Libya, Türk müteahhitlerin alacaklarını ödüyor

Ziyaret çerçevesinde öncelikle Bakan Çağlayan başkanlığında Libya'da Müteahhitlik ve Teknik Müşavirlik konularındaki son gelişmeler hakkında bir değerlendirme toplantısı yapıldı. Toplantıya Libya'da faaliyette bulunan 150'nin üzerinde müteahhitlik firmasının temsilcisi katıldı.

Toplantıda gündeme getirilen konular, Çağlayan ve Libya Sanayi, Yatırım ve Ticaret Bakanı El Huveyc eşbaşkanlığında gerçekleştirilen ve iki ülke ilgili bürokratlarıyla Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren'in de katıldığı toplantıda değerlendirildi. Toplantı sonunda iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğine yönelik önemli kararlar alındı. Devlet Bakan Zafer Çağlayan'ın 17 Haziran 2010 Perşembe günü gerçekleştirdiği Libya ziyaretine ilişkin açıklamaları şöyle:

"Libya, dünyada Çin'den sonra en güçlü müteahhitlik sektörüne sahip ülke olan Türkiye'nin bu sektördeki en önemli partnerlerinin başında geliyor. Libya'ya Türkiye Müteahhitler Birliği yönetimi ve Dış Ticaret Müsteşarlığı yetkililerimizle gerçekleştirdiğimiz ziyarette, önce Libya'da iş yapan 150'yi aşkın müteahhitlik firmasının temsilcisi ile bir araya geldik ve firmaların yaşadıkları zorlukları değerlendirdik.

Bunun ardından Libya'daki tüm müteahhitlik hizmetlerinden ve yatırımlardan sorumlu kişi olan Sanayi, Yatırım ve Ticaret Bakanı El Huveyc ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda sorunları ve geleceğe dönük öngörülerimizi paylaştık.

Türk müteahhitlik firmaları 2005 ve 2009 yıları arasında Müteahhitlik ve Müşavirlik hizmeti olarak Libya'da 192 proje üstlendi. Bu projelerin toplam tutarı 12,5 milyar dolardır.
Sadece 2008 ve 2009 yıllarında üstlenilen proje değeri ise 8,3 milyar dolardır. 2008 yılında üstlenilen 37 projeye ilave olarak, 2009 yılında iş hacmi artış göstererek 79 oldu.. Son iki yılda süren toplam proje sayısı 116'ye ulaştı.

Bu çerçevede, öncelikli sorun; Libya'da iş yapan Türk müteahhitlerin hak edişlerden kaynaklanan ve bir süredir bekleyen 250 milyon dolara yakın alacağının ödenmesine yönelik çözüme ulaşabilmekti. Hem Libyalı yatırımcı kuruluş yöneticilerinin ve hem de Sayın El Huveyc'le yaptığımız uzun görüşmeler sonucunda bu alacakların ödenmesi konusunda anlaştık. Bu konuda Dış Ticaret Müsteşarlığı ve Türkiye Müteahhitler Birliği'ne alacak kaydı yapan firmalarının alacaklarının ödenmesi konusunda çalışmalara başlandı.

Bu görüşmelerdeki en önemli ikinci konu da, iki ülke ekonomik ve ticari ilişkilerinin sorunsuz gelişmesi, ortaya çıkabilecek sorunların kaynağında çözülebilmesi için oluşturulan Çalışma Grupları masaya yatırıldı. Türkiye tarafından Dış Ticaret ve Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri'nden sorumlu bakan olarak benim, Libya tarafından da inşaat sektörü ve yatırımlardan sorumlu bakan olarak Sayın El Huveyc'in eşbaşkanlığında çalışacak olan iki ülke ekonomik ve ticari ilişkilerinin geliştirilmesi için 5 Ocak 2010'da imzalanan mutabakat zaptıyla kurulması öngörülen Çalışma Grupları'nın üyeleri tespit edildi ve çalışma takvimi oluşturuldu. Bu mutabakatımıza göre, Türk ve Libya tarafında Müteahhitlik Çalışma Grubu, Yatırım Çalışma Grubu ve Dış Ticaret Çalışma Grubu olmak üzere 3 ayrı Çalışma Grubu'nun iki taraftaki üyeleri de netleştirildi ve karar altına alındı. 3 ayda bir toplanarak konuları görüşecek olan Çalışma Grupları'nın ilk toplantısının önümüzdeki günlerde Türkiye'de yapılması kararlaştırıldı.

Toplantının en önemli gündem maddelerinden biri de önümüzdeki dönemde yürürlüğe sokulacak Libya'daki yeni projelerdi. Libya'da planlanan yaklaşık 50 milyar dolarlık yatırım projesi değerlendirildi ve Sayın El Huveyc, projelerin Türk firmaları tarafından üstlenilmesi için çağrıda bulundu.

Bu çerçevede, söz konusu projelerin Türk firmalarınca alınması için gerekli ortamı oluşturmak ve Türk inşaat malzemelerinin Libya'daki projelerde daha fazla kullanılmasına zemin hazırlamak amacıyla her iki tarafça çalışma yapılması ve ortak bir strateji izlenmesi kararlaştırıldı. Çalışma Gruplarının da bu konuda önemli rolü üstleneceği de değerlendirildi. Öte yandan Libyalı Bakan Sayın El Huveyc, Libya'da Türk mühendisleri, müteahhitleri ve yatırımcılarının katkı ve katılımıyla "Organize Sanayi Bölgesi" kurulması için yaklaşık 200.000 hektarlık bir bölgenin tahsis edilmesinin planlandığını vurguladı. Bu proje çerçevesinde başta liman olmak üzere yapılacak çeşitli yatırımlarda da Türk firmalarının önemli rol alması ve Türk know how'ının kullanılmasında mutabık kalındı.

Libyalı Bakan'ın toplantıda gündeme getirdiği bir başka konusu ise inşaat sektöründe çalışan işgücünün eğitilmesi konusunda destek isteği oldu. Sayın El Huveyc, Libya'da faaliyette bulunan müteahhitlik firmalarının belli ölçülerde yerel işçi istihdam etme zorunluluğunu da dikkate alarak, Libyalı personelin Türk mühendisleri ve teknik adamlarınca eğitilmeleri konusunda destek beklediklerini söyledi. Bu konuda İNTES'in organizasyonunda bir yol haritası hazırlanması ve uygulanması konusunda çalışmalara başlandı.

Toplantıda bunun yanında, bazı inşaat malzemelerinin Libya'da üretilmesi halinde uygun ve üretim maliyetlerini düşürüc6a yakın alacağının ödü nitelikte fiyatla hammadde temini konusunda Libya Hükümeti'nin gerekli desteği vermeye hazır olduğu da vurgulandı. Bu çerçevede kurulacak olan tesisler, sahip olacağı rekabet avantajı ile başta Libya iç pazarı olmak üzere Kuzey Afrika ve Sahraaltı Afrika bölgelerine de ihracat yapma potansiyeline sahip olacak.

Öte yandan, Libya tarafı ile ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi kapsamında İzmir-Trablus feribot seferleri çalışmalarının hızlandırılması konusunda mutabakata vardık."