Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nda (DTSO) düzenlenen "İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi"nde kentin üretim kapasitesi, ihracat potansiyeli ve yeni destek mekanizmaları ele alındı. Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya, Diyarbakır’ın ihracat rakamının 368 milyon dolar olduğunu belirterek, "Dolaylı ihracat yerine doğrudan ihracatın kapıları açılırsa bu rakam 1 milyar dolara çıkabilir. Böylece katma değer Diyarbakır’da kalır" dedi.
Toplantıda konuşan Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Mehmet Ali Yalçınkaya, küresel ekonomide yaşanan daralmaya rağmen Türkiye’nin üretim ve ihracatta büyümeyi sürdürdüğünü ifade etti. Türkiye’nin geçen yıl 273,4 milyar dolarlık mal ihracatı gerçekleştirdiğini belirten Yalçınkaya, hizmet ihracatıyla birlikte toplam hacmin 390 milyar dolara ulaştığını kaydetti. Diyarbakır’ın resmi ihracat rakamının 368 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirten Yalçınkaya, "Dolaylı ihracat yerine doğrudan ihracatın kapıları açılırsa bu rakam 1 milyar dolara çıkabilir. Böylece katma değer Diyarbakır’da kalır" dedi.
İhracatın geliştirilmesi için bakanlığın sunduğu destek mekanizmalarını anlatan Yalçınkaya, Kolay İhracat Platformu, e-ihracat destekleri, UR-GE projeleri, fuar destekleri ve Eximbank finansmanlarının önemine dikkat çekti. Diyarbakır’da "İhracat Akademisi" kurulabileceğini de söyleyen Yalçınkaya, ihracatın yalnızca finansman değil, eğitim ve kurumsallaşma meselesi olduğunu ifade etti.
DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya ise Diyarbakır’ın son 10 yılda sanayi altyapısında önemli bir dönüşüm yaşadığını belirterek, kentin artık yalnızca ticaret merkezi değil, aynı zamanda güçlü bir üretim merkezi olma yolunda ilerlediğini söyledi. Kaya, Diyarbakır’ın mevcut ihracat rakamlarının potansiyelini tam olarak yansıtmadığını ifade ederek, kentte üretim kapasitesinin büyüdüğünü, sanayi altyapısının güçlendiğini, ancak ihracatın önemli bir kısmının hala başka iller üzerinden yapıldığını, bu nedenle resmi rakamların Diyarbakır’ın gerçek potansiyelini tam göstermediğini söyledi. Diyarbakır’ın sanayi altyapısında yaşanan değişime dikkat çeken Kaya, geçmişte yatırımcıya tahsis edecek sanayi alanı bulmakta zorlandıklarını hatırlattı. Kaya, "10 yıl önce kürsüye çıktığımızda hep sanayi altyapımız yetersiz diyorduk. Yatırımcı gelse bile verecek arsamız yoktu. Bugün geldiğimiz noktada organize sanayi bölgelerimiz büyüyor, yeni üretim alanları açılıyor. Ticaret ve Sanayi Odası, organize sanayi bölgeleri, iş dünyası örgütleri ve sanayicilerin ortak çalışmasıyla kentte ciddi bir üretim altyapısı oluştu. Tekstil Organize Sanayi Bölgesi’nin Diyarbakır’da kurulması da önemli bir dönüm noktası oldu. Bu yatırımlar hem üretimi hem de ihracatı artırdı" şeklinde konuştu.
"İhracatın kayıt altına alınması için yeni mekanizmalar geliştirilmeli"
Kentte üretim ve ihracat alanında doğru bir yönelim olduğunu ifade eden Kaya, "Diyarbakır, son yıllarda önemli bir ivme yakaladı. Sanayi altyapımız her geçen gün güçleniyor. Karacadağ Organize Sanayi Bölgesi’nde 15 bin dönümlük büyük bir alan planlandı. Bunun 3 bin dönümü hızla doluyor ve yeni alanlar açılıyor. Bu tablo Diyarbakır’ın üretim konusunda ciddi bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. İmalatçı zaten üretim yaparken ciddi sorunlarla uğraşıyor. Bir yandan maliyetlerle, enerjiyle, finansmana erişimle mücadele ediyor. Bunun yanında ihracat destekleri, prosedürler ve yöntemlerle uğraşmak zorunda kalıyor. Bu nedenle birçok firma ihracatı doğrudan yapmak yerine sınır illeri üzerinden dolaylı yollarla gerçekleştiriyor" diye konuştu.
Bu durumun yalnızca Diyarbakır’ın değil, Türkiye’nin genel sorunlarından biri olduğunu kaydeden Kaya, "İhracatın kayıt altına alınması ve kent merkezli yapılabilmesi için yeni mekanizmalar geliştirilmeli. Eximbank’ın Diyarbakır’da şube açması kentteki ihracat potansiyelini ortaya koyuyor. Kullanım oranları da bunun göstergesi. Yönünüz doğruysa, ivmeniz güçlüyse ve doğru araçları kullanıyorsanız hedeflenen rakamlara ulaşmak zor değil. Önemli olan alıp satmak değil, üretip satmak. Diyarbakır, artık üretim odaklı bir ekonomik modele yöneldi. Suriye pazarı önümüzdeki süreçte Diyarbakır için yeni bir Irak pazarı gibi olabilir. Bu durum hem ihracat rakamlarını artıracak hem de ihracatın ülke dağılımını çeşitlendirecek" dedi.
"80 ülkeden 130 ülkeye ulaştık"
Diyarbakır’ın ihracat yaptığı ülke sayısındaki artışa da dikkat çeken Kaya, son 10 yılda önemli bir genişleme yaşandığını söyledi. Kaya, "10 yıl önce Diyarbakır’dan yaklaşık 80 ülkeye ihracat yapılırken bugün bu sayı 130’a yaklaştı. Bu tablo üreticimizin doğru bir yolda ilerlediğini gösteriyor. Biz istiyoruz ki Diyarbakır’daki üretici ihracatını kendi kentinden yapsın. Katma değer burada kalsın. Diyarbakır merkezli ihracat artsın. Bunun için hem eğitim çalışmalarını hem de destek mekanizmalarını büyütmeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
Toplantıya Karacadağ OSB Başkanı Beşir Yılmaz, Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, Eximbank Pazarlama Direktörü M. Efkan Bingöl, İGE A.Ş Genel Müdürü Fatih Tuğrul Topaç, Türk Ticaret Bankası yetkilisi Murat Önlem ile çok sayıda sanayici ve iş adamı katıldı.
Ticaret Bakanlığı, DTSO, IGE, Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası, Diyarbakır Tekstil İhtisas OSB ve Diyarbakır OSB tarafından ortaklaşa düzenlenen "İhracatın Finansmanı ve Yeni Nesil İhracat Destekleri Zirvesi" yarın da devam edecek.
