Osmanlı’da değerli süs eşyaları arasında sayılan, sultanların çeyizlerini süsleyen mis meyve sabunları Edirneli kadınların geçim kaynağı oluyor. Zorlu bir aşamadan geçen mis meyve sabunu rendeleniyor, hamur haline getiriliyor. Tek tek elle şekil verilip boyandıktan sonra ise cilalama işlemi yapılıyor.
Osmanlı’nın Edirne’ye miraslarından biri olan ve saray ya da padişah sabunu olarak da bilinen "mis meyve sabunu" son dönemlerde yerli ve yabancı turistler tarafından yoğun ilgi görmeye başladı. Yurt dışından da sipariş aldıklarını söyleyen Mis meyve sabun üreticisi Nilüfer Eren, şu an her hafta turistik noktalara satışları olduğunu ve haftada 2 bin 500 adet düzenli sipariş aldıklarını ifade etti.
Mis meyve sabunu yurt dışında da yoğun ilgi görüyor
Edirne’de, Osmanlı’dan günümüze ulaşan ’kokulu mis meyve sabunu’ üreticiliği, ev hanımlarının geçim kaynağı olmaya devam ediyor. El emeği göz nuru sabunların üretimini teknolojiyle buluşturan Nilüfer Eren, Meksika ve Amerika gibi ülkelere de ihraç ettiklerini söyledi.
Kursiyer olarak başladı, kendi işinin patronu oldu
Edirne’nin yerel el sanatları arasında yer alan ve geçmişi Osmanlı dönemine dayanan mis meyve sabunları, yok olmaya başladığı sırada, çeşitli kurumların desteğiyle Halk Eğitim Merkezinin açtığı kurslar aracılığı ile yeniden canlandı. Eşinin işi dolayısıyla Edirne’ye gelen Nilüfer Eren, Osmanlı döneminden günümüze kadar uzanan ve kaybolmaya yüz tutmuş mis meyve sabunu yapımını öğrenerek işinin ustası olmayı başardı. Mis meyve sabunu yapımında kursiyer olarak başlayan Eren, kendi işinin patronu oldu ve şimdi ise siparişlere yetişmeye çalışıyor.
Edirne’nin meşhur mis meyve sabunu olduğunu duyduğunu ve yapımı konusunda araştırma yapmaya başladığını söyleyen Eren, daha fazla kadına ulaşarak ev ekonomilerine katkı sağlamalarını ve Osmanlı geleneği olan mis meyve sabununa ilgiyi arttırmayı hedefliyor.
Hem geleneği yaşatıyorlar, hem de para kazanıyorlar
Edirne’ye geldiklerinde ilk olarak mis meyve sabun yapımı kurslarına katılan Eren, kendini geliştirdikten sonra Halk Eğitim Merkezi’nde usta öğretici olarak çalıştı. Osmanlı’dan günümüze uzanan mis meyve sabununun tanıtımına katkı sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdüren Eren, kurduğu atölyede ev hanımlarına da istihdam sağlıyor.
“Osmanlı geleneğini yaşattığım için son derece mutluyum”
Osmanlı geleneğini yaşattığı için derece mutlu olduğunu söyleyen Mis meyve sabunu üreticisi Eren, bu mesleği daha ileriye taşıyarak gelecek nesillere aktarmayı hedeflediğini belirtti.
“Haftada 2 bin 500 sipariş alıyoruz”
Meksika ve Amerika’ya siparişle mis meyve sabunu gönderdiklerini aktaran Eren, “Şimdi İzmir’e sipariş göndereceğiz. Siparişlere yetişmek için hazırlıklarımızı yapıyoruz. Salgın sürecine rağmen iyi gidiyor. Bir ara sekteye uğradık ama şu an son derece hareketli geçiyor. İnşallah tekrardan o kapanma sürecine dönmeyiz. Satışlarımız her hafta turistik noktalara gidiyor. Haftada 2 bin 500 adet düzenli sipariş alıyoruz. Bazen yetişmekte zorluk çekiyoruz. Günümüzde mis meyve sabunu yapan pek fazla kimse de kalmadı. Ustalar kolay yetişmiyor. Biz de bu Osmanlı geleneğini yaşatmak için elimizden geleni yapıyoruz” ifadelerine yer verdi.
“Osmanlı mirası bize gelir kapısı oldu”
Halk Eğitim Merkezi’nde açılan kurslara giderek mis meyve sabunu yapmayı öğrenen ev hanımı Gönül Namlıcı, “Çocuğumu okula bıraktıktan sonra kursa gidiyordum. Osmanlı’dan gelen ve coğrafi işaret almış bu meyve sabunlarını kaybolmaya yüz tutmuş haldeyken tekrardan hayata döndürmek adına yapılan çalışmalara katıldım. Severek yapıyorum. Hem de ev ekonomime katkıda bulunuyorum. Mutfak masraflarımı bile karşılasam bana çok fayda sağlıyor. Siparişlerimiz yoğun olduğunda da yetişmek için elimizden geleni yapıyoruz” dedi.
Mis meyve sabun işi yok olmak üzereyken o dönemin valisi rahmetli Fahri Yücel’in yaptığı çalışmalar sonrası kadınların yaptığı el emeği göz nuru mis sabunların satışını yapmaya başladığını söyleyen Tarihi çarşı esnaflarından Refik Boz, “Yaklaşık 23 yıldır Mis meyve sabunu satışını yapıyorum. Bu kaybolmaya yüz tutmuş meslek kadınların elinde hayat buluyor. Dışarıdan gelen misafirlerimizin öncelikle tercih ettiği hediyeliklerden birisi Mis meyve sabunu oluyor. Eskiden padişahlık döneminde misafirliğe gelen konuklara bu sabunlardan hediye verilirdi. Biz de bu Osmanlı’dan günümüze kadar uzanan tarihi geleneği yaşatmaya çalışıyoruz” ifadelerine yer verdi.
