Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Atatürk ve Çanakkale Savaşları Araştırma Merkezi (AÇASAM) Müdürü Doç. Dr. Barış Borlat, Türkiye toprakları dışında kalan ülkeler içerisinde Çanakkale'ye gelip şehit olmuş askerler arasında en çok şehidi Suriye'nin verdiğini söyledi.
Tarihin en kanlı savaşlarından birisi olan Çanakkale muharebelerinde Şam, Halep, Hama ve Humas’tan gelip vatan savunmasına katılanlar Çanakkale şehitliğinde yatıyor. Düşmana geçit vermemek için yaklaşık bin 500 kilometre mesafeden gelip şehit düşen Suriyelilerin anısı, Çanakkale şehitliğindeki kitabelerde yaşıyor.
Çanakkale savaşları sırasında, Osmanlı Cihan Devleti’nin 141 şehrinden olduğu gibi Suriye’den gelen askerler de Çanakkale Boğazı’nı canla başla savundu. Yaklaşık bin 500 kilometre uzaktaki Suriye’den gelen askerler, 109 yıl önce Mehmetçik ile sırt sırta vatan savunması yaptı. Şehit düşen Mehmetçikler ile Suriyeli askerler bir asrı aşkın süredir Tarihi Gelibolu Yarımadası’nda koyun koyuna yatıyor. Suriye‘den gelen askerler, Çanakkale cephesinde 643 şehit verdi.
Türkiye toprakları dışında kalan ülkeler içerisinde Çanakkale’ye gelip şehit olmuş askerler arasında en çok şehidi Suriye’nin vermiş olduğunu belirten ÇOMÜ Atatürk ve Çanakkale Savaşları Araştırma Merkezi (AÇASAM) Müdürü Doç. Dr. Barış Borlat, “Çanakkale Kara Muharebeleri 25 Nisan 1915 günü başladı ve bu tarihten başlamak üzere Çanakkale bölgesindeki asker sayısı her geçen gün artıyordu ve o an için yani 1915 yılında Osmanlı coğrafyasının her yerinden Çanakkale’ye, Çanakkale cephesine askerler gelmeye başlamıştı ki, bugün Türkiye topraklarının dışarısında kalan birçok ülkeden de biz Çanakkale’ye askerlerin gelmiş olduğunu göreceğiz. Bunlardan bir tanesi de bugünkü anlamıyla Suriye toprakları olduğunu söyleyebiliriz. Suriye’den gelen askerler ekseriya 77’nci Alay’a mensuplardı. Bunun dışında 19’uncu Alay, 20’nci Alay ve 41’inci Alay gibi birliklerde de biz savaşmış olduğunu göreceğiz. Özellikle Suriye’den gelen askerlerin savaşmış oldukları bölgelerin Arıburnu bölgesi, Arıburnu cephesi olduğunu göreceğiz ki biz buradaki özellikle mevzi harbi esnasında taraflar arasındaki mesafenin Mustafa Kemal’in deyimiyle 8 metreye kadar düşen bir mevzi harbi içerisinde yer aldığını söyleyebiliriz. Suriye‘den gelen askerler, Çanakkale cephesinde 643 şehit vermişlerdir ki, biz bu 643 şehidin en fazlasının da 77’nci Alay’da olduğunu göreceğiz. Bu askerlerin büyük bir bölümü de Halep’te gelen askerlerimizdir. Halep’te gelen şehitler neredeyse 643’ün yüzde 70’lik kısmını oluşturmuş olduğunu söyleyebiliriz. Bunun dışında Şam’dan özellikle askerlerin burada şehit olduğunu göreceğiz. Nitekim bugün Türkiye toprakları dışında kalan ülkeler içerisinde Çanakkale’de gelip şehit olmuş askerler arasında en çok şehidi de Suriye’nin vermiş olduğunu söyleyebiliriz. Aslında Çanakkale Suriye arasındaki süreç 1915’ten başlamış ve günümüze kadar da devam etmiş olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
Mustafa Suiçmez
