Mart ayının tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de "Kolon (Kolorektal) Kanseri Farkındalık Ayı" olarak kabul edilmesi dolayısıyla, Türk Gastroenteroloji Derneği (TGD) tarafından İstanbul’da basın toplantısı gerçekleştirildi. İstanbul Florence Nightingale Hastanesi’nde düzenlenen toplantıda, "Kolorektal kanser önlenebilir bir kanserdir: Farkında ol, geç kalma" sloganıyla toplumsal bilincin artırılması hedeflendi.
TGD üyesi hekimlerin geniş katılımıyla düzenlenen toplantıda; kolon kanserinin Türkiye’deki görülme sıklığı, gençlerde artışın nedenleri, hastalık oranları, erken teşhisin önemi, tanı ve tedavideki güncel gelişmeler ile korunma yöntemleri ele alındı.
Toplantıda; TGD Başkanı Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin, TGD Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Levent Erdem, TGD Üyesi Prof. Dr. Nurdan Tözün, TGD Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Erdem Akbal, TGD Üyesi Prof. Dr. Erdem Koçak ile TGD İzmir Şube Başkanı Prof. Dr. Gözde Derviş Hakim, TGD Kocaeli Şube Başkanı Prof. Dr. Altay Çelebi, TGD Antalya Şube Başkanı Prof. Dr. Serdar Akça, TGD Diyarbakır Şube Başkanı Doç. Dr. Nazım Ekin ve TGD Çukurova Şube Başkanı Dr. Murat Öksüz kamuoyuna bilgilendirmelerde bulundu.
Kolon kanserinde erken teşhisin önemine değinen TGD Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Levent Erdem, ‘‘Hiçbir şikayeti olmayan kişilerde tarama testi yaptığımızda kolon kanseri öncüsü olan polipler saptanmakta ve yüzde 2 civarında da kolon kanseri görülmektedir. Kolon kanserinin taramasının önemini anlatmaya çalışıyoruz. Hiçbir şikayeti olmayan kişiler bile 45 yaşın üzerinde ise tarama testlerini yapmalıdır. Kolonoskopi taraması ile kansere giden polipleri tespit ederek kanseri önleyebiliriz’’ ifadelerini kullandı.
‘‘Erken dönemde teşhis ile kolon kanserini önlemek mümkün’’
Kolon kanserinin gençlerde de görüldüğüne dikkat çeken Erdem, ‘‘Kolon kanseri dünyada 50 yaş grubunda taramaya katılım arttıkça azalmaya başladı. Gençlerde ise daha sık kolon kanseri ve polipler görülmeye başladı. Türkiye’de de bu artışı saptadık, gençlerimizin de tarama testi yaptırmasını öneriyoruz. Dışkıda nedeni açıklanamayan kan görülmesi ve anemi dediğimiz durum olduğunda mutlaka kolonoskopi taraması yapılmalı. Erken dönemde teşhis ile cerrahi ve onkolojik tedavi yöntemleri ile kolon kanserini önlemek mümkündür’’ dedi.
TGD Üyesi Prof. Dr. Nurdan Tözün ise kolon kanseri belirtilerine ilişkin bilgi verdi. Tözün, ‘‘Kolon kanserinin belirtileri çok tipik. Hastanın bağırsak alışkanlıklarının değişmesi, dışkıda kan görülmesi, karın ağrısı gibi durumlar kolon kanseri belirtilerdir. Hayat boyu bir insanın kolon kanserine yakalanma ihtimali yüzde 4-5. Bu önlenebilir kanser türünü önlemek için farkındalık oluşturmalıyız’’ sözlerini ifade etti.
‘‘Asemptomatik bireylerde erken kanser taraması yapılması önemlidir’’
Kolorektal kanserin tüm dünyada ve ülkemizde en sık görülen, ölüm oranlarında ise en üst sıralarda yer alan kanserlerden biri olduğunu belirten Türk Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin, hastalığın insidans ve mortalitesinin coğrafi bölgelere göre değişiklik gösterdiğini ifade etti. Kolorektal kanserin tarama programları sayesinde önlenebilir bir tür olduğunu ve taramada en etkili yöntemin halen kolonoskopi tetkiki olduğunu vurgulayan Çekin, "Türkiye’de kolorektal kanser tanısı geç evrelerde konulmaktadır. Kanser geliştikten sonra erken evrelerde 5 yıllık sağ kalım oranları yüzde 90’larda iken ileri evrelerde bu oran yüzde 12’lere düşmektedir. Bu nedenlerle asemptomatik bireylerde erken kanser taraması yapılması önemlidir" dedi.
Türkiye’deki hastaların yaklaşık üçte ikisine Stage III ve Stage IV gibi geç evrelerde tanı konulduğunu hatırlatan Çekin, "Günümüzde kolorektal kanser tarama programlarının meme ve serviks kanseri taramaları kadar maliyet etkin olduğu bilinmektedir. Buna rağmen ülkemizde toplumsal bilinç halen yeterli düzeyde değildir. Son yıllarda Sağlık Bakanlığının çalışmaları ve basın yoluyla farkındalığın artması olumlu bir gelişmedir" diye belirtti.
TGD Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Erdem Akbal da ‘‘Farkındalığı artırmak ve risk grubunu tarama testine yönlendirmek adına istatistiki bilgiler olan uygulamamızı yaptık. Çalışmamızda 45 yaşı belirledik, kontrol çalışmamızı da 50 yaş altı için yaptık ve yayın aşamasına getirdik. Sigara kullanımı, vücut kitle indeksi, aile öyküsü ve cinsiyet gibi kriterleri içeren bir skorlama sistemi geliştirerek, kalın bağırsak kanseri riskini ölçüp bireyleri tarama testlerine yönlendirmeyi hedefledik. Özellikle gençlerde 45 yaş üstündeki kişiler tarama testleri yapmalı. 45 yaş altında da farkındalığı oluşturmalıyız’’ diye konuştu.
TGD İzmir Şube Başkanı Prof. Dr. Gözde Derviş Hakim, ‘‘Kolon kanseri önlenebilir bir hastalık. Günümüzde gastroenteroloji çok gelişti, kolonoskopi ve polipektomilerde korkulacak bir şey kalmadı. Önlenebilir bir kanserin farkında olmak ve tarama programlarına katılmak gerekiyor’’ şeklinde konuştu.
