Memorial Kayseri Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzman Diyetisyen Betül Merd, kurban etlerinin saklanması ve tüketilmesi konusunda önemli bilgiler verdi.
Yaklaşan Kurban Bayramı’nda doğru beslenme alışkanlıklarının da yeniden hatırlanması gerekiyor. Bayram boyunca kurban etlerinin uygun olmayan şartlarda saklanması ile etlerin ani ve aşırı miktarda tüketilmesi birçok sağlık sorununa davetiye çıkarabiliyor. Kesimden sonra etlerin hemen tüketilmemesi ve bayram boyunca bazı kurallara uymak hayati önem taşıyor.
"Kesimden hemen sonra yenmemeli"
Kurban etinin hemen tüketilmemesi gerektiğini söyleyen Uz. Dyt. Betül Merd, "Kurban kesildikten sonra etin hemen tüketilmemesi gerekmektedir. Ette bulunan mikroorganizmalar, ilk 24 saat içinde etin sert ve hazmı zor bir hale gelmesine neden olmaktadır. Bunun birkaç temel nedeni vardır; bunlardan biri etin sertliği. Kurban kesildikten sonra et, ‘ölüm katılığı’ yani rigor mortis dönemine girer. Bu nedenle et serttir. Etin bu evresi, kesimden sonraki ilk 12-24 saat içerisinde geçer. Diğer bir durum da sindirim zorluğu. Yeni kesilen et, henüz tam olarak dinlenmediği için mide tarafından sindirilmesi zordur. Hazım sorunu çekenlerin bu etleri tüketmemesi gerekir. Eti, buzdolabında en az 12-24 saat dinlendirdikten sonra tüketmeye başlamak hem sağlık hem de lezzet açısından en doğru olandır" dedi.
"Kurban etleri nasıl saklanmalı?"
Betül Merd, "Eti hijyenik ve uygun ortamlarda saklamak, hem besin değerini korumak hem de gıda zehirlenmelerini önlemek açısından hayati önem taşır. Buzdolabında kısa süreli saklama konusunda
etler, kesilip parçalandıktan ilk 24 saat boyunca geniş tepsilere yayılarak +4 santigrat derecede buzdolabında dinlendirilmelidir. Bu süreçte kan etten çıkar. Bu hem hijyen hem de saklama süresi açısından önemlidir. Porsiyonlara ayrılan çiğ etler, buzdolabında 2-3 gün içinde tüketilmelidir.
Derin dondurucuda uzun süreli saklamada da bir defada kullanılacak miktarlarda porsiyonlara ayrılan etler, buzdolabı poşetlerine veya vakumlu torbalara konulmalıdır. Derin dondurucuda (-18 derecede) 6-12 ay arasında saklanabilir. Çözündürmede de dondurulmuş etler, oda sıcaklığında değil yine buzdolabının içinde yavaş yavaş çözdürülmelidir. Mikrodalgada veya sıcak suya konularak çözdürme işlemi, bakteri oluşumuna neden olabilmektedir" ifadelerini kullandı.
"Pişirme kurallarına uyulması önemli"
Pişirme yönteminin etin kalitesini belirlediğini söyleyen Merd, "Etin kalitesini, pişirme yöntemi belirler. Lezzet, koku ve besin değerleri pişirme yöntemiyle doğrudan ilişkilidir. Mangalda ya da kızartılıp, çok uzun süre ısıya maruz kalan etler kanserojen etkinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Ayrıca mangalda veya barbeküde yüksek ısıda ve kısa bir sürede pişirilen etlerin içleri de çiğ kalabilmektedir. Etin yağda kızartılması, hem doymuş yağ miktarını artırır hem de sindirimi zorlaştırır. Izgara, haşlama veya fırında pişirme yöntemleri daha sağlıklı seçeneklerdir. Etin içinin tamamen piştiğinden emin olunmalıdır. Çiğ veya az pişmiş et, özellikle E. coli gibi bakteriyel enfeksiyonlara zemin hazırlar. Yağlı kısımlar mümkün olduğunca ayrılmalı, görünür yağlar temizlenmelidir" dedi.
"Kurban eti tek başına tüketilmemeli"
Betül Merd, kurban etinin tek başına tüketilmemesi gerektiğini söyleyerek, sözlerine şu şekilde devam etti:
"Kurban Bayramı’nda protein tüketiminin artması nedeniyle sindirim sisteminin sağlığı için bu dönemde lif, vitamin ve mineral alımına da dikkat edilmelidir. Etin yanında mutlaka sebze yenilmelidir. Özellikle ızgara etin yanına bol limonlu yeşil salata, zeytinyağlı sebzeler ya da haşlanmış sebzeler yenmesi sağlıklı olacaktır. Et yemeğinin yanında bulgur pilavı, tam buğday ekmeği gibi lif oranı yüksek tahıllar yenmesi sindirimi kolaylaştıracaktır. Yoğurt ve ayran gibi süt ürünleri ile hem sindirim desteklenmekte hem de kalsiyum dengesi sağlanmaktadır. Kalp hastalığı, yüksek tansiyonu ile diyabet ve böbrek hastalığı olanlar kırmızı et tüketimine kesinlikle dikkat etmelidir. Mutlaka doktor veya diyetisyen tavsiyesiyle tüketim miktarı belirlenmelidir. Çocuklar ve yaşlılar için etin iyi pişmiş ve yumuşak olması gerekmektedir. Özellikle mide ve bağırsak sorunu olanların et tüketiminde dikkatli olması gerekir. Günde 1-2 porsiyon (100-150 gram) kırmızı et tüketimi makuldür. Bayramda tatlı tüketimi de artmakta ve bu nedenle şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlılar ya da meyve tercih edilmelidir. Gün içinde yeterli miktarda su içmek unutulmamalı. Yüksek protein alımı, böbrekleri zorlayabileceğinden su tüketimi önemli hale gelmektedir. Hareket etmek önemlidir. Bayramda yapılacak kısa yürüyüşler sindirimi desteklemektedir. Sonuç olarak, Kurban Bayramı’nı hem geleneklerimize uygun hem de sağlıklı bir şekilde geçirmek için kurallara uymak önemli hale gelmektedir. Özellikle etin doğru saklanması ve dengeli tüketimi ile bayram sofraları daha keyifli ve güvenli hale gelir. Unutmayalım ki sağlık, bayramda da en büyük nimettir."
