef büyük bir su krizi ile karşı karşıya kaldığımızı söylemek mümkün” dedi.


Van Gölü’nde son yıllarda yaklaşık 60 milyon metreküpün üzerinde su kütlesinde azalma gözlenirken, bunun en önemli sebeplerinden birisinin de tarımsal faaliyetlerde kullanılan sondajlardan kaynaklandığı belirtildi. İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine açıklamalarda bulunan BEÜ Coğrafya Bölüm Başkanı Doç. Dr. Adnan Alkan, son zamanlarda Van Gölü’nde bir çekilme söz konusu olduğunu belirterek, “61 milyon metreküp su kütlesinin kaybolduğu söz konusu. Bu kaybın en önemli sebebi olarak aslında son zamanlarda hep dile getirdiğimiz iklimsel değişiklikler, yağış azlığı geliyor. Özellikle Van Gölü Havzası, küresel ısınmanın etkisinin en şiddetli görüldüğü yerlerin başında geliyor. Yağış verileri anlamında son yıllarda büyük bir düşüş söz konusu. Önceki dönemleri periyotlarla karşılaştırıldığımızda neredeyse yüzde 60’a yakın bir yağış düşüklüğü görülmektedir. Buna ısınmayı eklediğimizde su bilançosunda büyük bir açık ortaya çıkıyor ve yüzey sularında büyük bir azalmaya yol açıyor. En büyük faktör olarak bunu gösterebiliriz. Tabii sadece bu değil, bölgede son zamanlarda tarımsal faaliyetlerin arttığını görüyoruz. Van Gölü Havzası’nın Ahlat, Adilcevaz ve Tatvan sahillerinin batı taraflarında tarımsal yoğunluğun çok fazla arttığını görüyoruz. Tabii bu yoğunlukla birlikte aynı zamanda suya olan ihtiyacında çok fazla olduğunu gözlemliyoruz. Bu su ihtiyacı da büyük oranda sondajlarla karşılandığı için maalesef artık yer altı suları tüketilmiş durumda, aynı zamanda göl sularının seviyesini de etkiliyor. Yer altı suları çekildiğinde göl suları da oraya kanalize oluyor. Dolayısıyla gölün seviye değişikliğindeki önemli faktörlerden biri de bölgede sondaj faaliyetlerinin çok fazla artmış olmasıdır. Önceki yıllarla kıyaslandığında 10 kata varan sondaj artışları meydana gelmiş” dedi.



“Büyük bir su krizi ile karşı karşıya kaldığımızı söylemek mümkün”


Bitlis’te su seviyesi azalan gölün sadece Van Gölü olmadığını ifade eden Alkan, sözlerine şöyle devam etti:


“Sadece Van Gölü de değil, Van Gölü Havzası’nda başka su kaynaklarımız da var. Arin ve Nazik gibi göller var. Buralarda da bir çekilme söz konusudur. Havzanın genel anlamda hem tarımsal faaliyetlerden dolayı hem de iklim değişikliği, kuraklık ve ısınmadan dolayı maalesef büyük bir su krizi ile karşı karşıya kaldığımızı söylemek mümkün. Bu süreç böyle devam ederse hem küçük göllerimizi hem de Van Gölü’nün önemli bir kısmını kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyayız ve buradaki ekolojik yaşam ve canlı türlerinin doğal faaliyetlerinin yok olması tehlikesi de karşımızda duruyor. Bunu önleyebilmemiz için suyun idaresini doğru yapmamız lazım. Sondaj faaliyetlerine dikkat etmemiz lazım. Var olan su kaynaklarımızı ancak bu şekilde koruyabiliriz. Bunu yapamadığımız takdirde gelecekte büyük sorunlarla karşı karşıya kalabiliriz.”

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Şırnak Cizre’de kargo aracı ile gümrük kaçağı mal sevkiyatına polis engeli: 2 tutuklama Şırnak’ın Cizre ilçesinde kargo aracıyla gümrük kaçağı malzeme sevkiyatı yapıldığı iddiası üzerine düzenlenen operasyonda gözaltına alınan 4 şüpheliden 2’si tutuklandı. Cizre Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında, gümrük kaçağı eşyaların kargo aracıyla taşındığının tespit edilmesi üzerine Başsavcılığın talimatıyla Şırnak İl Emniyet Müdürlüğü Cizre Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) Şube Müdürlüğü ekipleri harekete geçti. KOM ekiplerince kargo gönderilerinde ve araçta farklı tarihlerde yapılan aramalar neticesinde; piyasa değeri yüksek 189 adet cep telefonu, 636 adet elektronik sigara, 3 bin 580 paket kaçak sigara, bin 70 paket elektronik sigara tütünü ve 12,5 kilogram nargile tütünü ele geçirildi. Operasyon kapsamında gözaltına alınan kargo şube yetkilisi U.S, kargo çalışanları A.A ve V.M ile şoför E.Ç, emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi. Cizre Sulh Ceza Mahkemesine çıkarılan şüphelilerden A.A. ve V.M., "Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Muhalefet" suçundan tutuklanarak cezaevine gönderildi. Diğer şüpheliler E.Ç. ve U.S. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Cizre Cumhuriyet Başsavcılığı, bölgede kaçakçılık faaliyetlerine yönelik soruşturmanın titizlikle sürdürüldüğünü bildirdi.
Ankara The AI Awards 2026’nın kazananı Quick Sigorta oldu Yapay zekayı bir risk unsuru olmaktan çıkarıp kurumsal bir yetkinliğe dönüştüren Quick Sigorta ile teknoloji çözüm ortağı Virgosol, The AI Awards 2026’da dünya devlerini geride bıraktı. Quick Sigorta ve dijital ürün kalitesi alanında dünya standartlarında ürünler geliştiren Virgosol, yapay zeka çıktılarının risk yönetimi üzerine kurguladıkları yenilikçi ekosistemle küresel bir başarıya imza attı. Dünyanın en prestijli teknoloji ödülleri arasında gösterilen The AI Awards 2026 kapsamında, "Best Ethical Risk Management in AI Output" kategorisinde birincilik ödülünü kazanan ikili, sigortacılıkta dijital dönüşümün etik ve güvenli sınırlarını da öne çıkardı. 21 Nisan 2026 tarihinde Londra’da düzenlenen bir törenle sahiplerini bulan bu ödül, yapay zekayı bir verimlilik aracı olarak görmenin yanı sıra denetlenebilir bir mühendislik disiplini olarak kurgulayan projeye verildi. Yapay zeka risk olmaktan çıkıp kurumsal yetkinliğe dönüştü Sigorta sektöründe yapay zekanın yaygınlaşması, veri gizliliği ve regülasyonlara uyum noktasında yeni meydan okumaları beraberinde getiriyor. Quick Sigorta ve Virgosol tarafından hayata geçirilen model, RabbitQA ve Loadmance ürünlerini kullanarak bu zorluklara yapısal bir yanıt sunuyor. Projenin temel taşlarını oluşturan yenilikçi adımlar kapsamında, sentetik veri üretimi ile test süreçlerinde gerçek müşteri verisi kullanma ihtiyacı tamamen ortadan kaldırılarak tüm veriler doğrulanabilir biçimde üretildi. Yapay zeka çıktı kontrol katmanı sayesinde modellerin ürettiği sonuçlar güvenilirlik, yanlılık ve uyumluluk kriterleri doğrultusunda sürekli olarak denetlendi. Etik yük üretimi ve yapay zeka destekli performans testleri aracılığıyla gerçek kullanıcı davranışları hiçbir kişisel veriye dokunulmadan simüle edilerek sistemlerin stres altında doğrulanması sağlandı. Bu disiplinli yaklaşım sonucunda veri sızıntısı riski sıfıra indirilirken, uyum ve denetim süreçlerinde hız ve güven artışı elde edildi. Kazanılan uluslararası başarının ardından değerlendirmelerde bulunan firmanın Genel Müdürü Eyüp Özsoy, şunları ifade etti: "Sigorta sektöründe güven, en kritik sermayemizdir. Yapay zeka teknolojilerini bu güveni zedeleyen bir risk unsuru olmaktan çıkarıp denetlenebilir ve yönetilebilir bir kurumsal yetkinliğe dönüştürmek, en stratejik önceliklerimiz arasında yer alıyor. Virgosol ile geliştirdiğimiz bu model, etik yapay zekanın bir prensip beyanı olmanın ötesine geçerek sahada karşılık bulan somut bir standart haline geldiğini kanıtlıyor. Uluslararası bir platformda bu yaklaşımın karşılık bulması, doğru yönde ilerlediğimizin güçlü bir göstergesidir." Mühendislik disiplini ile tescillenen vizyon Virgosol Kurucu Ortağı ve Co-CEO’su Miraç Emektar ise projenin stratejik derinliğini şu sözlerle vurguladı: "Bu ödül, sigorta sektöründe etik yapay zekâ kavramını söylem düzeyinden çıkarıp operasyonel bir gerçekliğe dönüştürmek için Quick Sigorta ile birlikte yürüttüğümüz çalışmanın uluslararası tescili. Sentetik veri yaklaşımıyla gerçek müşteri verisine ihtiyaç duymayan, çıktıları denetlenebilir ve regülasyonlara tam uyumlu bir test ekosistemini birlikte kurgulayabildiğimiz Quick Sigorta ekibine, gösterdikleri vizyon ve mühendislik disiplini için teşekkür ederiz."