Gaziantep Özel SANKO Okullarında eğitim gören lise öğrencileri Ece Güner, Çiçek Dilara Kaya ve Elif Nida Tahaoğlu, 5 dakikada yüzde 95 oranında doğru sonuç veren Covid-19 test cihazı geliştirdi. Yapay zeka sayesinde doğruluk oranının arttırıldığı test cihazı için patent başvurusunda bulunacaklarını ifade eden öğrencilerin hedefi ise cihaz sayesinde korona virüs vakalarının hızla tespit edilmesiyle salgının yayılmasının önüne geçmek. TÜBİTAK Bölge Finallerinde birincilik elde eden proje, diğer korona virüs testlerinin aksine acısız olması ve düşük maliyetiyle ön plana çıkıyor.
“Covid-19 testi tükürük almakla birlikte 5 dakika sürüyor”
Cihaz hakkında açıklamalarda bulunan lise öğrencisi Elif Taha Ulu, “Cihazımız çok kolay çalışıyor. Burada size hasta olup olmadığı bilgisini veriyoruz. Üst kısma tükürüğü koyuyorsunuz diğer kısımlarda da koku ve tat bölümleri var. Sizin bu kokuları koklamanız ve tatları tatmanızı istiyoruz. Ona göre değerleri veriyoruz, sayısal verileri yapay zekaya girmek için. Şimdi göstereceğim üzere tükürüğümüzü yerleştiriyoruz. Ekranda bize bilgisini veriyor. İçinde tükürük ve nişasta var. İçindeki alfa amilaz maddenin aktivitesini artırmak için bu ikisinden oluşuyor sadece. Deneklerimizden tükürüklerini alıyoruz. Laboratuvar ortamında içine nişasta ekliyoruz. Sonra deneklerimizden koku ve tat alıyoruz. Onlarında sayısal verilerini yapay zekaya giriyoruz ve test bize sonucu veriyor. Daha kolay sonuç veriyor ve istatistiksel olarak daha güvenilir. Daha iyi sonuç alabiliyoruz. TÜBİTAK’a katıldık. Bölge finallerinde 1’inci olduk ve şimdi Türkiye finallerine geçeceğiz. Hedefimizde bunu tüm dünyaya ulaştırmak. Deneklerden tükürük almakla birlikte 5 dakika sürüyor” dedi.
“Test doğruluk oranı yüzde 95’e yakın”
Lise öğrencilerinin geliştirdiği test cihazı sayesinde test sonucunun kısa sürede alındığını ifade eden SANKO Okulları Genel Müdürü Fırat Mümtaz Asyalı, test doğruluk oranının yüzde 95 olduğunu söyleyerek, “Biz okul olarak esasında TÜBİTAK ve benzeri bilimsel çalışmaları çok destekliyoruz. Bu projede onlara bir örnek. Genel de bilimsel gelişmeler ihtiyaçtan ve dünyada oluşan gelişme ihtiyaçlarından ortaya çıkıyor. Bildiğiniz gibi 13 aydır tüm dünyada Covid-19 tüm dünyayı etkileyen bir süreç. Öğrencilerimiz de ekim-kasım ayından bugüne acaba Covıd-19 ile ilgili nasıl bir şey yapabiliriz şeklinde fikirler yürüttüler. Projenin iki boyutu var. Birinci boyutu Covid-19 teşhisi boyutu ikincisi bu teşhisi kanıtlamak. Bu disiplinler arası bir çalışma hem biyoloji ve genetik dalından belli çalışmaları var öğrencilerimizin ardından yapay zeka bilgisayar kodlamasıyla da elde ettikleri sonucu doğrulama süreci var. Esasında konunun hipotezi temel amacı daha önemli bunu daha pratik, daha kolay hale getirebilir miyiz? Bu noktada tabi bizim daha kısıtlı veri toplama alanımız oluyor okul olarak. Projemizi Ocak ayında TÜBİTAK’a ilettik. Orada ilk elemelerden geçtikten sonra bölge finallerine davet edildi. Bölge finallerinde biyoloji ana dalında sağlık ve medikal cihazlar alt dalında bölge birinciliği elde etti. Türkiye finalleri olacak Türkiye finallerinde de hem okulumuzu hem de şehrimizi bölgemizi öğrencilerimiz temsil etmiş olacak. Proje şahıstan tükürük alınıp, nişasta ile birleştirildikten sonra cihaza konması ve sonuç alınması yaklaşık 5 dakika sürüyor. Bu da tabiki ev ortamında diyelim ki kendinizden şüphe ediyorsunuz Covid-19 ile ilgili. Bu testi yapıp Negatif çıkıyorsa belki daha rahat hissedebilirsiniz. Pozitif görüyorsanız daha resmi teşhis için hastaneye gidip test yaptırabiliyorsunuz. Doğruluk oranını da biz tabi ki elimizde ki verilerle yapay zeka üzerinden çalışıyoruz. Bu da yaklaşık yüzde 95’e yakın doğru yönlendirme yapacağını düşünüyoruz” diye konuştu.
Ahmet Demir - Faruk Polat
