EKONOMİ - 14 Aralık 2024 Cumartesi 16:53

DOSİAD’dan ekonomide istikrar sinerjisi vurgusu

A
A
A
DOSİAD’dan ekonomide istikrar sinerjisi vurgusu

DOSİAD 3. Çeyrek Erzurum Ekonomi Analizi Bülteninde, küresel olumsuz gelişmeler, iklim değişikliği ve savaşların yol açtığı üretim ve pazar sorunu ve bunların yol açtığı kırılganlığa rağmen Doğu Anadolu Bölgesi ve Erzurum ekonomisinde istikrar ve güven ortamı oluştuğuna ve pozitif bir süreç yaşandığına vurgu yapıldı.


OVP Sinerjisi


Raporda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde kaydedilen OVP’nin il ekonomisine katkılarına işaret edildi. OVP süreci ile birlikte Erzurum odağında oluşan pozitif sinerjinin bölgesel ekonomide de istikrar ve büyümeyi beraberinde getireceği öngörüldü.


DOSİAD’ın vurguları


Doğu Anadolu Sanayici ve İşadamları Derneği(DOSİAD) 3. Çeyrek Ekim 2024 dönemi Erzurum ekonomik performansını verilerle analiz etti. Değerlendirmede, il ekonomisindeki pozitif gelişmeler dikkate sunuldu, kırılganlıklar kaydedildi, sektörel yatırım enerjisi paylaşıldı, fırsatlar ortaya konuldu.


Bülten İçeriği


DOSİAD Bülteninde Erzurum’a ait, Bütçe Denge, Vergi Tahsilatı, Kamu Harcamaları, Şirketleşme Performansı, Yabancı sermayeli şirket kurulumu, Sermaye durumu, Mükellef Sayısı, TÜFE, Konut Satışı, Patent, Marka, Tasarım, Araç sayısı, Devir sayısı, TBB Erzurum verileri, Ticaret Bakanlığı ve TİM kaydında dış ticaret verileri de paylaşıldı.


Gelişmeler


3. Dönem içerikli Raporda ihracatta kaydedilen gelişmeler değerlendirildi, il ihracat potansiyeli ve ihracatın istihdam ve üretime yansıması kaydında öncelikler aktarıldı. TDT odağında ve G20 ülkeleri bazında ihracatın artırılması için öneriler paylaşıldı.


Kurumsallaşma


Raporda il ekonomisinde özellikle 2024 sürecinde kurumsallaşmaya dikkat çekilerek, şirketleşme performansı ortaya konuldu, faal mükellef sayısı düzeyinde Kurumlar Vergisindeki gelişmelere kayıt düşüldü, ortak akıl ve sermaye birlikteliğinin sağlayacağı fayda ve fırsatlar öne çıkarıldı.


İhracat


İhracatta sektörel yaklaşımların ele alındığı raporda, 20 sektörün öne çıktığı belirtilerek, tarım sektörü ağırlıklı ihracatta yeniden bir dirilişe gerek olduğu, bu sektördeki pozitif seyrin aynı zamanda istihdama katkı sağlayacağı ve kırsaldan göçü önleyeceği dile getirildi.


Markalaşma


3. Çeyrek odaklı Raporda Erzurum’daki markalaşma süreci, tasarım, faydalı model, patent ve marka başvuru verileriyle aktarıldı. 2 OSB’si bulunan ilde özellikle patent üretiminin il sanayisine güç katacağı ve vizyon oluşturacağına işaret edildi.


Erzurum Dış Ticaret


Erzurum’da bu yılın Ekim ayı kapsamında 3 milyon 762 bin dolarlık ihracat, 6 milyon 803 bin dolarlık ithalat olarak toplam 10 milyon 565 bin dolar değerinde dış ticaret gerçekleştirildi.


10 Aylık Dış Ticaret Değerleri


Erzurum’da bu yılın 10 ayında 51 milyon 565 bin dolar değerinde ihracat, 72 milyon 645 bin dolar değerinde ithalat kaydedildi. 2024’ün 10 ayı düzeyinde dış ticaret değeri 124 milyon 310 bin dolar olarak bildirildi.


Aylık Değişim


Veriler üzerinden DOSİAD tarafından gerçekleştirilen hesaplamalara göre, Erzurum’da Eylül ayına göre Ekim ayında ihracat yüzde 44,69, ithalat değeri yüzde 35,98 oranında düşüş kaydetti. Dış ticaret değeri toplamı da yüzde 39,38 oranında geriledi.


Erzurum İhracatın İthalatı Karşılama Oranı


DOSİAD analizlerinde, Erzurum’da ihracatın ithalatı karşılama oranı Ekim 2024 döneminde yüzde 55,29; 10 aylık kayıtta ise yüzde 71,11 olarak bildirildi. 10 aylık dış ticaret değeri toplamında ihracatın payı yüzde 41,56’ya gerilerken, ithalatın payı ise yüzde 58,43’e yükseldi


Erzurum İthalat


Erzurum’dan bu yılın Ekim ayında 6 milyon 803 bin dolar, 2024’ün Ocak - Ekim ayları toplamında ise 72 milyon 645 bin dolar tutarında ithalat gerçekleştirildi. Erzurum 10 aylık ithalat değeri kaydında bölgede 6’ıncı, Türkiye illeri sıralamasında ise 52’inci sırada yer aldı.


İthalat Değeri Bölgesel Dağılım


Bu yılın 10 ayında Erzurum’dan 72 milyon 645 bin, KUDAKA istatistik Bölgesinden 80 milyon 727 bin, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinden 268 milyon 438 bin, Doğu Anadolu’dan 687 milyon 514 bin, ülkeden ise 282.0 milyar dolar tutarında ithalat yapıldı.


Erzurum’un Payı


Erzurum’un 10 aylık düzeyde ithalat değeri KUDAKA istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 89,98, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 27,06, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 10,56, Türkiye’de yüzde 0,025’lik pay gösterdi.


Erzurum’dan 10 Ayda 53.2 Milyon Dolarlık İhracat


Erzurum’da Ekim ayında 4,3 milyon, bu yılın 10 ayında 53 milyon 227 bin dolar değerinde ihracat gerçekleştirildi. İlden bu yılın Ekim ayında yapılan ihracat 2024 yılı Eylül ayına göre yüzde 37.7 oranında geriledi.


Erzurum Yıllık Değişim


Erzurum’dan bu yılın Ocak - Ekim ayında 53 milyon 227 milyon dolarlık ihracat kaydedildiği bildirildi. İlden 10 ayda gerçekleştirilen ihracat, 2023 yılının aynı dönemine göre yüzde 149,9 oranında artış gösterdi. Erzurum’dan Ekim 2023’te 2,3; 10 aylık kayıtta ise 21,2 milyon dolarlık ihracat yapılmıştı.


10 Aylık Bölgesel Veriler


2024 Ocak - Ekim döneminde Erzurum’dan 53 milyon 227 bin, KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinden 81 milyon 759 bin, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinden 185 milyon 581 bin, Doğu Anadolu Bölgesi illerinden ise 850 milyon 332 bin dolar değerinde ihracat kaydedildi.


Erzurum’un Payı


DOSİAD araştırması sonuçlarına göre; 2024 Ocak - Ekim döneminde Erzurum’dan kaydedilen ihracat değeri, KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinde yüzde 65,10, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 28,68, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise yüzde 6,25’lik pay gösterdi


Erzurum (TİM) İhracat Ülke


Erzurum’dan bu yılın Ekim ayında 21, Ocak - Ekim ayları kapsamında ise 53 ülkeye ihracat gerçekleştirildi. İlden dönemsel kayıtta 19 ülkeyle yapılan ihracatta artış, 17 ülkeyle yapılan ihracatta düşüş görüldü.


Erzurum’dan 53 Ülkeye İhracat


Ocak - Ekim döneminde Erzurum’dan 53 ülkeye ihracat gerçekleştirildi. İhracat yapılan ülkeler; ABD, AHL Serbest Bölgesi, Almanya, Avusturya, Azerbaycan, BAE, Bahreyn, Belarus, Benin, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Çin, Çorlu Avrupa Serbest Bölgesi, Fas, Fransa, Gana, Gine, Gürcistan, Hindistan, Irak, İspanya, İsrail, Karadağ, Katar, Kenya, Kongo, Kuveyt, Kuzey Kıbrıs Türk Cum., Liberya, Libya, Lübnan, Makedonya, Malta, Mauritius, Moldova, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Sierra Leone, Somali, Suriye, Suudi Arabistan, Tanzanya, Tayland, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Ürdün, Yunanistan olarak açıklandı


19 Ülkeyle Yapılan İhracatta Artış


Ocak - Ekim döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre, Bulgaristan, ABD, Katar, Maurtius, Gine, Avusturya, KKTC, Romanya, Belarus, Liberya, Gürcistan, Yunanistan, Kuveyt, Sırbistan, AHL Serbest Bölgesi, Somali, Almanya ve Azerbaycan ile yapılan ihracat değeri artış kaydetti.


İhracat Değeri Düşen Ülkeler


Verilere göre 2024 Ocak - Ekim döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre Moldova, İsrail, ırak, Özbekistan, Rusya, BAE, Gana, İspanya, Kongo, Suriye, Fransa, Tanzanya, Suudi Arabistan, Hindistan, Türkmenistan, Sierra Leone, Bahreyn ile yapılan ihracatta düşüş görüldü.


Erzurum İhracat Sektör(Tim)


Erzurum’dan bu yılın Ekim ayında 15, 2024 yılının 10 aylık döneminde 20 sektör ihracat kaydetti. 2023’e göre 10 sektörün ihracatı artarken 11 sektörde düşüş görüldü.


Erzurum’da 6 sektör vizyon büyüttü


En Yüksek Değerde İhracat Yapan 5 Sektör


Bu yılın Ocak - Ekim döneminde en çok değerde ihracat gerçekleştiren 6 sektör Kimyevi Maddeler ve Mamulleri, Demir ve Demir Dışı Metaller, Çimento Cam Seramik ve Toprak Ürünleri, Elektrik ve elektronik, Hububat ve Su ürünleri grubu oldu


Sektörlerin İhracat Payı


Erzurum’da 10 ayda en yüksek değerde ihracat gerçekleştiren sektörlerin il toplam ihracat değerindeki payı Hububatta yüzde 8.71, Çimentoda yüzde 8,20, Kimyevi Maddelerde yüzde 63,53, Demir ve Demir Dışı Metallerde yüzde 5,75, Elektrik ve Elektronikte yüzde 3,88, Su ürünlerinde yüzde 2.59 olarak hesaplandı.


Erzurum Faal Mükellef


Erzurum ekonomisinde en istikrarlı gelişme ticaret sektöründe kaydediliyor. İl faal vergi mükellefi sayısı periyodik artışını sürdürürken, özellikle Kurumlar ve Gayrimenkul Sermaye iradı Faal mükellefi sayısındaki artışlar dikkat çekiyor.


Erzurum’da 13 bin 213 Gelir Vergisi, 8 bin 405 Basit usulde Gelir Vergisi, 4 bin 32 Kurumlar Vergisi, 19 bin 398 Gelir Stopaj vergisi, 9 bin 458 Gayrimenkul Sermaye İradı ve 16 bin 923 Katma Değer Vergisi (KDV) faal mükellefi bulunduğu bildirildi.


2023 Aralık Ayına Göre Değişim Oranları


DOSİAD tarafından yapılan hesaplamalara göre; 2023 Aralık ayına göre faal mükellef sayısı, Gelir vergisinde yüzde 6,68, kurumlar vergisinde yüzde 4,86, Gelir Stopaj vergisinde yüzde 5,71, GMSİ’de yüzde 36,38, KDV’de yüzde 5,96 oranında artış kaydetti.


Erzurum Nakdi Kredi


Erzurum bu yılın 10 ayında da kişi başına düşen nakdi kredi değeri kaydında KUDAKA İstatistik, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik ve Doğu Anadolu Bölgesi ortalamalarını geçti. İl kredi kullanımı hacmi bazında Malatya, Van ve Elazığ gibi bölgenin diğer gelişmiş 3 iline fark atmayı sürdürdü


Ekim Ayı Verileri


Erzurum’da 41,8 milyar TL tutarında kamu bankası 20,8 milyar TL tutarında özel banka, toplamda ise 62.6 milyar tutarında nakdi kredi kullanımı gerçekleşti. İl Nakdi kredi kullanım tutarı yüksekliği bakımından Bölge illeri sıralamasında ilk sırayı aldı.


Erzurum Kişi Başına Düşen Kredi Tutarı


Erzurum’da 2024 Ekim ayı ölçeğinde kişi başına düşen nakdi kredi tutarı kamu banka kredilerinde 55 bin 769 TL, Özel banka kredilerinde 27 bin 781 TL, nakdi kredi toplamında ise 83 bin 551 TL olarak hesaplandı.


Erzurum’un Kamu Bankası Kredi Payı


İlin Bölge kamu bankası kredi kullanım tutarı payı KUDAKA istatistik Bölgesi İlleri toplamında yüzde 76,93, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 48,92, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında da yüzde 22,25 olarak hesaplandı.


Erzurum’un Özel Banka Kredisi Payı


İlin Bölge kamu bankası kredi kullanım tutarı payı KUDAKA istatistik Bölgesi İlleri toplamında yüzde 72,45, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 42,46, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında da yüzde 16,64 olarak hesaplandı


Erzurum’un Toplam Kredi Payı


DOSİAD analizlerine göre, Ekim 2024 döneminde Erzurum’da kullanılan nakdi kredi değeri KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 75,4, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesi toplamında yüzde 46,6, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 20,01’lik pay gösterdi


Erzurum Şirketleşme Performansı


Erzurum’da bu yılın Ocak - Ekim ayları arasında 280 şirket kurulumu gerçekleşti. İl, 10 aylık kayıtta kurulan şirket sayısı yüksekliği bakımından Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde Van, Malatya ve Elazığ’ın ardından 4. olurken, Türkiye illeri sıralamasında ise 37’inci sırada kaldı.


Erzurum 2024 Ocak - Ekim Dönemi


Erzurum’da bu yılın 10 ayında 280 şirket, 14 kooperatif ve 76 gerçek kişi ticari işletmesi kuruldu. Dönemde 45 şirket, 11 kooperatif tasfiye edildi. Ocak - Ekim ayları arasında 50 şirket, 18 kooperatif ve 41 gerçek kişi ticari işletmesi ise kapandı.


Yıllık Değişim


Erzurum’da bu yılın 10 ayında kurulan şirket sayısı 2023 yılının Ocak - Ekim dönemine göre aynı kalırken, dönemde kapanan şirket sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15,25 oranında düşüş gösterdi. Kapanan şirketlerin açılan şirketlere oranı yüzde 17,85 oldu.


Erzurum’un Kurulan Şirket Bölgesel Payları


DOSİAD tarafından TOBB verileri üzerinde yapılan analizde, Erzurum’un yılın 9 ayında kurulan şirket sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 73,1, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 43,75, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 11,781 oranında pay gösterdi


Erzurum’un Kapanan Şirket Bölgesel Payları


Erzurum’un yılın dört ayında kapanan şirket sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 60,97, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 43,85, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 14,57 oranında pay oluşturdu


Erzurum Yabancı Sermaye


Erzurum’da kurulan yabancı sermayeli limited şirket sayısı 6’ya yükseldi. 6 yabancı sermayeli şirketteki sermaye toplamı 9.5 milyon TL olurken, bu şirketlerdeki ülkenin sermaye toplamı ise 6 milyon TL olarak kaydedildi. Erzurum yabancı sermayeli limited şirket sayısı bazında ülkede 29, bölgede ise 2’inci sırayı aldı.


Ocak - Ekim Dönemi


DOSİAD analizlerine göre, 2024 Ocak - Ekim döneminde Erzurum’da 6, KUDAKA İstatistik Bölgesinde 9, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesinde 17, Doğu Anadolu Bölgesinde 45, ülkede ise 5 bin 676 yabancı sermayeli limited şirket kuruldu.


Erzurum’un Payı


Erzurum’da kurulan limited şirket sayısı DOSİAD analizlerine göre, KUDAKA İstatistik Bölgesinde yüzde 67, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesinde yüzde 35,29, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 13,3, ülkede ise yüzde 0.10’luk dilim oluşturdu


Erzurum Ekim Ayı Şirket Kurulum Sermaye Verileri


Erzurum’da Ekim ayında kurulan 32 şirket sermayesinin 64,1 milyon; 2024’ün 10 ayında kurulan 280 şirket sermayesinin 672,2 milyon TL olduğu bildirildi. Erzurum Bölge illeri içinde şirket sermayesi toplamı büyüklüğü bakımından 6. sırada yer aldı.


Ocak - Ekim Dönemi Bölgesel Veriler ve Erzurum


2024 Ocak - Ekim dönemi şirket kurulum sermayesi, 280 şirketin kurulduğu Erzurum’da 672,2 milyon, 383 şirketin kurulduğu KUDAKA İstatistik Bölgesinde 884,0 milyon, 640 şirketin kurulduğu Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde 1.9 milyar, 2 bin 375 şirket kurulumunun kaydedildiği Doğu Anadolu Bölgesinde ise 8,6 milyar TL olarak aktarıldı


Erzurum’un Sermaye Payı


DOSİAD tarafından yapılan hesaplamalara göre, Erzurum’un bu yılın 10 ayında şirket kurulum sermaye tutarı payı KUDAKA İstatistik Bölgesinde yüzde 76,0, Kuzeydoğu Anadolu İstatistik Bölgesinde yüzde 35,10, Doğu Anadolu Bölgesinde ise yüzde 7,74 olarak değerlendirildi.


Erzurum Markalaşma süreci ve Ekim Ayı Verileri Tasarım


Erzurum tasarım sayısı düzeyinde Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde 1’inci sırayı aldı. İlde üretilen tasarım sayısının ülke toplamındaki payı yüzde 0.43 oldu.


Ekim Ayı Bölgesel Veriler ve Erzurum


Ekim ayında Erzurum’dan 6, KUDAKA istatistik bölgesi illeri toplamında 8, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında 10, Doğu Anadolu Bölgesinden 18 tasarım başvurusu gerçekleşti. Erzurum’un Ekim ayı başvuru sayısı bölge toplamında yüzde 33,3’lük pay edindi


Tasarım Ocak - Ekim Dönemi Erzurum’un Payı


DOSİAD tarafından gerçekleştirilen hesaplamalara göre Erzurum’un 10 aylık tasarım başvurusu sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 96,4, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 83,85, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında yüzde 43,13, ülke toplamında yüzde 0.43 oldu.


Erzurum Patent Verileri


Erzurum’da bu yılın Ekim ayında 15, Ocak - Ekim ayları düzeyinde ise 37 patent başvurusu gerçekleştirildi. İl patent başvurusu sayısı yüksekliği bakımından Doğu Anadolu Bölgesi illeri sıralamasında birinci, Türkiye illeri sıralamasında ise 18’inci sırada yer aldı. İl Eylül ayında 25’inci sıradaydı.


Ekim Ayı Bölgesel Sonuçlar ve Erzurum


DOSİAD tarafından gerçekleştirilen analizlere göre ay içinde, Erzurum’dan 15, KUDAKA İstatistik Bölgesi illerinden 15, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinden 15, Doğu Anadolu Bölgesi illerinden 25, ülkeden 715 başvuru gerçekleşti. Erzurum’un Ekim ayı patent başvuru sayısı ülke toplamında yüzde 2.09’luk pay edindi.


Erzurum’un Başvuru Payı


DOSİAD’ın veriler üzerinden gerçekleştirdiği tespitlere göre, bu yılın Ocak - Ekim ayları kaydında Erzurum’dan gerçekleştirilen Patent başvuru sayısı KUDAKA istatistik Bölgesinde yüzde 80,43, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 64,91 Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 28,03, ülkede yüzde 0.64’lük pay gösterdi


Erzurum 10 ayda 346 marka üretti


Erzurum’dan Ekim ayında 44, bu yılın 10 ayında ise 346 marka başvurusunun yapıldığı bildirildi. Erzurum marka başvuru sayısı yüksekliği bazında ülke illeri sıralamasında 40, Bölge illeri sıralamasında ise Malatya, Elazığ’ın ardından 3’üncü sırayı aldı.


Erzurum 10 Ayda 346 Marka Üretti


Erzurum’dan Ekim ayında 44, bu yılın 10 ayında ise 346 marka başvurusunun yapıldığı bildirildi. Erzurum marka başvuru sayısı yüksekliği bazında ülke illeri sıralamasında 40, Bölge illeri sıralamasında ise Malatya, Elazığ’ın ardından 3’üncü sırayı aldı.


Erzurum’un Ekim Ayı Payı


DOSİAD araştırma Merkezince veriler üzerinden yapılan hesaplamalara göre, İlin Ekim ayı başvuru sayısı KUDAKA Bölgesinde yüzde 69,84, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 41,50, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 15,88’lik pay edindi.


10 Aylık Bölgesel Başvuru Verileri


Bu yılın Ocak - Ekim ayları düzeyinde Erzurum’dan 346, KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında 502, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında 731, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında 2 bin 145, Türkiye toplamında ise 131 bin 570 marka başvurusu gerçekleşti.


Erzurum’un 10 Aylık Marka Başvuru Payı


DOSİAD tarafından yapılan hesaplamalara göre, İlin 10 aylık marka başvuru sayısı KUDAKA Bölgesinde yüzde 68,92, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 47.33, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 16,13, ülkede ise yüzde 0.26 oranında pay gösterdi


Erzurum Ekim Ayında Faydalı Modelde 25’inci Sırayı Aldı


Erzurum’dan bu yılın Ekim ayında 2, yılın 10 ayında ise 11 faydalı model başvurusu gerçekleştirildi. İl Faydalı Model başvuru sayısı yüksekliği bazında Bölgede 2. sırayı alırken, ülke illeri sıralamasında da 25’inci sıraya indi


Yılın 10 Ayına Ait Veriler


2024 yılının 10 ayında Erzurum’dan 11, KUDAKA istatistik Bölgesinden 14, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illerinden 15, Doğu Anadolu Bölgesi illerinden 60, ülkede ise 2 bin 244 Faydalı Model başvurusu kaydedildi


Erzurum’un Payı


DOSİAD tarafından gerçekleştirilen hesaplamalara göre, Erzurum’un faydalı model başvuru sayısı KUDAKA Bölgesinde yüzde 78,57, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 73,3, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 18.3, ülkede yüzde 0,49’luk pay edindi.


Erzurum Çek Verileri


Erzurum’da Ekim ayında 3,0 milyar TL tutarında 10 bin 954, yılın 10 ayında ise 27 milyar 345 milyon TL tutarında 109 bin 292 çek ödemesi gerçekleştirildi. İl bölgede ödenen çek sayısında Van’ın ardından 2’inci sırayı aldı.


Ocak - Ekim Dönemi Çek Sayısı Bölgesel Veriler


DOSİAD tarafından gerçekleştirilen analizde, bu yılın 10 aylık döneminde Erzurum’da 109 bin 292, KUDAKA istatistik Bölgesi illeri toplamında 144 bin 940, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında 260 bin 20, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise 709 bin 628 çekin ibrazında ödendiği bildirildi.


Erzurum’un 10 Aylık Çek Sayısı Payı


DOSİAD tarafından yapılan hesaplamalarına göre, Ocak - Ekim 2024 döneminde Erzurum’da zamanında ödenen çek sayısı KUDAKA istatistik Bölgesi toplamında yüzde 75,4, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi toplamında yüzde 42,0, Doğu Anadolu Bölgesi toplamında yüzde 15,4’lük pay edindi


Erzurum’un 10 Aylık Çek Tutarı Sayısı Payı


DOSİAD tarafından yapılan hesaplamalarına göre, Ocak - Ekim 2024 döneminde Erzurum’da zamanında ödenen çek tutarı KUDAKA istatistik Bölgesi toplamında yüzde 78.9, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi toplamında yüzde 39,37, Doğu Anadolu Bölgesi toplamında yüzde 14’lük13,60’lık pay gösterdi


Erzurum Kamu Hizmet Harcamaları


Erzurum’un Eylül ayında yüzde 13,04 olan bölge toplamındaki kamu harcama payı, Ekim ayında yüzde 13,14’e yükseldi. İlin Türkiye toplamındaki kamu harcama payı ise bir önceki ay ile aynı kalarak yüzde 0.53 olarak gerçekleşti.


Erzurum Odaklı Veriler


Erzurum’da bu yılın Ekim döneminde kişi başına düşen kamu hizmet ve yatırım harcaması tutarı 57 bin 997 TL olarak bildirildi. Erzurum’un kamu harcamaları, bölge toplamında yüzde 13,14, ülke toplamında yüzde 0,53’lük pay gösterdi. Erzurum kamu hizmet harcamaları tutarı yüksekliği düzeyinde iller sıralamasında 21’inci sıraya çıktı.


Erzurum Ekim Ayı Kamu Harcamaları


Erzurum’da 6,1 milyar ekonomik iş ve hizmetler, 145,0 milyon TL çevre, 340,4 milyon TL toplum refah ve iskanı, 6,8 milyar TL sağlık, 1,7 milyar TL din ve kültür, 11,913,5 milyar TL eğitim, 676,0 milyon TL sosyal güvenlik ve dayanışma hizmetlerinde olmak üzere toplam 43,9 milyar TL tutarında kamu harcaması gerçekleşti.


Erzurum Denge Verileri


Erzurum Ekim ayında Doğu Anadolu Bölgesi illeri içinde il gelirinde 1, il kamu harcamalarında Van’ın ardından 2’inci, gelirin gideri karşılama oranı bazında ise ilk sırayı aldı. Erzurum Ekim ayında da gelir gider dengesinde liderliğini sürdürdü.


Erzurum Ekim 2024 Ayı Verileri


Erzurum’da Ekim 2024 döneminde il geliri 18 milyar 749 milyon TL olarak gerçekleşti. İlde tahsil edilen il geliri ise 12 milyar 886 milyon TL oldu. İlde 10 ayda 43 milyar 497 milyon tutarında kamu harcaması yapıldı. İlin gelirin gideri karşılama oranı yüzde 29.63, tahakkuk eden il geliri toplamında tahsil edilen il geliri oranı ise yüzde 68.73 oldu.


Erzurum 10 Aylık Kişi Başı Verileri


Erzurum, gelirin gideri karşılama oranı Bölge illeri sıralamasında ilk sırayı aldı. Erzurum’da kişi başına düşen il geliri 24,9 bin TL olurken, ilde kişi başına 57,9 bin TL tutarında hizmet ve yatırım harcaması yapıldı.


Kişi Başına Düşen İl Geliri


İlde kişi başına gerçekleştirilen kamu harcaması tutarı 57 bin 997 TL’ye yükseldi. Erzurum Ekim 2024 diliminde kişi başına düşen il geliri bakımından KUDAKA, Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi illeri ve kişi başına kamu hizmet harcamaları bakımından Kuzeydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi illeri ortalamalarını geçti.


Erzurum’un Gelir Payı


10 aylık düzeyde Erzurum il geliri KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 81,2, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 46.7, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise yüzde 17,94’lük pay gösterdi.


Erzurum’un Kamu Harcaması Payı


Ocak - Ekim 2024 kaydında Erzurum kamu harcaması toplamı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 68,8, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 37,38, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise yüzde 13.14’lük pay oluşturdu.


Erzurum Vergi Performansı


Erzurum vergi tahsilat oranı yüksekliği ekseninde Türkiye ve bölge illeri ortalamasını yine geride bıraktı. Erzurum Ekim ayında vergi tahsilat oranı yüksekliği düzeyinde 6’ıncı sıraya çıktı. İl Eylül ayında Ülke illeri sıralamasında 7’inci sırada yer almıştı


Türkiye Ortalaması


Erzurum Ekim ayı düzeyinde vergi tahsilatının tahakkuka oranı bakımından yüzde 83,13 olan Türkiye ortalamasını yüzde 88,04’lük tahsilat oranıyla geri bıraktı. Bölgenin ekonomisi en gelişmiş illeri arasında bulunan Malatya tahsilat oranı bazında önceki aylarda olduğu gibi son sırada kaldı.


Erzurum Vergide Lider


Erzurum vergi tahsilatının tahakkuka oranı düzeyinde Doğu Anadolu Bölgesinde nüfus yoğunluğunun en yüksek kaydedildiği Elazığ, Malatya ve Van illerini geride bırakmayı sürdürdü. İl tahakkuk eden vergi yüksekliği kaydında 3’üncü, vergi tahsilatında ise ilk sırada yer aldı. Erzurum tahsilat oranında liderliğini Ekim ayında da korudu


Erzurum’un Payı


Erzurum’un tahsil edilen vergi tutarı payı KUDAKA Bölgesinde yüzde 77.69, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 47,13, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 20,51, ülke toplamında ise yüzde 0,18 olarak değerlendirildi


Erzurum Konut


Erzurum’da Ekim ayı içinde 134 ipotek, bin 303 diğer yollardan olmak üzere bin 437 konut satışı yapıldı. 2023 yılı Ekim ayına göre ipotekli satışlar yüzde 211 oranında arttı, diğer yoldan satışlar ise yüzde 61,26 oranında artış gösterdi.


Erzurum’da ay içinde bin 437 konutun el değiştirdiği açıklandı. İl Ekim ayı konut satış performansı kaydında ülkede 25, bölgede ise Elazığ’ın ardından 2’inci sırada yer aldı. Erzurum Bölgede ipotekli satış sayısı yüksekliği bazında 1, diğer satış türü kaydında ise 2’inci oldu.


Erzurum Ekim 2024 Verileri


Erzurum’da Ekim ayı içinde 134 ipotek, bin 303 diğer yollardan olmak üzere bin 437 konut satışı yapıldı. 2023 yılı Ekim ayına göre ipotekli satışlar yüzde 211 oranında arttı, diğer yoldan satışlar ise yüzde 61,26 oranında artış gösterdi. Toplam satışlarda artış oranı ise yüzde 68,8 olarak hesaplandı


Erzurum’un Konut Satış Payı


DOSİAD Araştırma Merkezince kaydedilen hesaplamalara göre, Erzurum’da Ekim ayında satılan konut sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 60, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesi illeri toplamında yüzde 37,52, Doğu Anadolu Bölgesi illeri toplamında ise yüzde 15,51, ülkede yüzde 0.87’lik pay gösterdi.


Erzurum 25. Sırada


Erzurum satılan konut sayısının en yüksek olduğu 25’inci il oldu. Konut satış sayısının en yüksek olduğu iller; İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Gaziantep, Mersin, Konya, Kayseri, Tekirdağ, Kocaeli, Şanlıurfa, Adana, Balıkesir, Aydın, Samsun, Manisa, Diyarbakır, Sakarya, Eskişehir, Denizli, Muğla, Elazığ, Yalova, Erzurum sıralamasıyla aktarıldı.


Erzurum Taşıt Verileri


Erzurum’da Eylül ayında 139 bin 727 olan motorlu kara taşıtı sayısı Ekim ayında 140 bin 671’e yükseldi. İl trafiğine bir ayda 944 taşıt eklendi. Aylık kayıtta motorlu karataşıtı sayısı artış oranı yüzde 0.67 olarak aktarıldı. Aylık kayıtta otomobil sayısı artış oranı ise yüzde 0.80 olarak hesaplandı.


Erzurum Her Bin Kişiye Düşen Araç Sayısı


Doğu Anadolu Sanayici ve İş Adamları Derneği (DOSİAD) Araştırma Merkezince kaydedilen analize göre Ekim ayı kaydında Erzurum’da her bin kişiye düşen trafiğe kayıtlı motorlu araç sayısı 187,81, her bin kişiye düşen otomobil sayısı 95,46, her bin kişiye düşen kamyonet sayısı 39.96, her bin kişiye düşen traktör sayısı ise 29,22 olarak hesaplandı.


Erzurum’un Taşıt Sayısı Payı


DOSİAD tarafından gerçekleştirilen analize göre, Ekim 2024 kaydında Erzurum trafiğine kayıtlı araç sayısı KUDAKA İstatistik Bölgesi toplamında yüzde 59,67, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 37,34, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 14,77’lik pay edindi.


Erzurum’un Ekim Ayı Otomobil Sayısı Payı


Veriler üzerinden yapılan hesaplamalara göre, Erzurum’un otomobil varlığı KUDAKA İstatistik Bölgesi toplamında yüzde 62,73, Kuzeydoğu Anadolu istatistik Bölgesinde yüzde 47,54, Doğu Anadolu Bölgesinde yüzde 16,52’lik pay oluşturdu.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Trabzon DOKA Genel Sekreteri Akpınar: "Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı’nda en başarılı ajans olduk" Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında Trabzon’da desteklenen sektörler, başvuru koşulları ve süreçle ilgili bugün bir bilgilendirme toplantısı düzenlendi. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası’nda düzenlenen toplantının açılışında konuşan Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA) Genel Sekreteri Kemal Akpınar, "Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı, 2025 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından uygulamaya koyulmuş bir programdır. Her ilde 4 tane yatırım konusu seçilmiştir. Normalde Trabzon’un 3. bölge teşviklerinden faydalanma imkânı olurken daha yoğun teşviklerden faydalanmasını sağlayan bir enstrüman olarak tasarlandı" dedi. "Geçen yıl Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı’nda en başarılı ajans olduk" diyen Akpınar "Geçen sene Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında Türkiye’de hem ön başvuru süreçleri açısından hem nihai başvuru süreçleri açısından hem istihdam rakamları açısından hem de yatırım tutarı açısından Türkiye’nin en başarılı ajansı olduk. Bu manada bu başarıyı bu yıl da inşallah sürdürmek istiyoruz. 2025 yılındaki yatırım konularına ilişkin sunumlarımızı yaklaşık 3-4 hafta önce komiteye sunduk, onların neticelenmesini bekliyoruz. Teşvik belgesine bağlanarak inşallah bölgemizde çok ciddi anlamda bir yatırım ivmesi yakalanacağına inanıyoruz. Trabzon’da geçen yıl özellikle entegre su ürünleri işleme sektöründe çok güzel bir başvuru aldık. Ciddi anlamda hem istihdamı hem ihracatı hem de ürün çeşitliliğini destekleyecek başvurular aldık. Yine elektrikli tekne imalatı, yat imalatı sektörlerinde başvurular aldık. Bu yıl da 4 tane yatırım konusu belirlendi. 2030’a kadar her yıl, her sene ocak ayında 4 tane yatırım konusu belirlenerek ilimizdeki, bölgemizdeki ekonomik çeşitlenme desteklenecek" şeklinde konuştu. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası (TTSO) Başkanı Erkut Çelebi ise yaptığı konuşmada "2025 yılında verilen teşviklerden entegre su ürünleri ve tıbbi aromatik bitkiler bu yıl da devam ediyor. Bunlara konaklama tesisi dışı alternatif turizm yatırımları ve mobilya sektörü eklendi. Su ürünleri sektörüyle ilgili geçen yıl 18 başvuru aldık, 8 tanesi onaylandı. Endüstriyel ağ ve elektrikli yat üretimiyle ilgili birer başvuru da onaylandı. 2026 için alternatif turizm yatırımlarını önemsiyoruz. Turistin zaman geçireceği macera parkları, aktivite noktalarının artmasını istiyoruz. Çok ciddi bir şekilde, 10’un üzerinde başvuru var. Bu da sevindirici, demek ki doğru yoldayız. Süremiz 15 Mayıs’ta bitiyor. 4 tane ile sınırlı kalmak istemediğimizi, olabilirse 10 sektöre destek verilmesini istediğimizi Sayın Bakanımıza ilettik. Aromatik bitkilerle ilgili çalışmalarımız var. Mobilya sektörünün de teşvik kapsamına alınmasıyla ilgili talep gelmişti. Sizlerden de gelecek yıllara ilişkin yatırım yapmak istediğiniz sektörlerle ilgili talep gelirse bunları da teşvik kapsamına alınması için bakanlığa bildireceğiz" diye konuştu. 2026 yılı için Trabzon’da Ağaç ve Orman Ürünleri ile Modüler Mobilya Üretimi, Alternatif Turizm Yatırımları, Su Ürünleri İşleme Tesisleri ile Su Ürünleri ve Tıbbi ve Aromatik Bitkilerden Katma Değerli Ürünler Üretiminin desteklendiği ve başvuruların 15 Mayıs’ta sona ereceği belirtildi. Toplantıda daha sonra DOKA Trabzon Yatırım Destek Ofisi Uzmanı Murat Karaca, Yerel Kalkınma Hamlesi Yatırım Teşvik Programıyla ilgili sunum yaptı ve katılımcıların sorularını yanıtladı.
Ankara Cumhurbaşkanı Erdoğan: "Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz" Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz. Filistin’den Lübnan’a, Körfez’den Sudan’a, Somali’den Yemen’e başımızı nereye çevirsek maalesef gözyaşlarıyla karşılaşıyoruz. Medeni denilen dünyanın üç maymunu oynadığı bu imtihan günlerinde kundaktaki bebekler, savunmasız siviller vahşice katlediliyor" dedi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen Türkiye 11. Uluslararası Hafızlık ve Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Yarışması ödül törenine katıldı. Törende konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, İslam dünyasının sıkıntılı ve sancılı bir süreçten geçtiğini, bu süreçten geçerken de İslam aleminin bir duvarın tuğlaları gibi sıkıca kenetlenmesi gerektiğini söyledi. Yarışmayı 11. kez düzenleyen Diyanet İşleri Başkanlığına teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "20 Nisan’da başlayan ve 39 ülkeden 41 Kur’an sevdalısının iştirak ettiği yarışmanın finali geçtiğimiz pazar günü peygamberler ve sahabeler şehri Diyarbakır’ımızda yapıldı. Birbirinden değerli hafız ve karilerimiz finalde sözlerin en güzeli Kur’an-ı Kerim’i çok müessir, çok latif bir surette huşu içinde teganni ettiler. Öncelikle yarışmaya katılan ve dereceye giren her bir kardeşimi ayrı ayrı tebrik ediyorum. Birazdan ödüllerini tevcih edeceğimiz Kur’an bülbüllerini canı gönülden kutluyorum. Ödül sahiplerini belirleyen kıymetli jüri üyelerimize de teşekkürlerimi sunuyorum" dedi. "Nesillere yeni ufuklar çizmiş tüm büyüklerimizi bugün bir kez daha rahmetle anıyorum" Kur’an-i Kerim’e gönül verenlerin fevkalade kıymetli bir yolda olduklarını ve bu yolun Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin, İmam-ı Rabbani’nin, Abdülkadir Geylani’nin, Akşemseddin-i Aziz Mahmud Hüdayi gibi uluların yolu olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu yollar ki sonunda ana yolda birleşir ve tek bir yol olurlar. O yol ki imamların, sahabelerin, peygamberlerin ve son peygamberin yoludur. O yol ki Kur’an yoludur, hakikat yoludur, hakikat uygarlığı olan İslam’ın yoludur. O yol ki Allah yoludur. Evet, asırlar boyunca kendilerini bu yola vakfetmiş, eserleriyle, fikirleriyle, şahsiyetleriyle ve yetiştirdikleri talebeleriyle nesillere yeni ufuklar çizmiş tüm büyüklerimizi bugün bir kez daha rahmetle anıyorum. Cenab-ı Allah cümlesinin ruhlarını şad, mekanlarını cennet eylesin. Onların izinden gitmeye, sıratı müstakim üzere olmaya hepimizi inşallah mezun, memur ve müesser eylesin" ifadelerini kullandı. "Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz" Kur’an-ı Kerim’i okumanın önemini verdiği hadis-i şeriflerle belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz. Filistin’den Lübnan’a, Körfez’den Sudan’a, Somali’den Yemen’e başımızı nereye çevirsek maalesef gözyaşlarıyla karşılaşıyoruz. Medeni denilen dünyanın üç maymunu oynadığı bu imtihan günlerinde kundaktaki bebekler, savunmasız siviller vahşice katlediliyor. Yıllardır ellerine geçirdikleri her fırsatta kibirli bir tavırla adaletten, eşitlikten, insan hak ve hürriyetlerinden dem vuranların gerçek yüzlerini bugün hep birlikte görüyoruz. Şunu açık açık ifade etmek isterim ki; bu imtihanı verebilmek için Kur’an’a ve sünnete, Allah’ın ipine sımsıkı sarılmaktan başka yolumuz yoktur. Bu imtihanı verebilmek için birbirimize inanmaktan, güvenmekten, destek olmaktan başka bir seçeneğimiz yoktur. Müslümanlar olarak tefrikayı, nifak ve husumeti, yersiz ve zamansız tartışmaları bir kenara bırakmak, yekvücut olmak mecburiyetindeyiz. ‘Birbirinize düşmeyin, sonra gevşersiniz ve gücünüz elden gider.’ Bu ayeti kerimedeki hayatımızın her safhasına tatbik etmek mecburiyetindeyiz. ‘Birbirinizle ilgi ve alakayı kesmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin. Ey Allah’ın kulları, kardeş olun.’ Kılavuzumuz, önderimiz, Hatem-ül Enbiya efendimizin işte bu nasihatini en güçlü şekilde kendimize rehber edinmek mecburiyetindeyiz. Diğer türlü bu sıkıntıların üstesinden gelmemiz, önümüze çıkan engelleri bertaraf etmemiz, bu acılara bir son vermemiz Allah muhafaza mümkün olmayacaktır. Sabredeceğiz, ümidimizi kaybetmeyeceğiz. Bir duvarın tuğlalarının misali birbirimize sıkıca kenetleneceğiz. Zulmün ve zalimin olmadığı huzurlu bir geleceği inşallah hep birlikte inşa edeceğiz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun diyorum" diye konuştu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının ardından Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Yarışması’nda Filipinler’den yarışmayı birinci olarak bitiren Sadhan Zacarıa’ye, Bangladeş’ten ikinci olarak bitiren MD Osman Gani’ye ve Malezya’dan üçüncü olan Muhammed Khairi Bin Maidin’e ödüllerini takdim etti. Hafızlık kategorisinde ise Libya’dan birinci olan Sirajaldeen Maamar Miftah Kindi, Kamerun’dan ikinci olan Dini Nourou, Yemen’den üçüncü olan Shehab Mohammed Abdullah Al- Dbaeah, Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan ödüllerini aldı.