ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, resmi temaslarda bulunmak üzere Azerbaycan’ın başkenti Bakü’ye geldi. JD Vance temasları kapsamında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından kabul edildi. Sınırlı ve heyetler arası gerçekleştirilen görüşmelerden sonra Vance ve Aliyev basına açıklamalarda bulundu. Basın toplantısında konuşan Aliyev, "Bugün bizim için büyük bir onurdur ki stratejik ortaklığımızı dünyanın en güçlü devleti olan ABD ile kuruyoruz. Ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’a, Başkan Yardımcısı Vance’e ve onların heyetine Kafkasya’da barışa verdikleri taahhüt için teşekkür ediyoruz. Geçtiğimiz yılın Ağustos ayında Ermenistan ve Azerbaycan, Başkan Trump’ın katılımıyla Beyaz Saray’da anlaşmayı paraflamış, ayrıca ortak bir bildiriyi imzalamıştır. O bildiriyi Başkan Trump da tanık olarak imzalamıştı ve sonraki 6 aydır biz artık barış ortamında yaşıyoruz. Buna alışıyoruz ve ABD hükümetine böyle büyük bir taahhüt verdiği için teşekkür ediyoruz" dedi.
Aliyev, ortak bildirinin imzalanmasının ardından bölgede atılan ekonomik adımlara ilişkin, "Biz yalnızca transit konusunda Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a yük taşınmasına yönelik kısıtlamaları kaldırmakla kalmadık, aynı zamanda kendimiz de Ermenistan’a petrol ürünleri ihracatına başladık. Bu da aslında ticaretin ve iş birliğinin başlangıcı anlamına geliyor. En önemli sonuçlardan biri ve Trump-Vance Yönetimi’nin bölgemizde beklediği çabalardan biri de Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP) yani ‘Trump Koridoru’ projesidir. Bu proje yalnızca Azerbaycan’ın iki bölümünü birbirine bağlamakla kalmayacak, aynı zamanda son derece güvenli bir şekilde büyük taşımaların yapılabileceği bir koridora dönüşecektir. Asya’yı Avrupa’ya, Azerbaycan üzerinden ve Ermenistan aracılığıyla bağlayacak, diğer komşular da bu projeye katılacaktır. Bu da genel olarak bölgede barışı güçlendirecektir" ifadelerini kullandı.
Bugün ABD ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin tamamen yeni bir aşamaya geçmekte olduğunu belirten Aliyev, "Karşılıklı olarak imzaladığımız belgede iş birliğimizin çeşitli alanları yer almaktadır. Güvenlik alanındaki iş birliğimizi sürdüreceğiz, terörle mücadele operasyonlarında birlikte çalışacağız. Enerji güvenliği konularında da iş birliği kuracağız. Halihazırda Azerbaycan, doğal gaz kaynaklarıyla 16 ülkenin enerji güvenliğini teminat etmektedir. Bunların 11’i NATO üyesi ve ABD’nin müttefikleridir. Bağlantılar, belirttiğim gibi TRIPP projesiyle birlikte barışa, kalkınmaya ve iş birliğine yeni bir katkı sağlayacaktır. Aynı zamanda savunma alanında teçhizat satışlarıyla ilgili iş birliğinde de yeni bir sayfa açıyoruz. Yapay zeka merkezlerinin kurulması da bugün ikili gündemimizin bir parçasıdır. ABD şirketleriyle şimdiden ilk sonuçlarımız mevcuttur. Diğer bir ifadeyle, Başkan Yardımcısı Vance’in ülkemize ziyareti tarihe geçecek niteliktedir. O bizim dostumuz ve misafirimizdir, görüşmelerin içeriği ve stratejik bakış açısından bu ziyaret son derece önemlidir" diye konuştu.
"Biz bu yolu birlikte yürümek istiyoruz"
Azerbaycan ile olan ilişkilerinden bahseden ABD Başkan Yardımcısı Vance, "Uzun bir süredir ABD ile çok önemli stratejik iş birliğimizi değerlendiriyoruz ve biliyoruz ki belki de birçok kişi bunu bilmiyor, ancak Afganistan’dan çıkan son barış güçleri ülkelerinden biri Azerbaycan’dır. Elbette o dönemde operasyonları öyle bir şekilde yürüttük ki, son derece zor şartlar altında bu itibarı koruyabildik. Bugün burada bu dostluğa teşekkür etmek için bulunuyoruz. Bugün bunun bir tezahürünü görüyoruz ve yeni sayfalar açılıyor. Düşünüyoruz ki, Başkan Trump’ın ve Cumhurbaşkanı Aliyev’in liderliğinde Azerbaycan ile ilişkilerimiz çok daha fazla gelişecektir. Ele alacağımız ve açıklayacağımız birçok konu bulunuyor. Pek çok mesele hakkında da görüştük. Aynı zamanda Azerbaycan’a bazı alanlarda, özellikle karasuları savunması açısından imkanlar oluşturulacak. Ayrıca TRIPP projesi de artık gerçekleştirilmiş olup Azerbaycan’a yeni fırsatlar sunacaktır. Ekonomik imkanların genişletileceğini ve doğal kaynakların daha verimli şekilde değerlendirilebileceğini umuyoruz. En önemlisi de isteriz ki Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşması kalıcı olsun. Çünkü herhangi bir çatışmanın yeniden başlamamasının son derece önemli olduğunu biliyoruz. Bu sayede halklar arasında yeni köprüler kurulacak, kültürel alanda bağlar geliştirilecektir. Biz bu yolu birlikte yürümek istiyoruz" dedi.
"Ortaklığımızı daha da güçlendirmek istiyoruz"
İmzalanan ortak bildiri konusunda da Aliyev’e çok büyük bir teşekkür borçlu olduklarını belirten Vance, "Bu sabah Ermenistan’daydım. Tarihi barışın sağlanmasında üç kişinin etkili olduğunu düşünüyorum, Ermenistan Başbakanı, Azerbaycan Cumhurbaşkanı ve ABD Başkanı’nın iş birliği doğrultusunda savaşın olduğu bir yerde barış sağlandı ve gelecekte de refah sağlanacağını düşünüyorum. Bu durumun gelecekte istikrar sağlayacağına ve her türlü çatışmanın önüne geçeceğine inanıyoruz. Bu, Cumhurbaşkanı Aliyev’in liderlik vasıflarının ve güçlü yönetiminin açık bir göstergesidir. Aynı zamanda düşünüyoruz ki, bu gelişmeler ABD Başkanı’nın dış politikasına da yansımaktadır. Biz birbirimize daha sıkı bağlanmak ve ortaklığımızı daha da güçlendirmek istiyoruz. Aslında Azerbaycan ile ABD arasındaki bu ortaklık, bölgede barış ve istikrarı sağlayacak, daha fazla pazara erişim imkanı sunacak, ABD ürünleri için yeni fırsatlar oluşturacaktır. Bu da dünyanın bu bölgesinde çatışmaların değil, iş birliğinin hakim olduğu bir ortam oluşturacaktır. Bu, aslında ABD Başkanı’nın bize yüklediği bir misyondur ve biz bunu yerine getirmeye çalışıyoruz. Bu tür adımlarla birbirimize destek olmayı hedefliyoruz. Burada stratejik ortaklığa ilişkin bir anlaşmaya imza attık. Bu da ortaklığımızı açık ve net biçimde ortaya koymaktadır. ABD ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin bundan sonra da devam edeceğini ve halklarımızın refahı için yeni imkanlar oluşturacağını net şekilde göstermektedir. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte hem Türkiye hem de İsrail ile gerçekten iyi ilişkilere sahip olan tek liderdir" dedi.
Basın toplantısında ayrıca, ABD ve Azerbaycan arasında bölgesel bağlantılar, enerji, ticaret, transit, dijital altyapı, yapay zeka, ekonomik yatırımlar ve güvenlik alanlarında iş birliğini derinleştirme ilişkin bir mutabakat zaptı da imzalandı.
