Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ev sahipliğinde katılımcı ülkelerin dışişleri bakanlarıyla İstanbul’da düzenlenen toplantıda Gazze’deki ateşkesle ilgili son gelişmeler ve insani durum ele alındı. Bakan Fidan, toplantının ardından basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Türkiye’nin Gazze’ye asker gönderip göndermeyeceğine ve orada nasıl bir görev üstleneceğine yönelik soru üzerine Fidan, "Uluslararası istikrar gücünün oluşumu ile ilgili çalışmalar devam ediyor. Burada ülkelerin üzerinde önemle durduğu konu; bir Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla meşruiyet çerçevesi çizilen, görev tanımı yapılan bir gücün oluşturulması konusu. Bu konuda yapılan birtakım çalışmalar var. Konuştuğumuz ülkelerin ifade ettikleri şu; bu tanımın içereğine göre asker gönderip göndermemeye karar verecekler. Yani ISF’in görev tanımı, yetkileri ne olacak, ona göre ülkeler ağırlıklı olarak karar verecekler. Ülkelerin kendi prensipleriyle, politikalarıyla çatışan bir görev tanımının onlar için asker gönderme açısından zor olacağını düşünüyorum. Türkiye’ye gelince Cumhurbaşkamız defalarca ifade etti. Biliyorsunuz, Şarm El-Şeyh’te imza atan dört liderden biriydi Cumhurbaşkanımız. Bu açıkça şunu gösteriyor. Biz barış için elimizi taşın altına koymaya hazırız, her türlü fedakarlığı yapmaya da hazırız. Ancak burada da az önce ifade ettim, ortaya çıkacak dökümanların ve çerçevenin bizim de açıkçası destekleyeceğimiz nitelikte olması önemlidir. Dolayısıyla bu konudaki diplomatik temaslarımız ve çabalarımız devam ediyor. Bu konudaki çalışmalar devam ediyor. İlk önce bir taslakta genel bir mütabakatın sağlanması gerekiyor. Daha sonra Güvenlik Konseyi’ndeki üyeler tarafından kabul edilmesi ve daimi üyelerden herhangi birinin veto etmemesi gerekiyor. Bu bir süreç ve bu süreci her aşamasında gerek Türkiye, gerek paydaş ülkelerle devam ettiriyoruz. Tabii ki hassas bir süreç. Bu süreçte oldukça dikkatli olmamız gerekiyor. Filistin meselesinin çözümü için atılacak her türlü adım, bugünkü sorunu çözerken gelecekte yeni bir sıkıntıya sebep olacak yapısal bir zemini oluşturmamalı. Buna çok dikkat ediyoruz" dedi.
"Gazze’de yeniden yapılanmaya, yeniden inşaya, nufüsun tekrar yerine dönmesine ihtiyaç var"
Gazze’deki yönetim sürecine ilişkin soru üzerine Bakan Fidan, "Öncelikle hangi döküman hazırlanırsa hazırlansın, hangi girişim yapılırsa yapılsın, birincisi Filistin meselesinin uzun yıllardır yapılmış ve kabul edilmiş tanımının değişmemesidir. Günün sonunda 1967 sınırlarına dayalı coğrafya içerisinde Filistinlilerin bir devletinin olması ve iki devletli bir çözümün hayata geçmesi, şu ana kadar Filistin sorununun açıkçası uluslararası hukuk ve pratik açısından tanımlanmış şekli. İsrail buna hiçbir zaman razı olmadı. Olma yönünde bir davranış içinde değil. Ama uluslararası toplumun kahir ekseriyetinin kabul ettiği görüş bu. Bizim de desteklediğimiz açıkçası görüş bu. Dolayısıyla Gazze’de vuku bulan insanlığa karşı suçların sona ermesi ve bir an önce ateşkesin devamının sağlanması bizim birinci öncelik olarak desteklediğimiz bir husus. Gazze’de yeniden yapılanmaya, yeniden inşaya, nufüsun tekrar yerine dönmesine ihtiyaç var. Yaralarını sarmasına ihtiyaç var. Yeni bir vesayet düzeninin oluşmasını kimse görmek istemiyor" diye konuştu.
"Filistinlilerin yönetimini Filistinliler yapmalı, Filistinlilerin güvenliğini Filistinliler sağlamalı"
Türkiye’nin sorunun çözülmesi için elinden geleni yapmaya devam edeceğinin altını çizen Bakan Fidan, "Bu konuda esas itibarıyla bizim aramızda bir anlayış birliği var. Bu konuda gerek Filistinliler, gerekse diğerleri ile hiçbir sıkıntımız yok. Tabii İsrail’in etkili olduğu uluslararası diğer aktörlerin başka bir görüş açısı oluyor. Tabii diplomatik müzakerede çekişme ve zemini ilerletme, bu iki görüşün bir araya getirilmesi için çalışma oluyor. Burada yazılacak metnin nasıl olacağı, sistemin nasıl olacağı, kimin önceliklerinin ne kadar tatmin edeceği meselesi fevkalade önemli. Ama bizim prensip olarak desteklediğimiz, Filistinlilerin yönetimini Filistinliler yapmalı, Filistinlilerin güvenliğini Filistinliler sağlamalı. Uluslararası toplum, bunun hayata geçebilecek en iyi şekilde geçmesi için destek vermeli. Gerek diplomatik, gerek kurumsal, gerek ekonomik olarak. Bunu hayata geçirirken bazı ayarlamalar var. Onların iyi yapılması gerekiyor. Biz de diğer dışişleri bakanı arkadaşlarımızla yaptığımız görüşmelerde bu konuda daha iyi nasıl adımlar atılabilir, şu anda ateşkes var ama ateşkesi daha kalıcı bir çözüme ilerletmek istediği zaman Filistin meselesi temelinde olan ve çok zıt kutuplarda olan görüşler tekrar gündeme geliyor. Bu görüş farklıları yıllarca çözülememiş. Bir de şu anda mevcut iki yıldır devam eden soykırımın ve savaşın ardından yeni oluşan bir zihin ve güvenlik algısı var. Bütün bunların yeni bir sistemle çözülmesi meselesi, biraz daha zaman alacak bir konudur. Ama umutvarız, olumluyuz, elimizden geleni yapmaya devam edeceğiz" dedi.
Şüheda Kıroğlu - Berk Soydan
