Son günlerde hak ihlallerinin yapıldığına dair iddiaların hedefi olan Harmandalı Geri Gönderme Merkezi, içerideki ortamı ve mültecilerin şikayetlerinin olup olmadığına dair her türlü sorunun yanıtı için kapılarını basın aracılığıyla kamuoyuna açtı. İzmir’in Çiğli ilçesinde bulunan mültecilerin ülkelerine geri gönderme işlemleri gerçekleştirilen Geri Gönderme Merkezi, vizesi geçen, oturma izni olmayan ya da ülkeye kaçak yollarla giren mültecileri sınır dışı edene kadar misafir edilirken, merkezdeki imkanlar dikkat çekti. Kapalı spor salonu, çocuk oyun alanları, kuaför, kütüphane, çamaşırhane, sağlık merkezi ve açık dinlenme alanları bulunan merkezde, iki kişilik odalardan altı kişilik odalara kadar bir ailenin kalabileceği şekildeki mekanlar da yer alıyor.
2016 yılında 119 bin mülteci ağırlandı
Mülteciler, doktora ulaşmada sorun yaşamazken, istedikleri zaman da günlük 3 saati geçmeyecek şekilde havalandırma alanında vakit geçirebiliyor. Yine her odada tuvalet ve banyo bulunurken, sıcak su ihtiyacı da 24 saat karşılanıyor. 750 kişilik kapasitesi bulunan Harmandalı Geri Gönderme Merkezinde şu an 117 mülteci ülkelerine gönderilene kadar misafir edilirken, geçen yıl Türkiye genelinde kamu güvenliği için hizmet veren 22 Geri Gönderme Merkezinde 119 bin mültecinin ağırlandığı öğrenildi.
“Her türlü ihtiyaçları karşılanıyor”
Harmandalı Geri Gönderme Merkezi hakkında bilgi veren İzmir Valiliği İl Göç İdaresi Müdür Vekili Funda Kılıç Doğan, merkezin 750 kişi kapasiteli olduğunu ve şu anda 117 kişiyi misafir olarak ağırladıklarını söyledi. Yasal ihlallerde bulunan mültecilerin barındırıldığını belirten Funda Kılıç Doğan, “Ülkemizde giriş çıkış kurallarını ihlal eden, suça karışan, kamu güvenliği, kamu düzeni ve kamu sağlığını tehdit eden şahısların sınır dışı edilme süreçlerinde bütün iş ve işlemler bu merkezde yürütülmektedir. Her türlü ihtiyaçları karşılanıyor. Barınma, temizlik, beslenme, sağlık. 24 saat sağlık görevlimiz burada, ayrıca haftanın 5 günü doktor görevli. Gerektiği zaman ambulans, ambulans erişimi olmadığı zaman merkezimizdeki 10 minibüs ve şoför personeli ve sağlık personeli ile her türlü tedavi durumu için hastaneye sevki yapılmaktadır” dedi.
“Vekaleti olmayan avukatlardan yazılı talep alıyoruz”
Avukatlardan insan hakları savunucularına kadar birçok kişinin girişine izin verilmediği yönündeki iddialara da değinen İl Göç İdaresi Müdür Vekili Funda Kılıç Doğan, “Merkezde barınan şahısların yasal temsilcileri, aileleri ve vekaleti olan avukatları ile görüşmeleri sağlanmaktadır. Ancak vekaleti olmayan avukatlarla görüşmek için avukatın yazılı talebi karşılığında, görüşmek istenilen yabancıyla da görüşülerek avukatla görüşmek isteyip istemediğini yazılı olarak alıyoruz. Kendisinin onayından sonra avukatları ile görüşmeleri sağlanmaktadır. İçerideki yabancının kişisel verilerinin gizliliği ve güvenliği ön planda tutulduğu için böyle bir tedbir alıyoruz” şeklinde konuştu.
Çocuklara psikolojik destek
Merkezde aileleri ile birlikte kalan çocuklar için de oyun alanlarının yanı sıra çeşitli etkinlikler yapıldığını belirten Doğan, çocuklara merkezdeki psikologlar eşliğinde oyun alanlarına yönlendirdiklerini ve her zaman psikolojik destek sağlandığını dile getirdi. Geri gönderme merkezlerinde kalan yabancılara görüştükleri kişilerin vereceği ve dışarıdan getirilecek her türlü malzemenin güvenlik için kabul edilmediğini ifade eden Funda Kılıç Doğan, “Burada her türlü ihtiyaçlarını ücretsiz olarak temin etmekteyiz. Dışarıdan gelen bir yabancı bir meyve, diş macunu ya da kapalı bir şey getirebilir. Ancak içine herhangi bir şey enjekte edilmesi çok olağan ve mümkün bir şey ve bunu kesinlikle riske almayız. İçerideki insanların sağlığı için güvenliği için bu riski alamayacağımızdan dolayı ücretsiz olarak her türlü ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Bebek mamasından bebek bezine, traş kreminden çocukların kıyafetlerine kadar içeriden sağlamaktayız. Biz güvenli bir şekilde kendilerine temin etmekteyiz. Bu nedenle dışarıdan maalesef yiyecek ve malzemeler güvenlik açısında kabul edemiyoruz” diye konuştu.
“Yemekler uluslararası standartlara göre 2 bin 300 kaloriyi geçmiyor”
Yemeklerin yeterli olmadığına dair iddialara karşı ise merkezde uluslararası kriterler baz alınarak yemek veriliyor. Uluslararası standartlara göre bir günlük 2 bin 300 kaloriyi geçmeyecek şekilde yemekler verildiğini anlatan Harmandalı Geri Gönderme Merkez Müdürü Rifat Çetinkaya, “Günde 3 öğün yemek hizmeti veriliyor. Yabancılara belli bir nizam içerisinde yemek hizmeti veriyoruz. Her öğün için belirlenen belli bir çeşit var bir de uluslararası standartlara uygun olması bağlamında bir de kalori miktarı var. Öğünlerimiz her gün 2 bin 300 kalori olacak şekilde düzenleniyor. Standartlarımız şöyle günde bir öğünde 3 çeşit yemek veriyoruz. Bunun haricinde meyvesi, yoğurdu ya da meyve suyu gibi ekstralarımız da var. Su veriyoruz yabancılara ve yetmediği durumlarda katlara kendimiz dağıtmak suretiyle su veriyoruz. Yemeklerimizi uluslararası standartlara ulaştırmak adına günlük 2 bin 300 kalori sınırımız var. Bu sınırı asgari şekilde sağlamaya çalışıyoruz. Bu konuda herhangi bir problem yaşamıyoruz” dedi.
“70 farklı ülkenin damak tadındaki farklılıklar için çalışma yapıyoruz”
Geri gönderme merkezlerinde 70 farklı uyruklu insan olduğuna dikkat çeken Çetinkaya, “Ülke içerisinde bile farklı damak tatları var ki burada 70 farklı ülkeden bahsediyoruz. Haliyle damak tadında farklılıklar var. Bu sorunu aşmak için yabancılardan geri dönüşler alarak ortak menüler oluşturmaya çalışıyoruz. Çalışmalarımız bu yönde devam ediyor” ifadelerini kullandı.
“Gezmeye çıkarıyorlar, her şey iyi”
Yemeklerden son derece memnun olduklarını belirten mülteciler de, bazen damak tatlarına uymayan yemeklerin olabildiğini söyledi. 10 gündür merkezde kalan Özbekistanlı M.Ş., gündelik her türlü ihtiyaçlarını karşılayabildiklerine işaret ederek, “Kitap okuyoruz, içeride oturuyoruz. Yemeğe çıkarıyorlar, gezmeye çıkarıyorlar. Türk yemeklerine de alıştık. Sıcak su var, her şey iyi” dedi.
“Yemekler bazen değişik geliyor; ama fena değil”
İki haftadır merkezde kalan ve vaktinin büyük çoğunluğunu kütüphanede geçiren İranlı Z.S. de, “İyi geçiyor günüm. Spor yapıyoruz, kitap okuyoruz. Yemekler fena değil ama bazen iyi bazen değişik olabilir ama genelde iyi” diyen konuştu.
Mihrap Düzöz - Ali Gözeten
