Dengir Mir Mehmet Fırat (d. 8 Ağustos 1943, Kahta, Adıyaman, Türkiye, avukat, çiftçi, ihracatçı ve siyasetçidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi 21., 22. ve 23. dönem milletvekili olan Fırat, Adalet ve Kalkınma Partisi'nin eski genel başkan yardımcısıdır.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Çiftçilik, Serbest Avukatlık, İhracatçılık, Akdeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Üyeliği, Adalet ve Kalkınma Partisi Kurucu Üyeliği ve Genel Başkan Yardımcılığı, XXI. Dönem Adıyaman, XXII.ve XXV. Dönem Mersin, XXIII. Dönem Adana Milletvekilidir. Alman asıllı Kristen (Zozan) Fırat ile evlidir ve iki çocuk babasıdır.
Dedesi Hacı Bedir Fırat Ağa Kavi aşiretinin önde gelen isimlerindenmiş. I. ve II. dönem Malatya, III. dönem Kars milletvekilidir. Amcası Hüseyin Fehmi Fırat üç dönem milletvekilliği ve Demokrat Parti Genel İdare Kurulu Üyeliği yapmıştır. Halasının oğlu Mehmet Sırrı Turanlı XI. dönem Adıyaman milletvekilliği ve Adıyaman senatörlüğü yapmıştır.
2000 yılında Fazilet Partisi'nden cumhurbaşkanlığına aday oldu.
The New York Times'da yer alan "Atatürk devrimleri toplumda travma oluşturdu, dini yaşama biçimleri bir gecede ortadan kaldırıldı" şeklindeki sözlerinden dolayı büyük tepki topladı.
Dengir ismi Kürtçe'de "büyük ses"; Mîr ise Kürtçe'de "Bey" anlamına gelir. Mir Mehmet, Fırat'ın 19 göbek önceki dedesinin ismidir. Kürt kökenli olan Fırat, Dengir Mir Mehmet Fırat'ın dedesi M. Kemal Paşa tarafından madalya verilmiştir. Soyadı benzerliğinden dolayı, Şeyh Said'in torunlarıyla karıştırılsa da, Şeyh Said'in torunlarıyla bir ilgisi yoktur.Türk Tarih Kurumu'nun eski başkanı Prof. Yusuf Halaçoğlu'nun Anadolu Aşiretleri adlı kitabında, Fırat'ın mensup olduğu Rişvan Aşireti'nin Kürt değil, Türk olduğu öne sürülmüştür.
2015 yılında Halkların Demokratik Partisi'ne katılmış ve 2015 seçimleri için milletvekili adayı olmuş ve seçilmiştir.
