ÇEVRE - 19 Nisan 2024 Cuma 14:23

Bulut tohumlama ekosistemi bozuyor

A
A
A

Kurak bölgelere yağmur yağdırmak için geliştirilen Bulut tohumlama yöntemi ekosisteme zarar verebiliyor. Meteoroloji Mühendisi Dr. Güven Özdemir, “Bulut tohumlama kurak araziler için çözüm olarak geliştirilen bir proje fakat yağış için yapılan tohumlama sonrası durumu kontrol edebilmek mümkün değil. Bu yapılan eylem ekosisteme zarar verebilir” dedi.

Son yıllarda kurak bölgelerde yağışların artırılması amacıyla ‘bulut tohumlama’ yönteminin kullanıldığı konuşuluyor. Geçtiğimiz günlerde Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) yoğun yağış sonrası can kayıplarının yaşandığı sel olayının perde arkasında ‘bulut tohumlama’ yönteminin bulunduğu öne sürüldü.

Söz konusu yöntemle ilgili bilgi veren Meteoroloji Mühendisi Dr. Güven Özdemir, “Bulut tohumlama yöntemi yağışın az olduğu bölgelerde kuraklığa çözüm olması için geliştirilen bir proje. Uçaklar sayesinde bulutlara enjekte edilen gümüş iyodür veya kuru buz bulutun sıcaklığını düşürüp yağmur sularını bırakmasını sağlıyor. Fakat bu durumun mega kent üzerinde veya şehir merkezi üzerinde denenmesi olumsuz sonuçlar getirebiliyor. Yağış sağlandıktan sonra yağışı kontrol altına almak mümkün değil. Bu da ekosistemi veya doğanın düzenini bozabiliyor” dedi.

Bulut tohumlama ekosistemi bozuyor

“Bulut tohumlama, kuraklığı önlemek için geliştirilen bir proje”

Meteoroloji Mühendisi Dr. Güven Özdemir, “Bulut tohumlama 1940’lı yıllardan itibaren bilim adamlarının kuraklıkla ilgili nasıl geliştirebiliriz tatlı suya nasıl ulaşabiliriz nasıl etkili bir su rejimi sağlanabilir diye çalıştıkları bir bilimsel çalışma. Tabi ki uzun yıllardır çalışmalara rağmen güvenilirlik kazanmış değil. Bulut tohumlama bulut içerisine tabi ki her bulut değil nemi yüksek olan ve yağmaya elverişli olan bulut sıcaklığını düşürülerek yoğunlaşma çekirdeklerinin bulut içerisine enjekte edilmesi. Tabi yoğunlaşma derken kuru buz gibi gümüş iyodür gibi sıcaklığı eksilerde olan -80 ile -150 arasında derecesi olan bu şeylerin bulut içerisine enjekte edilmesi. Nasıl enjekte edildiğini sorarsanız bunlar uçaklar ve dronelar sayesinde yapılıyor. Uçakların kanat kısmına takılan fişekler kuru buz veya gümüş iyodür gibi kimyasal maddelerin bulut sıcaklığını düşürebilecek maddeleri enjekte eder. Belli yükseklikte bulutun üst kısmından içine doğru veya aşağıdan yukarıya doğru roket şeklinde atılarak yapılır” dedi.

“Faydası olduğu kadar zararı da var”

Özdemir, “Bir alanın, şehrin, su birikintisinin veya barajların üstünde bulunan bulutlara enjekte edilip su damlacıklarının üstüne yapışarak havada bulunan damlacıkların yere yağış olarak düşmesi sağlanıyor. Fakat bu yapılan olayın bir kontrolü yok. Yani tohumlama yapılıp yağış sağlanabiliyor fakat bu yağışı kontrol altına almak mümkün değil. Bu yapılan tohumlama kent üzerlerinde yapılmaması gerekiyor. Tohumlama açık alanlarda yapılması gerekiyor. Tabi ki bunlar yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli konu doğanın bir düzeni var ve bir ekosistemi var bu ekosistemi bozabilir. Bu yüzden yağış yapılacak yerin sele neden olmayacak orman veya göl üstlerinde yapılması gerekir. Yağışı yapabildiğiniz fakat kontrolünü sağlayamadığınız bir durumda şartlar kötüye gidebilir. En güzel örneği Dubai’de yapılan tohumlama sonucu hemen ardından selin etkili olması. Şu anda da yağışı kontrol almaları mümkün görünmüyor. Tabi ki faydası var kuraklığa bir çözüm fakat olumsuz etkilerini de düşünmek gerekir. Dubai’de 1 metrekare alana düşen miktar çok yüksek. Örnek verecek olursam 1 yılda Dubai’ye düşen yağış miktarı 10 santim civarında fakat pazartesi günü yaşanan yağışta 24 saatte 1 metrekare alana 15 santim yağış düştü. Bu bakıldığında çok büyük bir miktar. Bu yüzdende Dubai şuan sele çözüm arıyor. Yani mega kentlerde ve yerleşim yerlerinde bu bulut tohumlama yöntemi yapılmaması gerekir” şeklinde konuştu.

“Bulut tohumlama yöntemi doğanın dengesini bozabilir”

Özdemir, “Tohumlama yaparken bulutun sıcaklığı, rüzgar yönü ve şiddeti çok önemli. Bunların mutlaka çok iyi bilinmesi gerekiyor. Doğanın kendine ait bir düzeni var ne kadar kontrol edilip tohumlama yapılsa da bir anda rüzgar tersine döner ve beklenmedik sonuçlar ortaya çıkarır. Bu yöntem zamanında Türkiye’de denendi fakat pek faydası olmadı. Deniz üzerine birkaç kez denendi fakat pek fayda alınamadı. Sonuçta bu yapılan eylemde bulutun tohumlama sonrası ne kadar yağış bırakır teorik olarak hesabı yapılıyor fakat uygulamaya geçtiğinde bu tahminler farklı çıkabiliyor. Doğaya kontrolsüz bir güç vermiş oluyorsunuz. Tabi ki bu yöntem ilerde geliştirilecektir. Tabi ki bu yöntem için daha çok para harcanması lazım. Bulut tohumlama yöntemi için belli bir yatırım gerekiyor. Mesela BAE bu tohumlama için yaklaşık 15 milyon dolar yatırım harcadı. Tabi ki bu yatırım yapılacak yer, alan, bölgeye ve ne kadar yağış istendiğine göre değişkenlik gösterebilir. Ayrıca tohumlama yapılacak yılında buna etken olduğunu söyleyebiliriz. Net bir fiyat vermemiz uygun olmayacaktır” diye konuştu.

Furkan Serttaş

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Sakarya Play-off finali oynayacak Sakaryaspor’a 19 buçuk milyon TL destek Trendyol 1. Lig play-off finalinde Bodrumspor ile karşılaşacak olan Sakaryasapor’a dayanışma gecesinde 19 buçuk milyon TL para toplandı. Trendyol 1. Lig play-off finalinde 30 Mayıs Perşembe günü Yeni Adana Stadyumu’nda Bodrumspor ile karşılaşacak olan Sakaryaspor’da yönetim, iş ve siyaset dünyası dayanışma gecesinde bir araya geldi. Salı günü yola çıkacak takım için 19 buçuk milyon TL para toplandı. Programda konuşan Sakarya Valisi Yaşar Karadeniz, “Futbolla ilgilenen herkes bilir ki, amatörlükten Süper Lig’e kadar devam eden bir basamaklar zincirdir futbol sektörü, futbol sporu. Bütün diğer basamaklar aslında Süper Lig’in birer alt basamağıdır, dolgu yeri gibidir. Ne zamanki Süper Lig’de olursunuz, o zaman adınızdan gerçekten söz ettirmiş olursunuz. O zaman futbolun, futbol ekonomisi dediğimiz ekonominin şehrimize sağlayacağı faydaları hem tanıtım anlamında hem ekonomik anlamda o zaman elde etmiş oluruz. Onun için bu gelinen nokta gerçekten çok kıymetli bir nokta, çok önemli bir nokta. Şunu da unutmayalım ki futbolla sağlanan hem tanıtım yönünden olsun hem diğer yönlerden olsun sağlanan faydayı başka alternatif olarak gösterebileceğimiz hiçbir sektör yok. Eğer siz futbolda başarılı bir noktaya gelmişseniz Süper Lig gelmişseniz il olarak artık bütün Türkiye’de hatta ileride Avrupa Kupalarına gitmekte mümkün olacak önümüzdeki yıldan itibaren. O zaman belki başka yerlerde de Sakarya’nın adını duyma imkanımız olacak” dedi. “Sakaryasporumuzu gururla temsil edeceğiz” Sakaryaspor Kulüp Başkanı Cumhur Genç ise, “Yani daha önce de söylediğim gibi Sakaryaspor bu şehrin en büyük dışarıda bizi temsil eden markası en büyük sivil toplum örgütüdür. Biz bunu defalarca söylediğim gibi yaşadığımız deplasmanlarda gittiğimiz her yerde Anadolu şehirlerinde olsun şehrin gerek bürokratları gerek mülki amirleri gerek halklarının bize karşı olan sevgisini, özlemini bizzat yaşayan biri olarak defalarca şahit olduk ve gördük. Biz de bu markamızı şehrimizle beraber hak etmiş olduğu yere Süper Lig’e çıkarmak istiyoruz. Bunun için de önümüzde sadece son bir doksan dakika kaldı. Allah’ın izniyle bu maçı da alacağımıza inanıyorum. Biz yaklaşık 4 tane final kaybettik. Ama bu sefer farklı bir inanç var. Ben bunu şehirde gözlemleyebiliyorum. Taraftarından, yöneticisinden, iş adamından, bizim oyuncularımıza, bize kadar daha farklı bir inanç ve farklı bir motivasyon var. İnşallah söylemiş olduğum gibi önümüzdeki hafta tüm şehir yine orada olacağız. Kapasitemiz sanırım bize ayrılan 17 bin kişi olacak. Daha önce defalarca doldurduğumuz gibi yine dolduracağız. Yine orada hem şehrimizi hem Sakaryasporumuzu gururla temsil edeceğiz” diye konuştu.
Eskişehir Ev olmadan gelmem diyen müezzine çareyi cemaatte aradılar Eskişehir kent merkezinde bulunan ve lojmanı olmadığı için, din görevlisi atanmadığını belirtilen caminin yönetimi tarafından cemaatten iddiaya göre 1 milyon 950 TL değerindeki ev için yardım talep edildi. Deliklitaş Mahallesi’nde bulunan Hacı Havva Cami’nin girişine asılan yazıda “Sayın cemaatimizin dikkatine müftülük tarafından camimize ait müezzin için lojmanı olmadığından dolayı müezzin ataması yapılamadığı tarafımıza iletildi. Lojman konusunda yardımcı olabilecek cemaatimiz varsa derneğimize başvurmasını önemle rica ederiz” ve “Lojman alabilmek için çalışma başlattık bu konuda maddi desteğe ihtiyaç vardır. Yardımlarınızı bekliyoruz” ifadeleri içeren ilanlar asıldı. Caminin önünden geçen ve yazıyı fark eden bazı vatandaşlar duruma tepki gösterdi. İddiaya göre müezzinin atanması için bağışlarla alınıp lojman yapılmaya çalışılan evin fiyatı ise 1 milyon 500 bin TL’nin üzerinde olduğu öğrenildi. Bazı vatandaşlar atanacak olan din görevlisinin maaşından liraya çıkması gerektiği yönünde fikir belirtti. “Cemaatten toplayıp da alacak bir durum yok” Bölgede tuhafiyecilik yapan Hüseyin Solhan konuyla ilgili, “Vatandaşın bunun hepsini karşılayacak bir durumu yok. İçlerinden birisi çıkar, ’Kardeşim benim durumum iyi’ der, 5-6 kişi ya da 10 kişi toplanıp verir o ayrı bir mevzu. Ama onun parasını cemaatten toplayıp da alacak bir durum yok şu anda. Cemaatin öyle bir sorunu yok. Tabii içlerinde durumu iyi ya da kötü olanı bilemeyiz. 1 milyon 950, eski parayla 2 trilyona yakın bir para. Bunu cemaatten veya halktan toplamak biraz zor olur yani” dedi. “Devlet memurlara maaş veriyorsa o da maaşıyla kendi evini kendi alacak” Emekli memur olan Celal Güler ise cemaatten istenen paranın mantıksız oluğunu savunarak şöyle konuştu; “Herkes kendi evini kendi parasıyla alacak. Devlet maaş veriyor mu? Veriyor. Ben de devlet memurluğundan emekliyim, kendi paramı biriktirdim aldım. Bana kimse para toplamadı. Ben de onun için para toplanmasına karşıyım. Yani ihtiyacı varsa kendisi karşılasın alsın. Gereksiz ve mantıksız. Devlet memurlara maaş veriyorsa o da maaşıyla kendi evini kendi alacak. Kendi paramızla yaptık her şeyimizi yaptık, gücümüz yettiğince çoluğumuzu çocuğumuzu okuttuk ama kimseden 5 kuruş yardım almadık. Devlet para veriyorsa, memursa kendi evini kendisi alacak.” “Kiralar orada en ucuz 15 ile 40 bin lira arasında” Deliklitaş Mahallesi’nde ve yakın çevre mahallelerdeki kira ile konut fiyatları konuda ise Eskişehir Emlakçılar Odası Başkanı Gazi Çelik, “Bahsettiğiniz, sorduğunuz yer Eskişehir’in merkezi bir yeri. Ulaşımı kolay eski bir mahalle ve alışveriş merkezlerine uygun. Taşıt kullanılmadan yürüyerek her yere gidilebilecek bir bölge olduğundan dolayı kiralar orada en ucuz 15 ile 40 bin lira arasında değişir. Eskişehir’de ortalama 1+1 fiyatları 1 buçuk milyon lira diyebiliriz. Yani bu 800 binden başlayıp 2 ila 2 buçuk milyon liraya kadar giden 1+1’ler var. Ortalamaya vurduğumuz zaman 1 buçuk milyon gayet normal” dedi.