KÜLTÜR SANAT - 09 Mayıs 2025 Cuma 12:05

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

A
A
A
Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

Konya’nın Beyşehir ilçesinde bulunan Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, yaklaşık 3 bin 275 yıl önce dini törenler için yapılan bir anıt olarak inşa edilirken, bölgedeki önemli temiz su kaynaklarından birinin yanında yer alıyor. Hititlerin mühendislik ve sanat anlayışını yansıtan eserlerden biri olarak kabul edilen Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, doğal bir su kaynağı üzerinde yapılmış büyük bir havuz ve dikdörtgen formda şekillendirilmiş kayalar üzerine kabartma tekniğinde yapılmış figürlerden oluşuyor.


Milattan önce 13. yüzyılda Hititler tarafından inşa edilen Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, Hitit döneminin önemli eserlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Anıtın bulunduğu alan, milattan önce 2. binyılda kullanılan ticaret yollarından birinin üzerinde yer alıyor. Yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne "Hitit Kutsal Su Tapınağı" olarak dahil edildi. Eflatunpınar Hitit Anıtının Beyşehir’in Sadıkhacı Mahallesi’nde bulunduğunu belirten Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Turgut, "Günümüzden yaklaşık olarak 3 bin 275 yıl önce yapılmış olan bir su anıtıdır. Yapılış amacına baktığımız zaman Hititler su inancına büyük bir önem vermekteydiler ve temiz suya ulaşmayı kendileri için çok önemli olarak arz etmişlerdir. Bundan dolayı Hititler temiz su kaynaklarını kutsamışlar ve bunların etrafına çeşitli anıtlar yapmışlardır. Bu anıtları Hitit ülkesinin birçok yerinde görebilmekteyiz ama anıtların en çok yoğun olduğu yerlerden birisi de Konya olmuştur. Konya’da birçok Hitit su anıtı ile ilgili eserimiz bulunmaktadır. Bu anıtlardan en önemlilerinden birisi de Eflatunpınar Hitit Anıtı olarak söyleyebiliriz" dedi.


"Hititler bu anıtla birlikte hem siyasi hem de dini propagandasını gerçekleştirmişler"


Eflatunpınar Hitit Anıtı içeriğine bakıldığı zaman anıtın en altında 5 tane dağ tanrısı figürü görüldüğünü, bunların 3’ünün delikli olarak yapıldığını söyleyen Doç. Dr. Murat Turgut, "Bunlar dağların içerisinden çıkan suları temsil etmektedir. Yani dağlardaki su kaynaklarını bizlere temsil etmektedir. Daha sonrasında kenardaki iki figür ise doğrudan dağ tanrısını temsil etmektedir. Bunların üzerinde ise fırtına tanrısı ve güneş tanrıçası temsilini görmekteyiz ve Hitit dininin burada bir propagandasını bize yansıtmaktadır. Daha sonra da bunların yanlarında üst tarafında da demonlar yani cin adını verdiğimiz varlıkların tasvirleri bulunmaktadır. Bunlar yukarıya doğru kaldırılmış güneş diskini tutmaktadırlar. Anıtın en yukarısında ise yine bir kanatlı güneş diskimiz bulunmaktadır. Bu da artık dünyanın hakimi sembolü anlamına gelen Mısırlar tarafından kullanılan daha sonra Hititler, Asurlular, Babiller sonraki dönemlerde Persler ve Urartular tarafından kullanılmış olan dünyanın hakimi anlamına gelen bir semboldür. Hititler bu anıtla birlikte hem siyasi hem de dini propagandasını gerçekleştirmişler" ifadelerini kullandı.


"Günümüzden 3 bin 275 yıl öncesine aittir"


Hittitler’in bu anıtı neden yaptığını açıklayan Doç. Dr. Murat Turgut, "Anıtın yapıldığı tarihe baktığımız zaman Hittit Kralı 4. Tuthaliya döneminde tarihlendirilmektedir. Bu da yaklaşık olarak günümüzden 3 bin 275 yıl öncesine aittir. Bu dönemde Anadolu’da büyük bir kuraklığın yaşandığı bilinmektedir. Eflatunpınar Hitit Anıtı’nın sağ tarafının hemen çaprazında iki tane temiz su kaynağımız bulunmaktadır. Bu su kaynağı bölge için oldukça önemli olmuş ve temiz su ihtiyacının karşılanmasında büyük öneme sahip olmuştur. Hititler de bu kuraklık döneminde bu şekilde su kaynaklarını anıtsallaştırmışlardır. Eflatunpınar Hitit Anıtının da bu şekilde yapılmış bir anıt olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca anıtın bulunduğu bölge zaten milattan önce 2. binyılda kullanılmış olan yol güzergahı üzerinde yer almaktadır. Hititlerin burayı siyasi ve dini propagandalarını gerçekleştirdikleri kutsal bir mekan olarak oluşturduklarını söyleyebiliriz" diye konuştu.


(TH-FM-

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Mardin Mardin Valisi Akkoyun, Kızıltepe ilçesinde incelemelerde bulundu Mardin Valisi ve Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Tuncay Akkoyun, Kızıltepe ilçesinde çeşitli incelemelerde bulundu. Vali Akkoyun, Kılduman Mahallesi ilkokulunu ziyaret ederek öğretmen ve öğrencilerle bir araya geldi. Gerçekleştirilen ziyarette öğrencilerle yakından ilgilenen Vali Akkoyun, çocuklarla geleceğe dair hedefleri ve meslek tercihleri üzerine sohbet gerçekleştirdi. Ziyarette mahalle sakinleriyle de bir araya gelerek hasbihal eden, talep ve önerilerini dinleyen Vali Akkoyun, Kılduman Mahallesiyle ilgili Muhtar Zeynettin Zamur’dan bilgi aldı. Akkoyun, vatandaşların ilettiği talep ve ihtiyaçlar için anında çözümler üretip neticeye kavuşturulması noktasında ilgili kurum müdürleri ve daire başkanlarına gerekli talimatları verdi. Vali Akkoyun, ardından 14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü münasebetiyle Kılduman Mahallesinde bulunan salatalık serasında hasat programına katıldı. Üretici İsmail Zamur’a ait sera alanında gerçekleştirilen hasatta Akkoyun, üretim süreci ve yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. Hasadın ardından çiftçilerin "14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü"nü kutlayan Akkoyun, üreticilere bereketli bir sezon geçirmeleri temennisinde bulundu. Akkoyun, ardından Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanı Muhammed Ali Günenç’in Kızıltepe ilçesinde vefat eden ninesi Hasine Güldağ’ın taziyesine katılarak aileye başsağlığında bulundu. Akkoyun, ziyaretleri kapsamında Mardin Eczacı Odası Başkanı Fatih Oral ve beraberindekilerle, 14 Mayıs Eczacılık Günü münasebetiyle Kızıltepe ilçesindeki eczacılar, esnaf ve vatandaşlarla bir araya geldi. Eczacıların 14 Mayıs Eczacılık Günü’nü kutlayan Akkoyun, vatandaşlarla sohbet ederek talep ve önerilerini dinledi. Akkoyun, esnafa da hayırlı ve bereketli kazançlar temennisinde bulundu. Vali Akkoyun, ardından Kızıltepe ilçesinde faaliyet gösteren Hububat ve Ticaret Merkezini ziyaret ederek merkez hakkında Başkan Mehmet Şerif Öter’den bilgi aldıktan sonra zahireciler ve esnaflarla bir araya gelerek sohbet etti. Ziyaretlerde Vali Akkoyun’a, Vali Yardımcısı İbrahim Engin Şenay, Kızıltepe Kaymakamı Abdullah Şahin, İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Tahsin Saruhan, İl Emniyet Müdürü Recep Tecimer ve Mardin Eczacı Odası Başkanı Fatih Oral da eşlik etti.
Diyarbakır Diyarbakır’dan şehir dışına kurbanlık sevki devam ediyor Diyarbakır’da besiciler, işlemleri tamamlanan kurbanlıklarını şehir dışına sevk etmeye devam ediyor. Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, besicilerde de hareketlilik başladı. İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde küpe ve aşı gibi işlemlerini tamamlayan besicilerin kurbanlıklarını şehir dışına nakilleri devam ediyor. 12 Mayıs tarihine kadar 2 bin 589 adet büyükbaş, 19 bin 441 adet küçükbaş hayvanın il dışına gönderildi. Besici Mehmetşah Dağtekin, İHA muhabirine, 200’e yakın küçükbaşı geçen yıl bayram dönüşü çiftini ortalama 25 ila 27 bine aldıklarını söyledi. Şu an bu hayvanları buradan Adana’ya gönderdiklerini belirten Dağtekin, orada kurbanlık olarak satacaklarını ifade etti. Satış fiyatının ortalama 18 ila 32 bin lira arası olduğunu aktaran Dağtekin, "Toplu satışlarımız oldu, şu anda tek satışımız yok. Kurban satışının kilosunu 400-420 arasında satmayı düşünüyoruz. 60 kilo atan bir kurbanlık ortalama 30-32 bin lira civarında. Geçen sene oranla bu yıl fiyatlarda yüzde 50 artış var. Hepsinin işlemi yapıldı. Aşılı ve evraklıdır. Ortalama 1 yaşını bitirmiş. Bir yıldır emek veriyoruz. Ayaklarına götürüyoruz, bizi de düşünsünler. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü kontrol ediyor, hastalıklı oldu mu sevk vermiyor. Hastalıklı hayvanlar yerinde kalıyor. Bizimkilerin durumu çok iyi, iyi olmasaydı evrakları alamazdık" dedi. Besici Mustafa Altıparmak ise tekeleri kurbanlık için satacaklarını söyleyerek, "Bunları da şimdi alıyorum. Evde de kurbanlıklar var. Şu anda canlı kilo için tartıyoruz. Tekinin fiyatı 15 ila 16 bin civarı. 20-30 tane sattım" ifadelerini kullandı.