EKONOMİ - 06 Temmuz 2022 Çarşamba 09:13

Tarım, gıda ve içecek sektöründen 2022'nin ilk 5 ayında 10,1 milyar dolarlık ihracat

A
A
A
Tarım, gıda ve içecek sektöründen 2022'nin ilk 5 ayında 10,1 milyar dolarlık ihracat

TGDF Dijital Veri Paneli’ne göre 2022 yılının ilk 5 ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 10,1 milyar dolar ihracat, 8,6 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan dış ticaret verileri baz alınarak Agrimetre tarafından hazırlanan TGDF Dijital Veri Paneli’ne göre 2022 yılının ilk 5 ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 10,1 milyar dolar ihracat, 8,6 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. 1 ile 23 fasılları arasındaki tüm GTIP kalemleri ile 29. ve 35. fasıllardan seçili ürünlerin dahil edildiği hesaplamalara göre, 2022 yılının ilk 5 ayında sektörün dış ticaret fazlası önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 7,8 düştü.

Özel Ticaret Sistemi (ÖTS) çerçevesinde yayınlanan dış ticaret verilerine göre 2022 yılının ilk 5 ayında ihracat, önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21,1 oranında artarak 10,05 milyar dolara, ithalat yüzde 27,8 artarak 8,62 milyar dolara ulaştı. İhracatın 2022 yılının ilk 5 ayını önceki yıla kıyasla yüzde 21,1 artışla geçirmesi sektör açısından olumlu değerlendirilirken, ithalattaki artış hızının bu oranı geçmiş olması (yüzde 27,8) da dikkat çekti. Mayıs 2022’de, önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,6 artan aylık ihracat değeri 1,76 milyar dolar olarak gerçekleşirken, ithalat yüzde 59,4’lük bir artışla 1,87 milyar dolar oldu.

Tarım ve gıda sektörü Nisan ayında dış ticaret açığı verdi
2022 yılının ilk 5 ayında dış ticaret fazlası önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,8 düşüşle, 1,42 milyar dolar olarak gerçekleşti. Sektör yıl genelindeki net ihracatçı konumunu korumasına rağmen, aylık bazda dış ticaret açığı verdi. Yılın ilk aylarında dış ticaret fazlasındaki artış, önceki yıla kıyasla yüzde 50 seviyesindeydi. Mart ayında bu oran yüzde 101,5’e ulaştı ancak Nisan ve Mayıs aylarındaki yüksek aylık ithalat rakamları ve aylık bazda dış ticaret açığı verilmesi, dış ticaret fazlasını aşağıya çekti. Birim ihracat değeri 2022 yılının ilk 5 ayında önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 6,7 artarak 1.129 dolar/ton olarak gerçekleşti. İthalat birim değeri ise önceki yıla göre yüzde 11,9 artışla 673 dolar/ton’a yükseldi.

Dış ticarette öne çıkan ürünler
2022 yılının ilk 5 ayında ihracatta öne çıkan ürünler sırasıyla un (0,54 milyar dolar), fındık içi (0,41 milyar dolar) ve makarna (0,37 milyar dolar) olurken bu ürünler toplam ihracatın yaklaşık yüzde 13,1’ini oluşturdu. 2022 yılının ilk 5 ayında en çok ithal edilen ürünler ise sırasıyla buğday (1,4 milyar dolar), soya fasulyesi (0,9 milyar dolar) ve ham ayçiçeği yağı (0,7 milyar dolar) oldu. Bu 3 ürün, toplam ithalatın yaklaşık yüzde 34,8’ini, yani 3’te 1’inden fazlasını oluşturdu. 2022 Mayıs ayında ihracatta öne çıkan ürünler buğday unu (103 milyon dolar), rafine ayçiçeği yağı (97,7 milyon dolar) ve dondurulmuş tavuk eti (76,5 milyon dolar) oldu. Aynı dönemde en çok ithal edilen ürünler buğday (349,6 milyon dolar), soya fasulyesi (245,9 milyon dolar) ve ham ayçiçeği yağı (187 milyon dolar) oldu.

En fazla ithal edilen ürün kalemlerinde Rusya-Ukrayna’nın yeri
İthalatta ilk sırada yer alan buğdayın (1,4 milyar dolar) en fazla ithal edildiği ilk 2 ülkenin şu anda savaşta olan Rusya (1,06 milyar dolar) ve Ukrayna (0,23 milyar dolar) olması dikkat çekti. Yılın ilk 5 ayındaki buğday ithalatında bu 2 ülkenin payı yüzde 92’nin üzerinde yer aldı. Mayıs ayında yapılan 349,6 milyon dolarlık buğday ithalatının 309 milyon doları, yani yüzde 88’i, Rusya’dan geldi. Ukrayna’dan yapılan aylık ithalatın oranı ise yüzde 5’te (18,9 milyon dolar) kaldı. İthalatta 3. sırada yer alan ham ayçiçeği yağında (0,70 milyar dolar) da ilk 2 sırada Rusya (0,61 milyar dolar) ve Ukrayna (0,08 milyar dolar) yer aldı. Yılın ilk 5 ayındaki ham ayçiçeği ithalatında bu 2 ülkenin payı yüzde 98,6 oldu. Türkiye’nin ithalatında ilk 3 sırada yer alan 2 üründe, ithalatın büyük bir bölümü şu anda savaş halinde olan Rusya ve Ukrayna’dan yapıldı.

En çok ihracat yapan sektörler
2022 yılı ilk 5 ayına ait dış ticaret verileri sektörlere göre incelendiğinde şeker ve şekerli mamuller (974 milyon dolar), bitkisel yağ (831 milyon dolar), sert kabuklu meyveler (815 milyon dolar), yaş meyve (721 milyon dolar) ve balıkçılık-su ürünleri (576 milyon dolar) sektörleri en fazla ihracat yapan sektörler olarak sıralandı. Toplam ihracatın yüzde 39’u bu 5 sektör tarafından gerçekleştirildi. 2022 yılı ilk 5 ayında hayvan yemi (2 bin 612 milyon dolar), bitkisel yağ (bin 590 milyon dolar), un (bin 583 milyon dolar), kakao-çikolata (266 milyon dolar) ile kahve, çay ve baharat sektörü (211 milyon dolar) sektörleri ise en çok ithalat yapan sektörler olarak sıralandı. Toplam ithalatın yüzde 72,6’sı, neredeyse 4’te 3’ü bu 5 sektör tarafından gerçekleştirildi. Bu oranın yüksek olması ve geçmiş dönemlere göre artması, ithalatın az sayıda sektörde yoğunlaştığını gösterdi. Tek başına hayvan yemi sektörü, 2022 yılının ilk 5 ayında 2,612 milyon dolar hacim ile toplam ithalatın yüzde 30,3’ünü oluşturdu. Bitkisel yağ sektörü, 2021 yılında 3 milyar doları aşan ithalat ile toplam ithalatın yüzde 17,9’unu oluşturmuştu. 2022 yılının ilk 5 ayında da bin 590 milyon dolar ile toplam ithalatın yine yüzde 18,4’ünü oluşturdu.

İhracatın arttığı ve azaldığı sektörler
2022 yılının ilk 5 ayında, önceki yılın aynı ayına göre ihracatını değer olarak en fazla arttıran sektörler bitkisel yağ sektörü (261 milyon dolar artış), beyaz et sektörü (178 milyon dolar artış), hayvan yemi sektörü (176 milyon dolar artış), un sektörü (170 milyon dolar artış) ve süt-süt ürünleri sektörü (150 milyon dolar artış) oldu. Aynı dönemde ihracatın gerilediği sektörler sert kabuklu meyveler sektörü (140 milyon dolar düşüş), yaş meyve sektörü (25 milyon dolar düşüş), kahve, çay ve baharat Sektörü (3 milyon dolar düşüş) ve yumurtacılık sektörü (2 milyon dolar düşüş) oldu. 2022 yılının ilk 5 ayında, önceki yılın aynı ayına göre ithalatı değer olarak en fazla artan sektörler hayvan yemi sektörü (806 milyon dolar artış), un sektörü (792 milyon dolar artış), bitkisel yağ sektörü (190 milyon dolar artış), şeker ve şekerli mamuller sektörü (73 milyon dolar artış) ile kahve, çay ve baharat sektörü (63 milyon dolar artış) oldu. Aynı dönemde ithalatı en çok düşen sektörler pirinç değirmenciliği sektörü (131 milyon dolar düşüş), canlı hayvan ticareti sektörü (94 milyon dolar düşüş), kakao ve çikolata sektörü (88 milyon dolar düşüş), makarna sektörü (57 milyon dolar düşüş) ve tohumculuk sektörü (45 milyon dolar düşüş) ve oldu.

Dış ticarette öne çıkan ülkeler
2022 yılının ilk 5 ayına ait dış ticaret verileri ülkeler bazında incelendiğinde en çok ihracat yapılan 5 ülke Irak (bin 446 milyon dolar), Almanya (672 milyon dolar), ABD (612 milyon dolar), Rusya (459 milyon dolar) ve İtalya (341 milyon dolar) oldu. Bu 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 35,1’ini oluşturdu. Ülkelere göre en çok ihraç edilen ürünler Irak için dondurulmuş tavuk eti, un, domates salçası; Almanya için fındık içi, ambalajlı fındık, kuru üzüm; ABD için elma suyu, sakızlı jöleli şekerler ve soya fasulyesi oldu. Ülke bazında ithalat verileri incelendiğinde, 2022 yılının ilk 5 ayında en fazla ithalat yapılan ülkeler Rusya (2,410 milyon dolar), Ukrayna (852 milyon dolar), Brezilya (826 milyon dolar), Malezya (481 milyon dolar) ve ABD (466 milyon dolar) oldu. Bu 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 58,4’ünü oluşturdu. Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı ilk 2 ülkenin, şu anda savaşta olan Rusya ve Ukrayna olması, aynı zamanda Rusya’nın tüm ithalattaki payının yüzde 28’e yakın olması dikkat çekti. Rusya ve Ukrayna’dan yapılan ithalat ise toplam ithalatın yüzde 37,8’ini oluşturdu. İthalatta öne çıkan ürünler Rusya için buğday, ham ayçiçeği yağı ve dane mısır; Ukrayna için buğday, dane mısır ve soya fasulyesi; Brezilya için soya fasulyesi, kahve ve buğday oldu.

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kütahya Kütahya’da hacı adaylarına uygulamalı eğitim Kütahya Müftülüğü tarafından hacı adayları için "Hac Hazırlık Semineri" düzenlendi. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın organizasyonuyla Musab Bin Umeyr Camii’nde düzenlenen Kütahya İl Müftüsü Dr. İrfan Açık’ın katıldığı seminerde, İl Müftü Yardımcısı Tahsin Ekim tarafından hac ibadetini yerine getirecek hacı adayları için Kabe maketi kullanılarak uygulamalı eğitim verildi. Eğitimde hacı adaylarına, hac ibadeti esnasında dikkat edilmesi gereken konular anlatıldı. 2024 Hacı adayları için iki günlük bir seminer düzenlediklerini söyleyen Kütahya İl Müftü Yardımcısı Tahsin Ekim, "Bu seminerlerimizde hacı adaylarımıza orada yapacakları ibadetlerle alakalı, otelde, yemekhanede, tavaf esnasında karşılaşacakları problemler ve bunların nasıl aşılabileceği ile alakalı, toplu yaşamanın kurallarını, neler yapılması gerektiğini anlattık. Akabinde de maketimizle, uygulamalı olarak, Kabe’de tavafın nasıl yapılacağı, umrenin, sa’yın nasıl yapılacağını ve Kabe’nin bölümlerini burada da dikkat edilecek hususlarla alakalı olarak, hacı adaylarımıza genel bir bilgilendirme yaptık. Allah tüm hacı adaylarımızın haccını kabul etsin. Allah nasip ederse Kütahya’dan ilk Müftülükle gidecek olan hacı adaylarımız ayın 23’ünde inşallah kafilemiz Altıntaş Havaalanından hareket ederek ilk önce Medine’ye, oradaki ibadetlerinden sonra Mekke’ye geçecekler. İnşallah arefe günü hacı olduktan sonra, 5 Temmuz günü Türkiye’ye dönüş yapmış olacaklar. Mevlam bu süre zarfında bütün hacı adaylarımızı, Arafat’ta hacı olmalarını, döndükten sonra da hacı kalmalarını, samimi bir Müslüman olmalarını, ilk önce bizlere sonra tüm hacı adaylarımıza nasip eylesin İnşallah" diye konuştu. Seminere katılan hacı adayları heyecanlı ve çok mutlu olduklarını dile getirdiler.
Hakkari Köprüden geçmek isteyen yaşlı adam dereye düştü Hakkari’de bahçe işleri için tarlasına giden H. İbrahim Keskin isimli vatandaşın Katramas Deresi’ne düştüğü bilgisi üzerine bölgede arama kurtarma çalışması başlatıldı. Alınan bilgilere göre olay, sabah saatlerinde Karşıyaka Mahallesi’nde meydana geldi. 60 yaşındaki H. İbrahim Keskin, Pirodan mevkiinde bulunan bahçesine giderken Katramas Deresi üzerindeki köprüden geçeceği sırada dengesini kaybederek dereye düştü. Olayın haber verilmesiyle bölgeye gelen AFAD ekipleri, halatlarla dere kenarına inerek çubuk yardımıyla arama çalışması başlattı. Bölgeye gelen İl Emniyet Müdürü İdris Yılmaz yetkililerden bilgi alırken sağlık ve itfaiye ekipleri de hazır bekletiliyor. Çalışmalara katılan Karşıyaka Mahalle Muhtarı Vahap Ataman, “Mahalle sakinleri, demir çubukları ve korkulukları tahrip olan köprü için defalarca şikayette bulundu. Fakat hiçbir önlem alınmadı. Köprü ve dere çok tehlikeli. Günde yüzlerce aile buraya pikniğe gelirken, yüzerce öğrenci de bu köprüden geçiyor. Bu sabah yine bahçesine giden yaşlı bir amcamız bu köprüden dereye düşüyor. Şu an arama çalışmaları devam ediyor. Debisi yükselen dere her yıl can alıyor. Lütfen yetkililer dere boyunca ıslah çalışması başlatsın ve köprüyü onarsın” dedi. Görgü tanığı Mustafa Taş ise köprünün karşı tarafında bahçe işleri yaparken yaşlı adamın bir anda kaybolduğunu belirterek, “Peşinden koştum fakat bulamadım. Geri dönüp ailesini aradım. Onlarda ekipleri aradı. Şu an arama çalışmaları devam ediyor” ifadelerini kullandı.
Elazığ 41. Mühendislik Dekanları Konseyi toplantısı Elazığ’da başladı Elazığ’da Fırat Üniversitesi’nin ev sahipliğinde iki gün sürecek olan 41. Mühendislik Dekanları Konseyi toplantısı başladı. 41. Mühendislik Fakültesi Dekanlar Konseyi toplantısı, bu yıl Türkiye’nin farklı üniversitelerinden 85 mühendislik fakültesi dekanının katılımıyla Fırat Üniversitesi (FÜ) ev sahipliğinde yapılıyor. FÜ Atatürk Kültür Merkezi’nde toplantının öğleden önceki bölümünde, mühendislik fakültelerindeki eğitim-öğretim, kontenjan, mezunların istihdamı ve güncel konular ele alındı. Konsey Genel Kurulu’nun yapılacağı toplantının öğleden sonraki bölümünün ise görüş, öneri ve soru cevap kısmı ile son bulacağı bildirildi. ’’Bizim için gerçekçi olanı ele alıyoruz’’ Açılış konuşması yapan Mühendislik Dekanlar Konseyi Genel Sekreteri Prof. Dr. Berna Dengiz, ’’41. Mühendislik Dekanları Konseyi toplantısını Elazığ Fırat Üniversitesi’nde yapmaktan büyük mutluluk duyuyorum. Birlikte olmak ve bu toplantıda birçok sorunumuzu konuşmak, paylaşmak, yeni öneriler geliştirmek için buradayız. Bildiğimiz gibi üniversiteler bilginin tek kaynağı olmaktan çıkmış durumda. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişim yaşamımızı ve toplumun yapısını bu denli değiştirmişken, yeni öğretim ilişkilerini oluşturmuşken, bu değişim ve dönüşüm içinde yetişen gençlerimizi iyi mühendis olarak yetiştirmenin yollarını birlikte bu toplantıda arayacağız. Yetkin mühendislik konusunu yeniden gündeme getirmemiz lazım. Özellikle deprem olayı bizim için artık kaçınılmaz olduğunu gösteriyor. Nitelikli eğitim programlarını çalışıyoruz. Endüstri 4.0’ı konuşuyoruz. Bizim için gerçekçi olanı ele alıyoruz. Bunları bugün ve yarınki toplantılarda birlikte konuşacağız” dedi. FÜ Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş ise, ’’Üniversitemiz, yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahip. Halihazırda 18 fakülte, 3 yüksekokul, 9 meslek yüksekokulu ve 4 lisans enstitü ile eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetlerimize devam ediyoruz. Bugün de ülkemizin çok farklı üniversitelerinden dekan hocalarımız bir araya geldiler. Buradaki dekan hocalarımız da muhakkak ülkemizde mühendislik alanının gitmekte olduğu yolu, mühendislik alanında müfredatlarımız yeni gelişmelere nasıl uyarlanabilir veya revize edilebilir gibi konular üzerinde çalışmalar yapacaklar. Bu çalışma rapor haline getirilecek. Hocalarımız, bunu muhakkak YÖK ile paylaşmış olacaklar. Bu ülkemizde mühendisliğin gelişmesi, milli teknoloji hamlelerinin bu coğrafyada gerçekleşebilmesi için muhakkak YÖK’e ışık tutacaktır. Bu yüzden hocalarımızın bugün ve yarın yapacakları çalışmanın çok kıymetli olduğuna inanıyorum” diye konuştu. İki gün sürecek olan toplantıya Elazığ Vali Yardımcısı Armağan Yazıcı, Elazığ Belediye Başkan Vekili Nazif Bilginoğlu, FÜ Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş, Mühendislik Dekanlar Konseyi Genel Sekreteri Prof. Dr. Berna Dengiz ile dekanlar ve öğrenciler katıldı.