Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, 14. Ulusal Halk Kongresi çerçevesinde gerçekleştirilen basın toplantısında yerel ve uluslararası basın mensuplarının sorularını cevapladı. Bakan Wang Yi, ABD ile gümrük tarifesi savaşının her iki tarafa da bir şey kazandırmayacağını ifade ederken, dünyanın en büyük gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri olarak her iki ülkenin de barış içinde bir arada yaşamayı araması gerektiğini vurguladı.
"Sadece baskı kullanırsanız Çin kararlı bir şekilde karşılık verecektir"
Wang Yi, ABD Başkanı Donald Trump döneminde Çin'in ABD'ye yaklaşımına yönelik sorulan soruya, "Sorunu olan önce kendine bakmalıdır" anlamı taşıyan Çinli bir atasözü ile cevap verdi. Wang Yi, "ABD, gümrük vergileri ve ticaret savaşlarından yıllar içinde ne kazandığını analiz etmelidir. Ticaret açığı arttı mı yoksa azaldı mı? Üretimin rekabet gücü arttı mı yoksa azaldı mı? Enflasyon iyileşti mi yoksa kötüleşti mi? Vatandaşlarının refah seviyeleri iyiye mi kötüye mi gitti?" şeklinde konuştu. Wang, "Hiçbir ülke Çin'i baskı altında tutarken diğer yandan Çin ile iyi ilişkiler sürdürülebileceğini hayal etmemelidir. Böyle 'ikiyüzlü' bir yaklaşım ikili ilişkilerin istikrarı veya karşılıklı güven inşası için iyi değildir" ifadelerini kullandı. Wang, "Çin-ABD ekonomik ve ticari ilişkileri karşılıklıdır. İş birliği yapmayı seçerseniz, karşılıklı olarak faydalı ve kazan-kazan sonuçları elde edebilirsiniz. Sadece baskı kullanırsanız Çin kararlı bir şekilde karşılık verecektir" dedi.
"Fentanilin kötüye kullanımı ABD'nin kendi başına çözmesi gereken bir sorun"
Wang ayrıca Trump'ın yeni gümrük vergileri uygulamasının, Çin'in ABD'deki fentanil krizine yardımcı olmaması nedeniyle verilen bir ceza olduğu yönündeki ifadesini de reddederek, "Fentanilin kötüye kullanımı ABD'nin kendi başına çözmesi gereken bir sorundur" dedi. ABD'deki fentanil krizine karşı mücadelede Çin iş birliğini öven Wang, Washington yönetiminin "iyiliğe öfkeyle karşılık vermemesi, hatta sebepsiz yere gümrük vergileri koymaması gerektiğini" söyledi. Wang, artan gerginliğe rağmen her iki ülkenin hala "geniş ortak çıkarlara ve iş birliği alanına" sahip olduğunu vurguladı.
"Her ülke kendi önceliklerini vurgular, güce ve statüye inanırsa dünya orman kanunlarına geri döner"
Gelişmekte olan ülkelere "küresel yönetimde temsil ve söylem gücünü geliştirmeye devam etme" çağrısında bulunan Wang, Washington'un eylemlerine üstü kapalı gönderme yaparak, "Her ülke kendi ulusal önceliklerini vurgular, güce ve statüye inanırsa dünya orman kanunlarına geri döner, küçük ve zayıf ülkeler bunun bedelini öder. Büyük güçler kar odaklı olmamalı ve zayıflara zorbalık yapmamalıdır" dedi.
"Gazze Filistinlilere ait"
Wang Yi ayrıca Trump'ın, ABD'nin Gazze'yi devralmasını ve Filistinlilerin topraklarından sürülmesini içeren "Gazze planına" da karşı çıktı. Wang, Gazze'nin Filistinlilere ait olduğunu ve statüsünde zorla yapılacak herhangi bir değişikliğin yeni bir çalkantıya yol açacağını söyledi. Wang, "İsrail-Filistin çatışması, iki devletli çözüme sadece yarı yarıya ulaşılabildiği için tekrar tekrar yaşanıyor. İsrail devleti uzun zamandır bir gerçekliktir, ancak Filistin devleti hala ulaşılması çok zor bir konumdadır" ifadelerini kullandı.
Ukrayna-Rusya Savaşı
Wang Yi, Ukrayna savaşını sona erdirme konusunda Çin'in tüm taraflarca kabul edilebilir "adil, kalıcı ve bağlayıcı bir barış anlaşması" elde etmek istediğini söyledi. Wang, "Çin, ilgili tarafların istekleri doğrultusunda uluslararası toplumla birlikte krizin nihai çözümü ve kalıcı barışın sağlanması konusunda yapıcı rol oynamaya devam etmeye isteklidir" dedi. Wang ayrıca, Çin-Rusya ilişkilerinin "jeopolitik oyunların değişkeni değil, çalkantılı bir dünyanın değişmezi" olduğunu söyledi.
Filipinler ile Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik ihtilafı
Güney Çin Denizi'nde Filipinler ile uzun süredir devam eden askeri kriz hakkındaki soruları cevaplayan Yi, Batılı ülkelerin Filipinler'i Çin'e karşı provokasyon amaçlı kullandığını ifade ederken, durumu "gölge oyunları" olarak nitelendirdi. Wang, Güney Çin Denizi'nde kalıcı barış ve istikrar için Çin ve Filipinler'in de dahil olduğu ASEAN ülkelerinin görüşmelere devam ettiğini belirterek bunlar dışındaki tüm provokasyonların Batı'nın Filipinler'i kullanmasından ibaret olduğunu ifade etti.
"Tayvan hiçbir zaman bağımsız bir ülke değildi ve gelecekte de olmayacak"
Tayvan ile ilgili soruları da cevaplayan Wang Yi, Birleşmiş Milletler'in Tayvan'ın Çin'in bir parçası olduğu yönündeki kararını hatırlatarak, "Tayvan geçmişte hiçbir zaman bağımsız bir ülke değildi ve gelecekte de olmayacak" dedi. Wang, "Tayvan, Çin topraklarının vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu gerçekliktir. Tayvan'ın Çin'e dönüşü, savaş sonrası uluslararası düzenin önemli bir parçasıdır" şeklinde konuştu. Wang, Tayvan'ın bağımsızlığının desteklenmesinin Çin'in içişlerine karışmak, Tayvan'ın bağımsızlığına göz yummanın ise Tayvan Boğazı'nın istikrarını baltalamak anlamına geldiğini söyledi.
Kaan Çolak
