Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı’nın koleksiyonları arasındaki merasim tahtlarından biri olan “Arife Tahtı” Revan Köşkü’nde sergilenmeye başlandı.
Fatih Köşkü’nün restorasyonu dolayısıyla Revan Köşkü’ne taşınan 17. yüzyıla ait Sultan 1. Ahmed Tahtı, Ramazan Bayramı arifesinde ziyaretçilere kapısını açtı. “Arife Tahtı” olarak da adlandırılan ve Padişahlar tarafından bayramlardan bir gün önce Saray’da düzenlenen merasimlerde kullanılan eser, 4’üncü avluda bulunan Revan Köşkü’nde sergileniyor.
Bayram törenlerinin vazgeçilmezi Arife Tahtı’nın yapım tarihi 1603 - 1617 arası olarak biliniyor. Tahtın ustası, Sultanahmet Camii’nin mimarı ve aynı zamanda sedef ustası Mimarbaşı Sedefkâr Mehmed Ağa. Koltuk formunda tasarlanan 400 yıllık taht, ‘sayeban’ denilen gölgeliğe sahip. Sayeban ve önünde yer alan üç basamaklı payenin yüzeyi bütünüyle sedef, bağa ve değerli taşlarla kaplı. Kubbenin iç kısmında Sultan 1. Ahmed’in adı yazılı ve her köşede altın ve zümrütle süslü birer tepelik bulunuyor. Kubbenin üstünde de fener şeklinde yakut ve zümrütle bezeli büyükçe bir tepelik yer alıyor ve bu tepelik necef bir alem ile tamamlanıyor. Kubbe içindeyse altın, zümrüt, firuze ve incilerden oluşan bir taht askısı görülüyor. Arife Tahtı, 17’nci yüzyılın Osmanlı ahşap, sedef ve bağa işçiliğinin önemli bir örneği olarak gösteriliyor.
“Bayramlar bir gün öncesinden arife günü başlardı”
Osmanlı Devleti’nde bayramlaşma ile ilgili bilgi veren Milli Saraylar İdaresi Topkapı Sarayı Daire Başkanı İlhan Kocaman, “Osmanlı’da önemli iki bayram vardı. Bunlardan birisi Kurban Bayramı, diğeri de Ramazan Bayramı’ydı. Bayramlar bir gün öncesinden arife günü başlardı. Padişah öğlen namazını Ağalar Camii’nde kıldıktan sonra Arife Tahtı Arz Odası’nın önüne konur. Orada ikindi namazı çıktıktan sonra padişah bu tahta gelir, otururdu. Saray ahalisi ve Enderunlular ile bayramlaşmasını gerçekleştirirdi. Bu program akşam namazına kadar sürerdi. Akşam namazından sonra son iftar yapılır ve padişah sabah Ayasofya veya Sultanahmet Camii’ne giderek bayram namazını kılardı. Namazdan sonra bu kez ‘Altın Taht’ veya ‘Bayram Tahtı’ dediğimiz cülüs tahtı Babüssaade önüne konur ve Babüssaade önünde resmi bayramlaşma başlardı” dedi.
“Ustası Sultanahmet Camii’nin mimarı Mehmet Ağa’dır”
Arife Tahtı hakkında konuşan Kocaman, “Arife Tahtı ahşabı cevizdendir. Üzeri sedef ve bağ ile kaplanmıştır. Ustası 1. Ahmet döneminin ve Sultanahmet Camii’nin mimarı olan mimar Mehmet Ağa tarafından yapılmıştır. Kenarlarında, tepeliklerinde bulunan iki tepeliği vardır. Bunlar altın ve zümrüttendir. Üst kısmında bulunan fener şeklindeki yapısı ise yakut ve zümrütten oluşmaktadır”
diye konuştu.
“Topkapı Sarayı Revan Köşkü içerisinde sergilenmekte”
Topkapı Sarayı’nda 5 taht bulunduğunu söyleyen Kocaman, “Bunlardan bir tanesi Arife Tahtıdır. Aslında Hazine Köşkü olarak bilinen Fatih Köşkü’nde sergilenmekteydi. Orasının uzun zamandır restorasyonda olması nedeniyle biz ziyaretçilerimiz görsün diye Topkapı Sarayı Revan Köşkü içerisinde sergilenmekte. Ziyaretçilerimiz burada görebilmektedir. Fatih Köşkü muhtemelen 2022 yılında tamamlanacak. O döneme kadar Arife Tahtı burada. Altın Taht ya da cülüs taht olarak bilinen tahtımız da Arz Odası’nda yer almaktadır. Bir diğer taht olan 2. Mahmut tahtı da Bağdat Köşkü’nde yer almaktadır" şeklinde konuştu.
