GÜNDEM - 10 Temmuz 2024 Çarşamba 09:14

Bin yıllık ’aşık oyunu’ Erzincan’da hayat buldu

A
A
A
Bin yıllık ’aşık oyunu’ Erzincan’da hayat buldu

Unutulmaya yüz tutmuş olan binlerce yıllık aşık oyununu, Erzincan’da esnaf genç nesillere aktarmaya çalışıyor.


UNESCO’nun maddi olmayan miraslar listesinde yer alan ve unutulmaya yüz tutmuş binlerce yıllık “aşık oyununu” Erzincanlı esnaf yeniden canlandırarak genç nesillere aktarmaya çalışıyor.


Erzincan’da Merkez çarşısı esnaflarından Hamza Karaman, binlerce yıllık tarihe sahip aşık oyununu boş zamanlarında dükkanının önünde oynayarak gençlere öğretmeye başladı.


Teknolojik aletlerin yaşantımıza girmesiyle unutulmaya yüz tutan binlerce yıllık aşık oyununu yeni nesillere aktarmak isteyen Karaman, gençlere aşık oyununu öğretip aşık kemiği atmanın ve galip gelmenin tüyolarını vererek gençlerin hem hareket etmelerini hem de sosyalleşmelerini sağlıyor.


Esnaf Hamza Karaman, "Bizim çocukluğumuzun vazgeçilmez oyunu Aşık’ı Erzincan’da arkadaşlarımızla toplanıp oynuyoruz. Bu oyun bilen için vaz geçilmez bir oyundur. Çocukluğumuzdan bu yana hep aklımızdadır bu oyun. Burada esnaf arkadaşlarımızla boş kaldığımız zamanlarda bu vazgeçilmez aşık oyununu kendi çabamızla yeni nesile bir nebze de olsa aşılamaya çalışıyoruz. Şimdiki çocuklarımız teknoloji bağımlı oldukları için, bizim oynadığımız oyunları görsünler tanısınlar diye biz bu oyunu burada yaşatmaya çalışıyoruz" diye konuştu.


Küçük yaştan itibaren aşık oyununu oynadığını söyleyen Gürbüz Araz, ise "Küçüklüğümüzde köyde oynadığımız en güzel oyundu. Şimdiki çocuklar bu aşık oyununu bilmezler. Bizde bu oyunu unutturmamak için arkadaşlarla şehir merkezinde oynayarak canlandırmaya çalışıyoruz" dedi.


“Unesco listesinde yer alıyor”


İsmini koyun, kuzu ve keçilerin arka bacaklarındaki diz ekleminde bulunan aşık kemiğinden alan aşık oyunu, Anadolu’daki misket ve bilye ile oynanan oyunun da esin kaynağı olarak biliniyor. Türk tarihinin en eski dönemlerinden bugüne kadar ulaşan "aşık" oyunu UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Listesi’nde yer alıyor.


Aşık oyunu nasıl oynanır?


Aşık, koyun veya keçinin arka bacaklarından çıkarılan dört yüzlü kemikle oynanıyor. Aşık oyununun üç ayak, daire, ompa ve han oyunu gibi dört çeşidi oynanıyor. Oyun iki veya daha fazla kişi tarafından oynanabiliyor. Aşıklar üç ayak oyununda üç ayak mesafesi olacak şekilde diziliyor. Burada oyuncu aşığı vurup üç ayak mesafesinden daha fazla uzağa çıkartıyor. Han oyununda aşıklar dairenin içerisine atılıyor ve han denilen aşık son olarak vurulup daireden çıkartılıyor. Ompa oyununda iki daire çiziliyor. Bu dairelerden birinde aşık yatay diğerinde ise dik bir şekilde yerleştiriliyor. Yatay aşıkları daireden çıkaran oyuncu dik yerleştirilen aşığı daireden çıkarırsa oyunun galibi oluyor ve bütün aşıkları alıyor. Daire oyunun da ise aşıklar çizilen dairenin tam ortasına gelecek şekilde diziliyor. En fazla aşığı vurarak daire dışına çıkaran oyuncu oyunun galibi oluyor.



Bin yıllık ’aşık oyunu’ Erzincan’da hayat buldu

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Muğla MEAH’a ‘Anne Dostu Hastane’ unvanı Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sağlık Bakanlığı’nın ‘Anne Dostu Hastane’ programı kapsamında Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Dairesi Başkanlığı Koruyucu Sağlık Hizmetleri Birimi tarafından yürütülen ‘Anne Dostu Hastane’ programı kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme sürecini başarıyla tamamlayarak ‘Anne Dostu Hastane’ unvanı aldı. Sağlık Bakanlığı’nın; gebelik, doğum ve lohusalık süreçlerinin hasta hakları, güvenlik ve mahremiyet ilkeleri doğrultusunda, anne ve bebek için güvenli ve nitelikli ortamlarda gerçekleştirilmesini amaçlayan programı kapsamında Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi kapsamlı bir denetim sürecinden geçti. Değerlendirme süreci, Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü bünyesinde görev yapan ve başkanlığını İlkay Zengin’in yürüttüğü heyetin hastaneyi ziyaretiyle gerçekleştirildi. Heyet tarafından; doğum öncesi ve sonrası hizmet süreçleri, anne mahremiyetinin sağlanması, hasta güvenliği uygulamaları ve doğum alanlarının fiziki uygunluğu gibi birçok başlıkta detaylı incelemeler yapıldı. Gerçekleştirilen kapsamlı değerlendirme sonucunda, Muğla EAH, anne sağlığı hizmetlerinde ortaya koyduğu güçlü ekip anlayışı, yüksek kalite ve etkinlik, Bakanlık yetkilileri tarafından standartlara uygun bulunarak olumlu değerlendirildi. Tüm kriterleri başarıyla karşılayan Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ‘Anne Dostu Hastane’ unvanını kullanma hakkı elde etti Muğla İl Sağlık Müdürü Dr. Eriş Başaran Akça’nın da katılım sağladığı değerlendirme toplantısında, annelik yolculuğunda anne ve bebek sağlığını önceleyen çalışmalarda emeği bulunan başta hastane yönetimi olmak üzere tüm hekimler, hemşireler ve sağlık çalışanları çalışmaları nedeniyle teşekkür edildi.
Ordu Ordu’da özel bireylerin diş problemlerine etkili çözüm Ordu Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi, Günübirlik Kliniği ve Engelli Ünitesinde özel bireylerin ihtiyaçlarına yönelik sunduğu hizmetler ile dikkat çekiyor. Günübirlik Kliniği ve Engelli Ünitesinin açıldığı 2020 yılından bu yana 543’ü özel bakım gerektiren birey olmak üzere toplam 670 hastanın tüm diş tedavileri tek seansta genel anestezi altında gerçekleştirildi. 2025 yılı içerisinde ise 166’sı down sendromu, otizm spektrum bozukluğu gibi özel bakım gerektiren bireyler olmak üzere toplam 208 hastanın diş tedavisi genel anestezi altında yapıldı. Özellikle kooperasyon güçlüğü yaşayan bireylerde daha önce tamamlanamayan diş tedavilerinin tek seansta ve güvenli şartlarda yapılabilmesi, hasta yakınları tarafından büyük bir kolaylık olarak değerlendirildi. Hasta yakınları ayrıca tedavi süreci boyunca ekip tarafından sağlanan bilgilendirme, iletişim ve koordinasyonun sürecin daha anlaşılır ve yönetilebilir olmasına katkı sunduğu belirtti. Özel bakım gerektiren bireylerde diş tedavilerinin genel anestezi uzmanları ile uzman diş hekimlerinden oluşan sağlık ekibi ve multidisipliner bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade eden Diş Hekimliği Fakültesi Dekan V.Prof. Dr. Melih Ömezli, Ordu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Orhan Baş’ın destekleriyle Günübirlik Kliniği ve Engelli Ünitesinde genel anestezi altında sunulan nitelikli sağlık hizmetlerinin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi ve daha fazla sayıda özel bakım gerektiren hastaya tedavi hizmeti verilebilmesi için çalışmaların aralıksız şekilde sürdürüldüğünü belirtti.