Rusya, Ukrayna üzerinden Rus gazının Avrupa’ya akışına ilişkin anlaşmanın bitmesine bir gün kala Avrupa’ya gönderilen gaz miktarının azaltıldığını duyurdu. Rus enerji şirketi Gazprom, anlaşmanın biteceği 1 Ocak tarihi öncesinde Avrupa’ya bugün 42,4 milyon yerine toplam 37,2 milyon metreküp gaz pompalanacağını duyurdu.
Bir son dakika uzlaşısı olmaması halinde, Rusya ve Ukrayna arasındaki beş yıllık gaz akışı anlaşmasının süresinin dolmasıyla birlikte Avrupa’ya bu hat üzerinden yapılan gaz tedarikinin yeni yılın ilk saatleri itibarıyla durması bekleniyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 26 Aralık’ta yaptığı açıklamada Ukrayna üzerinden gaz tedariki için bu yıl içerisinde bir anlaşma yapmaya vakit kalmadığını söylemişti.
Ukrayna, anlaşmayı reddediyor
Ukrayna, bazı Avrupa ülkelerinin baskılarına rağmen, savaş nedeniyle Rusya ile yeni bir anlaşma yapmayı reddediyor. Ukrayna, anlaşmayı reddederek Rusya’dan yıllık 800 milyon dolarlık bir ödemeden vazgeçmiş olacak. Rus enerji devi Gazprom ise Ukrayna üzerinden gerçekleştirdiği yaklaşık 5 milyar dolarlık satış güzergahını yitirmiş olacak.
En çok Slovakya etkilenecek
Ukrayna üzerinden gaz akışının durması, Ukrayna'ya komşu eski bir Sovyet ülkesi olan Moldova açısından büyük bir darbe olacak. Avrupa Birliği dahilinde durumdan en çok etkilenecek ülke ise Slovakya olacak.
Slovakya Başbakanı Robert Fico, Ukrayna’nın Rus gazının geçişini durdurması halinde Ukrayna aleyhinde misilleme tedbirler uygulama tehdidinde bulunmuştu. Slovak lider, Ukrayna’ya elektrik arzını kesmekle tehdit etmişti.
Slovakya Ekonomi Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, ülkenin Ukrayna’dan tedarikin kesilmesi nedeniyle doğal gaz sıkıntısı yaşanmayacağı ifade edildi. Açıklamada, diğer yandan durumun finansal bir etkisi olacağı ve gaz firmalarının alternatif tedarik güzergahları için 177 milyon euro fazla ödeme yapmak zorunda kalacakları bildirildi.
Rus gazı Avrupa’ya TürkAkım ile taşınacak
Ukrayna’ya komşu ülkelerden Macaristan ise Karadeniz’den geçen TürkAkım kanalıyla güneyden Rus gazı alımına devam edebilecek.
Ukrayna’daki savaşla birlikte Avrupa’nın alternatif kaynaklara yönelmesiyle birlikte, bir dönem dünyanın en büyük gaz ihracatçısı olan Gazprom, 2023 yılında 7 milyar dolar zarar ederek 1999 yılından bu yana ilk kez yılı zararla kapatmıştı. Rusya’nın Avrupa’ya doğal gaz tedarik ettiği Yamal Avrupa ve Kuzey Akım boru hatları daha önce atıl durumda kalmıştı. Mevcut durumda 1 Ocak itibarıyla Rus gazının Avrupa’ya taşınmasında tek güzergah olarak TürkAkım kalmış olacak.
Ucuz Rus gazı tedarikinde azalma, Avrupa açısından ise büyük çaplı bir ekonomik yavaşlamaya, enflasyonda artışa ve hayat pahalılığının artmasına neden olmuştu.
