YEREL HABERLER - 13 Nisan 2012 Cuma 09:37

EVÜMÜN GÜLİ, GÖZÜMÜN ÇIRASI``¦

A
A
A
EVÜMÜN GÜLİ, GÖZÜMÜN ÇIRASI``¦

Erzurum Folkloru üzerine araştırmalar yapan Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Lütfi Sezen eskiden Erzurum da hanımların kocalarına, kocalarınsa kadınlarına nasıl seslendiklerinin anlattı.
``˜`Erzurum ve çevresinde kadınlar kocalarını çağırır veya seslenirken daha çok onların huyları ve davranışlarına yönelik sıfatlar kullanırlardı`` diyen Sezen`in verdiği örnekler ise şöyle;
``˜`akıllı, akılsız, angıt, (vurdumduymaz) arsız, babamın gelini, bahdavar (talihli) beg, bele bah, çığız, (oyun bozan) cinli, çirkin, çorli, (hastalıklı) dadaş, deli, densiz, derdi yok, er (er kişi) geven, (deve dikeni) gırgıt, (cimri) güleş, (güler yüzlü) hacı, herif, hoyrat, (çirkin) hozan, (sürülmemiş tarla) şergada, (geçimsiz) tosbağa. (kaplumbağa)
Erzurum da ki çevre köy ve ilçelerinde folklor (halk bilimi) üzerine araştırmalar, gözlemler, tespitler ve derlemekler yapan Sezen`in ortaya koyduğu bu çağırma (seslenme) biçimlerinin tamamı olmasa bile bir kısmı hala yöresine göre kullanılmakta ve işitilebilmektedir.
Sezen`in tespit ettiği, kocaların hanımlara seslenirken ki kullandıkları sıfatları ise şöyle;
``˜`akıllı, alem, avrat, bayan, beynamaz, birtanem, canım, ceylanım, çocukların anası, densiz, dilbaz, dilber, evden uşaklar, evün direği, evümün güli, felek, gız gari, gönlümün tahti, güzel, gözüm, gözümün çırası, gözümün nuru, gülüm, gülperi, hatun, hayatım, hele buraya bah.``
Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Samsun Samsun’da gece yarısı korku dolu anlar: Kırsal mahallede iki ev alevlere teslim oldu Samsun’un Vezirköprü ilçesine bağlı Kızılkese Mahallesi’nde gece saatlerinde çıkan yangın, kısa sürede büyüyerek iki ahşap evi küle çevirdi. Yangın, mahalle sakinlerinin ve itfaiye ekiplerinin yoğun çabasıyla çevredeki evlere sıçramadan kontrol altına alındı. Vezirköprü’ye yaklaşık 59 kilometre uzaklıktaki Kızılkese Mahallesi’nde, henüz belirlenemeyen nedenle bir evde yangın çıktı. Gece geç saatlerde başlayan yangın, hızla büyüyerek çevresinde bulunan ve kullanılmayan başka bir eve sıçradı. Ahşap evleri saran yangında alevler göğe yükseldi, geceyi aydınlattı. Alevleri fark eden vatandaşlar, tankerlerle yangına müdahale ederek büyümesini önlemeye çalıştı. Yangın vanası yardımıyla yapılan ilk müdahale sayesinde alevlerin diğer evlere yayılması engellendi. İhbar üzerine bölgeye sevk edilen Samsun Büyükşehir Belediyesi itfaiye ekipleri, yangına müdahale ederek söndürme ve soğutma çalışması gerçekleştirdi. Ekiplerin yoğun çalışması sonucu yangın saat 03.00 sıralarında kontrol altına alındı. Kızılkese Mahallesi Muhtarı Ramazan Karataş, yangının İsmail Ay’a ait evde başladığını, oturulmayan ve Ahmet Öztürk’e ait olan eve sıçradığını belirtti. Karataş, vatandaşların tankerlerle müdahalesinin ardından itfaiye ekiplerinin olay yerine gelerek yangını tamamen söndürdüğünü ve çevredeki evlerin zarar görmesinin önüne geçildiğini ifade etti. Yangın sonucu iki ahşap ev tamamen yanarak kullanılamaz hale geldi. Olayla ilgili inceleme başlatıldı.