Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, İran’ın İsrail’e düzenlediği saldırı sonrasında İsrail'in talebiyle acil toplantı gerçekleştirdi. Toplantıda konuşan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu’nun uçurumun eşiğinde olduğunu belirterek, bölge halkının yıkıcı ve büyük bir çatışma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. “Şimdi gerilimi azaltma ve azami itidal zamanıdır” diyen Guterres, “Uçurumun kenarından geri adım atmanın zamanı geldi. Orta Doğu'da birden fazla cephede büyük askeri çatışmalara yol açabilecek herhangi bir eylemden kaçınmak hayati önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı. Sivillerin çatışmalar nedeniyle halihazırda en büyük bedeli ödediğine vurgu yapan Guterres, gerilimin daha da tırmanmasını önleme konusunda tüm ülkelerin ortak sorumluluk sahibi olduğunu ifade etti.
“Gazze konusunda ortak sorumluluğumuz var”
1970 yılında kabul edilen Dostça İlişkiler Bildirgesi’ni hatırlatan Guterres, güç kullanımını içeren misilleme eylemlerinin uluslararası hukuka göre yasak olduğunu söyledi. “Gazze'de derhal insani ateşkes sağlanması, tüm rehinelerin derhal ve koşulsuz serbest bırakılması ve insani yardımın engellenmeden bölgeye ulaştırılması konusunda ortak sorumluluğumuz var” diyen Guterres, “İşgal altındaki Batı Şeria'daki şiddeti durdurmak, Mavi Hat boyunca gerilimi azaltmak ve Kızıldeniz'de güvenli ulaşımı yeniden sağlamak konusunda ortak bir sorumluluğumuz var” şeklinde konuştu. Herkesin barış için çaba gösterme konusunda ortak sorumluluk sahibi olduğunu hatırlatan Guterres, “Bölgesel ve tabii ki küresel barış ve güvenlik her geçen saat zayıflıyor. Daha fazla savaşı ne bölge, ne de dünya kaldırabilir” ifadelerini kullandı.
ABD, İngiltere ve Fransa'dan İran’a kınama
ABD'nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise İran'ı kınadı. BM Güvenlik Konseyi'nin İran'a yönelik adım atması gerektiğini söyleyen Wood, “İran'ın pervasız davranışları sadece İsrail halkı için değil, Ürdün ve Irak gibi BM üyesi diğer ülke halkları için de tehdit oluşturmaktadır” ifadelerini kullandı. İran'ın Hizbullah ve Husiler gibi unsurları kullanarak uluslararası güvenliği tehdit ettiğini savunan Wood, İran'ın bölgede tansiyonu yükselten eylemlerinin yakından takip edilmesi ve İran'ın BM Güvenlik Konseyi nezdinde sorumlu tutulması gerektiğini ifade etti. İngiltere'nin BM Daimi Temsilcisi Barbara Woodward da İran'ı kınayarak Tahran'ın saldırılar dolayısıyla sorumlu tutulması gerektiğini söyledi. İsrail'e desteklerinin tam olduğunu yineleyen Fransa'nın BM Daimi Temsilcisi Nicolas de Riviere ise İran'ı şiddetle kınadıklarını kaydetti. Riviere, BM Güvenlik Konseyi nezdinde İran'ın sorumlu tutulması için çaba göstereceklerini vurguladı.
“Diplomatik misyona saldırı uluslararası hukuka aykırı”
Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia ise İsrail'in İran'ın Şam'daki diplomatik misyonunu hedef aldığını hatırlattı. Herhangi bir ülkenin diplomatik misyonuna saldırının uluslararası hukukun açıkça ihlali olduğunu ve savaş nedeni sayılacağını vurgulayan Nebenzia, bu konuyu BM Güvenlik Konseyi’nde gündeme getirdiklerinde kınama kararının ABD, İngiltere ve Fransa tarafından engellendiğini söyledi. Nebenzia, BM’nin İran ve İsrail'e yönelik tutumunda çifte standart olduğu görüşünü dile getirdi.
İran’dan meşru müdafaa vurgusu
İran'ın BM Daimi Temsilcisi Ali Kerimi Makam da BM Güvenlik Konseyi’nin İsrail'in İran’ın Şam'daki diplomatik misyonunu vurmasına tepkisiz kaldığına dikkat çekti. Saldırının uluslararası hukukun açıkça ihlali olduğunu hatırlatan Makam, İran'ın meşru müdafaa hakkı çerçevesinde İsrail'deki askeri tesisleri hedef aldığını vurguladı. İran'ın hava saldırılarını şiddetle kınadıklarını belirten İsrail'in BM Daimi Temsilcisi Gilad Erdan ise İran'ı durdurmak için uluslararası toplumun harekete geçmesi gerektiğini savundu.
