KÜLTÜR SANAT - 07 Temmuz 2024 Pazar 12:15

Hitit kraliyet mührü gün yüzüne çıktı, üzerindeki çivi yazısı şoke etti: "Bunu bozan ölecektir"

A
A
A

Kırıkkale’de Japon arkeolog Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura ve ekibi tarafından yürütülen kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan Hitit İmparatorluğu dönemindeki kraliyet ailesinin kullandığı çivi yazılı mührün üzerinde, "Bunu bozan ölecektir" ifadesi dikkat çekiyor.

Kırıkkale’nin Karakeçili ilçesinde yer alan Büklükale’de, 2009 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan kazı çalışmaları, her yıl mayıs ayında başlayıp temmuz ayının ilk haftasında tamamlanıyor. Kazı alanı, "Aşağı şehir" ve "Yukarı şehir" olarak iki bölgeden oluşuyor ve burada önemli tarihi kalıntılar bulunuyor. Kazı çalışmaları, Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü’nden Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura ve ekibi tarafından yürütülüyor. Matsumura ve ekibi, geçen yıl Hitit İmparatorluğu dönemine ait çivi yazılı mühür baskısı buldu. Uzmanlar tarafından mührün üzerindeki çivi yazısının incelemesi tamamlandı. Mühürde, "Bunu bozan ölecektir" ifadesi yer alıyor ve bu ifadenin, sözleşmelere aykırı hareket edenlerin cezalandırılacağını yer alıyor.

Motifli bir mühür baskısı daha bulundu

Bu yılki kazı çalışmalarında da birkaç parçaya ayrılmış şekilde motifli pişmiş toprak mühür baskısı bulundu. Mühür baskısının ne anlama geldiği ise uzmanlar tarafından yapılacak inceleme sonrası netleşecek. Büklükale’deki kazılar, her yıl yeni keşiflerle Hitit İmparatorluğu’nun tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Bu keşif, bölgenin arkeolojik ve tarihi değerini artırarak, Türkiye’nin kültürel mirasına da katkıda bulunuyor.

Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Kimiyoshi Matsumura, konuyla ilgili olarak İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine yaptığı açıklamada, Hitit İmparatorluğu döneminde Büklükale’nin önemli bir şehir olduğunu belirtti. Matsumura, kral ve kraliçenin kullandığı mührün geçen yıl yapılan kazı çalışmalarında bulunduğunu ifade etti.

"Bunu bozan ölecektir"

Çivi yazılı mühür ile ilgili bilgiler aktaran Matsumura, "Bu mührün üzerinde çivi yazısı bulunuyor. Orada, Büyük Kral Tabarna (Egemen Kral) ya da Tavananna (Egemen Kraliçe) ’Bunu bozan ölecektir’ diye yazılmış. Bu mühürler genellikle sözleşmelerin üzerine basılarak, sözleşmeye aykırı bir şey yapıldığında cezalandırılacağını ifade ediyordu. Hattuşa’dan kral ve kraliçe buraya bir şeyler göndermiş. Bu da bu şehrin Hattuşa ile kraliyet ailesi arasında yoğun ilişkiler içinde olduğunu gösteriyor" dedi.

"Büklükale önemli bir şehir"

Matsumura, "Son zamanlarda Hurrice tabletler bulunuyor. Hurrice tabletlerin bulunması, dini törenlerin burada yapıldığını gösteriyor. Bu törenlerin Hitit kraliyet ailesi tarafından, kral veya kraliçe tarafından yapıldığı biliniyor. O bakımdan Hitit kralı buraya gelmiş ya da ikamet etmiş olduğu da düşünülüyor. Büklükale’nin önemli bir şehir olduğunu gösteriyor" ifadelerini kullandı.

Hasan Ay

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Isparta Bakan Uraloğlu: "Isparta’da son 24 yılda ulaşıma 35,4 milyar lira yatırım yaptık" Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Isparta’da Şehit Orhan Burak Büyükçaylı Farklı Seviyeli Kavşağı ile Dörtyol–Şarkikaraağaç Yolu’nun açılış törenine katıldı. Uraloğlu, "Isparta’nın ulaşım ve iletişim altyapısına son 24 yılda yaklaşık 35,4 milyar lira yatırım gerçekleştirdik. Yeni kavşakla trafik akışını kesintisiz hale getirdik. Bu iki proje sayesinde ülkemize yıllık 175,7 milyon lira tasarruf sağlanacak" dedi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bir dizi ziyaret ve programa katılmak üzere saat 14.00’te Süleyman Demirel Havalimanı’na geldi. Bakan Uraloğlu, havalimanındaki karşılamanın ardından Isparta Otogarı yakınında bulunan Şehit Orhan Burak Büyükçaylı Farklı Seviyeli Kavşağı ile Dörtyol–Şarkikaraağaç Yolu’nun açılış törenine katıldı. Tunceli’nin Ovacık ilçesinde zırhlı aracın devrilmesi sonucu şehit olan Şehit Orhan Burak Büyükçaylı’nın adının verildiği kavşakta düzenlenen törende, Ispartalı vatandaşlar ve şehidin ailesi başta olmak üzere il protokolü de yer aldı. "Şehitlerimizin hatırasını yaşatmak bizim için onurdur" Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Isparta’da düzenlenen açılış töreninde yaptığı konuşmada, Ramazan ayının manevi atmosferinde Ispartalılarla bir arada olmaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti. Şehit Orhan Burak Büyükçaylı’nın adının verildiği kavşağın açılışını gerçekleştirmenin ayrı bir anlam taşıdığını belirten Uraloğlu, "Sözlerime öncelikle vatanımız için canlarını feda eden aziz şehitlerimizi rahmetle anarak başlamak istiyorum. Açılışını yaptığımız köprülü kavşağımıza ismini verdiğimiz şehit Jandarma Uzman Çavuş Orhan Burak Büyükçaylı’yı da buradan bir kez daha minnetle, rahmetle yâd ediyorum. Onun hatırasını yaşatmak, şehitlerimizin emaneti olan topraklarımıza yakışır bir eserle taçlandırmak bizim için ayrı bir onur kaynağı oldu" dedi. "Son 24 yılda Isparta’ya 35,4 milyar liralık ulaşım yatırımı yaptık" Isparta’nın gül, lavanta ve elma üretimiyle dünyaca tanınan önemli bir şehir olduğunu vurgulayan Uraloğlu, şehrin ulaşım altyapısının güçlendirilmesine büyük önem verdiklerini belirtti. Uraloğlu konuşmasında, "Isparta’nın ulaşım ve iletişim altyapısına son 24 yılda yaklaşık 35,4 milyar lira yatırım gerçekleştirdik. 92 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğunu 234 kilometreye çıkardık. Hiç bitümlü sıcak karışım kaplamalı yolu yoktu, 481 kilometre bitümlü sıcak karışım kaplamalı yol yaparak hemşerilerimizi güvenli ve konforlu yolculukla tanıştırdık" ifadelerini kullandı. "Yeni kavşakla trafik akışını kesintisiz hale getirdik" Şehit Orhan Burak Büyükçaylı Farklı Seviyeli Kavşağı hakkında da bilgi veren Bakan Uraloğlu, projenin trafik akışına önemli katkı sağlayacağını söyledi. Uraloğlu, "Mevcut haliyle sığınma cepli olarak hizmet veren kavşağı 180 metre uzunluğunda ve 32 metre platform genişliğinde köprü yaklaşımlarında her iki tarafta 360 metre uzunluğunda toprakarme dolgu ile farklı seviyeli kavşak haline getirdik. Bu uygulama ile Isparta–Afyon Devlet Yolu’nda trafik akışını kesintisiz hâle getirdik. Proje sayesinde zamandan 83 milyon lira, akaryakıttan 17 milyon lira olmak üzere yıllık toplam 100 milyon lira tasarruf sağlayacağız" dedi. "İki proje ile yıllık 175,7 milyon lira tasarruf sağlanacak" Dörtyol–Şarkikaraağaç Yolu’nun da bölge ulaşımı açısından önemli bir yatırım olduğunu belirten Uraloğlu, "Isparta–Konya Devlet Yolu üzerindeki 22 kilometre uzunluğundaki Dörtyol-Şarkikaraağaç yolumuzla mevcut sathi kaplamalı bölünmüş yolu bitümlü sıcak karışım kaplamalı hale getirerek sürüş ve seyahat konforunu artırdık. Bu proje ile Akdeniz’i İç Anadolu’ya bağlayan önemli bir ulaşım güzergâhını güçlendirdik. Açılışını yaptığımız iki proje ile zamandan 128,2 milyon lira, akaryakıttan 47,5 milyon lira olmak üzere yıllık toplam 175,7 milyon lira tasarruf sağlayacağız. Ayrıca karbon emisyonlarını 2 bin 332 ton azaltarak çevresel sürdürülebilirliğe katkı sunacağız" diye konuştu. Konuşmaların ardından Bakan Uraloğlu, üst geçite adı verilen Şehit Orhan Burak Büyükçaylı’nın ailesine plaket takdim etti. Daha sonra şehit ailesi ve protokol üyeleriyle birlikte kurdele kesilerek açılış gerçekleştirildi. Açılış töreninin ardından Bakan Uraloğlu, İl Koordinasyon Toplantısı’na katılmak üzere Isparta Valiliği’ni ziyaret etti. Program kapsamında ayrıca AK Parti Isparta İl Başkanlığı ve Isparta Belediye Başkanlığı’nı ziyaret edecek olan Bakan Uraloğlu’nun, günün sonunda Isparta Genç İş Adamları Derneği tarafından düzenlenen iftar programına katılması planlanıyor.