Malatya Bilim ve Sanat Merkezi öğrencisi 17 yaşındaki Feridun Balaban’ın ‘Bor ve azot katkılı, elmas gibi karbon malzemesinin çok katmanlı güneş panellerinde üst Katman olarak kullanımının panellerin verimlilikleri ve spektral etkinliklerinin incelenmesi’ projesi geçtiğimiz yıl TÜBİTAK 51. lise Öğrencileri Arası Araştırma Projeleri Yarışmasında Türkiye birinciliği elde etmişti. Balaban’ın eğitim gördüğü lisenin bodrum katındaki laboratuvarda geliştirdiği proje, TÜBİTAK öncülüğünde Amerika’da düzenlenen Regeneron ISEF isimli Uluslararası Bilim ve Mühendislik Fuarı’nda Türkiye’yi temsil etti. Dünya’nın farklı noktalarından projelerin katıldığı yarışmada Balaban’ın projesi SPIE özel ödül kategorisinde dünya birincisi seçildi. Balaban’ın en büyük destekçisi olan Malatya Bilim ve Sanat Merkezi Müdürü Ümit Aslan ve öğretmenleri öğrencilerinin elde ettiğiyle büyük mutluluk yaşadılar.
“Güneş panellerinin verimin çok özel bir maddeyle arttırdım”
Çiftçi babanın ve ev hanımı annenin çocuğu olan Feridun Balaban, geliştirdiği projeyle güneş panallerinde üretimi arttırdığını belirterek “Şuan lise son sınıftayım, 3.sınıftan beri bilim ve sanat merkezine geliyorum. Benim 1 tane kardeşim var. Baba çiftçi, annemde ev hanımı. Özel bir okulda tam burslu olarak eğitim alıyorum. 11. sınıftayken TÜBİTAK’ın lise öğrencileri arasında düzenlediği araştırma projeleri yarışmasına katıldım. Burada ilk önce Türkiye birincisi oldum. Ardından TÜBİTAK Türkiye’yi temsil etmek için Amerika’ya projeler seçti. Bu projelerden biriside bizim projemizdi. Bizde projemi 1 yıl boyunca geliştirdik. Ben projem kapsamında güneş panellerinin verimin çok özel bir maddeyle arttırdım. Çok özel bir maddeyle güneş panellerinin üzerinin kapladım. Güneş panellerim aynı alanda daha çok elektrik enerjisi üretti. Projem, dünyanın lisans öncesi en prestijli bilim yarışmasında özel ödünün dünya 1.si seçildi” dedi.
“Ülkeme bu ödülü getirmek beni gururlandırdı”
Balaban, laboratuvarda kullanılan ekipmanları danışman öğretmeniyle birlikte geliştirdiklerini belirterek “İlk önce ülkeme bu ödülü getirmek beni gururlandırdı. O yüzden çok mutluyum. Ben gelecekte projemin kağıt üzerinde kalmamasını günlük hayata geçebilmesi için uğraşacağım. Ben fizik okumak istiyorum. Çalışmalarımı bilim ve sanat merkezinin bu laboratuvarında yürüttüm. Bu laboratuvarın bir çok ekipmanını biz kendimiz geliştirdik. Çünkü bu ekipmanlar çok çok pahalıydı. Burası küçük bir laboratuvar ve okulumuzun bodrum katında. Sadece proje çalışmalarımız için ayırdığımız özel bir laboratuvar” ifadelerini kullandı.
“Kırık ekranlı telefonundan yarım ekranla makaleler okudu”
Feridun Balaban’ın geliştirdiği projede danışman öğretmen olarak görev alan kimya öğretmeni Savaş Zafer Güler, öğrencisinin ekranı kırık cep telefonundan makale okuyarak çalışmalarını yürüttüğünü belirterek “Öğrencim Feridun Balaban ile birlikte çalıştığımız projede öncelikle Malatya’da bölge yarışmasında 1. olduk. Daha sonra geçen yıl Türkiye final yarışmasına katıldık. Finalde fizik alanında Türkiye 1.si seçildi projemiz. Daha sonra TÜBİTAK tarafından Türkiye’yi temsil etmek üzere dünyanın en prestijli yarışması olan yarışmaya seçildik. Türkiye’yi temsil edecek birkaç projeden birisiydi. Biz o yarışmaya katılırken gerçekten umutluyduk. Feridun gerçekten çok ciddi bir efor harcayarak çalışmalarına devam etti. Çok fazla makale okudu, kırık ekranlı telefonundan yarım ekranıyla makaleler okudu. Normalde Feridun’un emsali gençler telefonlarında başka görsellerle hafıza alanlarını doldururlarken Feridun, bilimsel makalelerle telefonunun hafızasını dolduruyor. Çalışmalarımızı bu şekilde geliştirdik. Çalıştık, burada laboratuvarda. Şimdide dün açıklanan uluslararası yarışmada özel bir ödül kazandı. Dünya 1.si seçildi” şeklinde konuştu.
Veysel Korkmaz - Erdal Akbuğa
