KÜLTÜR SANAT - 09 Mayıs 2025 Cuma 12:13

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

A
A
A

Konya’nın Beyşehir ilçesinde bulunan Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, yaklaşık 3 bin 275 yıl önce dini törenler için yapılan bir anıt olarak inşa edilirken, bölgedeki önemli temiz su kaynaklarından birinin yanında yer alıyor. Hititlerin mühendislik ve sanat anlayışını yansıtan eserlerden biri olarak kabul edilen Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, doğal bir su kaynağı üzerinde yapılmış büyük bir havuz ve dikdörtgen formda şekillendirilmiş kayalar üzerine kabartma tekniğinde yapılmış figürlerden oluşuyor.

Milattan önce 13. yüzyılda Hititler tarafından inşa edilen Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, Hitit döneminin önemli eserlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Anıtın bulunduğu alan, milattan önce 2. binyılda kullanılan ticaret yollarından birinin üzerinde yer alıyor. Yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çeken Eflatunpınar Hitit Su Anıtı, 2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne "Hitit Kutsal Su Tapınağı" olarak dahil edildi. Eflatunpınar Hitit Anıtı’nın Beyşehir’in Sadıkhacı Mahallesi’nde bulunduğunu belirten Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Murat Turgut, "Günümüzden yaklaşık olarak 3 bin 275 yıl önce yapılmış olan bir su anıtıdır. Yapılış amacına baktığımız zaman Hititler su inancına büyük bir önem vermekteydiler ve temiz suya ulaşmayı kendileri için çok önemli olarak arz etmişlerdir. Bundan dolayı Hititler temiz su kaynaklarını kutsamışlar ve bunların etrafına çeşitli anıtlar yapmışlardır. Bu anıtları Hitit ülkesinin birçok yerinde görebilmekteyiz ama anıtların en çok yoğun olduğu yerlerden birisi de Konya olmuştur. Konya’da birçok Hitit su anıtı ile ilgili eserimiz bulunmaktadır. Bu anıtlardan en önemlilerinden birisini de Eflatunpınar Hitit Anıtı olarak söyleyebiliriz" dedi.

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

"Hititler bu anıtla birlikte hem siyasi hem de dini propagandasını gerçekleştirmişler"

Eflatunpınar Hitit Anıtı içeriğine bakıldığı zaman anıtın en altında 5 tane dağ tanrısı figürü görüldüğünü, bunların 3’ünün delikli olarak yapıldığını söyleyen Doç. Dr. Murat Turgut, "Bunlar dağların içerisinden çıkan suları temsil etmektedir. Yani dağlardaki su kaynaklarını bizlere temsil etmektedir. Daha sonrasında kenardaki iki figür ise doğrudan dağ tanrısını temsil etmektedir. Bunların üzerinde ise fırtına tanrısı ve güneş tanrıçası temsilini görmekteyiz ve Hitit dininin burada bir propagandasını bize yansıtmaktadır. Daha sonra da bunların yanlarında üst tarafında da demonlar yani cin adını verdiğimiz varlıkların tasvirleri bulunmaktadır. Bunlar yukarıya doğru kaldırılmış güneş diskini tutmaktadırlar. Anıtın en yukarısında ise yine bir kanatlı güneş diskimiz bulunmaktadır. Bu da artık dünyanın hakimi sembolü anlamına gelen Mısırlar tarafından kullanılan daha sonra Hititler, Asurlular, Babiller sonraki dönemlerde Persler ve Urartular tarafından kullanılmış olan dünyanın hakimi anlamına gelen bir semboldür. Hititler bu anıtla birlikte hem siyasi hem de dini propagandasını gerçekleştirmişler" ifadelerini kullandı.

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

"Günümüzden 3 bin 275 yıl öncesine aittir"

Hititlerin bu anıtı neden yaptığını açıklayan Doç. Dr. Murat Turgut, "Anıtın yapıldığı tarihe baktığımız zaman Hitit Kralı 4. Tuthaliya döneminde tarihlendirilmektedir. Bu da yaklaşık olarak günümüzden 3 bin 275 yıl öncesine aittir. Bu dönemde Anadolu’da büyük bir kuraklığın yaşandığı bilinmektedir. Eflatunpınar Hitit Anıtı’nın sağ tarafının hemen çaprazında iki tane temiz su kaynağımız bulunmaktadır. Bu su kaynağı bölge için oldukça önemli olmuş ve temiz su ihtiyacının karşılanmasında büyük öneme sahip olmuştur. Hititler de bu kuraklık döneminde bu şekilde su kaynaklarını anıtsallaştırmışlardır. Eflatunpınar Hitit Anıtı’nın da bu şekilde yapılmış bir anıt olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca anıtın bulunduğu bölge zaten milattan önce 2. binyılda kullanılmış olan yol güzergahı üzerinde yer almaktadır. Hititlerin burayı siyasi ve dini propagandalarını gerçekleştirdikleri kutsal bir mekan olarak oluşturduklarını söyleyebiliriz" diye konuştu.

Halil İbrahim Taha Taş

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

Üç bin yıllık miras: Eflatunpınar Hitit Su Anıtı

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İstanbul Fatih’te beslenmediği iddia edilen 2 aylık bebeğin şüpheli ölümüyle ilgili 4 tutuklama Fatih’te 3 gün beslenmediği iddia edilen 2 aylık bebeğin ölümü üzerine gözaltına alınan anne, baba, anneanne ve dede çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Olay 30 Aralık’ta Fatih’te meydana gelmişti. İddiaya göre dini nikahlı Y.Y. ve B.Y.’nin 5 Kasım’da dünyaya gelen bebekleri 30 Aralık 2025 tarihinde hayatını kaybetmişti. Anne Y.Y.’nin bebeğinin hareketsiz durduğunu fark etmesi üzerine durumu polis ve sağlık ekiplerine haber vermişti. Yapılan ilk incelemelerde bebeğin 5 Kasım 2025’te İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde dünyaya geldiği belirlenmişti. 7 Kasım’da ise 3 kilo 200 gram ağırlığında taburcu edilen bebeğin, hayatını kaybettiği gün yaklaşık 2 kiloya düştüğü ve karın bölgesinde içe çökme olduğu tespit edilmişti. Anne Y.Y.’nin evde dini nikahlı eşi B.Y., annesi A.Y. ve Y.E.Y ile beraber yaşadığı, bebeğin saat 08.00 sıralarında öldüğü ancak ambulansın 12 saat sonra arandığı öğrenilmişti. 19 yaşındaki Y.Y.’nin çelişkili ifade vermesi üzerine, annenin bebeği 3 gün beslemediğini söylediği öğrenildi. Soruşturma kapsamında Y.Y., B.Y. ile aynı evde yaşayan anneanne A.Y. ve dede Y.E.Y. "kasten öldürme" suçundan gözaltına alınmıştı. Emniyette işlemleri biten 4 şüpheli adliyeye sevk edildi. Savcılık ifadelerinin ardından anne Y.Y., baba B.Y, anneanne A.Y. ve dede Y.E.Y, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Olayla ilgili ’kasten öldürme’ suçundan başlatılan soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.
Kırklareli Şehir trafiğini rahatlatacak karar: Zorunlu tır parkı uygulaması başladı Kırklareli’nin Pınarhisar ilçesinde Altın Çağ Projesi muhtevasında ilçe genelinde trafik düzenini sağlamak, güvenliği artırmak ve şehir merkezini korumak amacıyla zorunlu tır parkı uygulamasını bugün itibarıyla hayata geçirdi. Kararın uygulanmaya başlamasıyla ağır tonajlı araçların şehir merkezinde gelişi güzel park etmesinin önüne geçilecek. Pınarhisar Belediyesi’nden yapılan açıklamada, 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla haritada belirtilen güzergahlar ile alanlar dışında tır, kamyon ve benzeri ağır tonajlı araçların ilçe merkezine giriş-çıkışlarının ve şehir içinde park yapmasının 7 gün 24 saat esasına göre tamamen yasaklandığı bildirildi. Ağır tonajlı araçların park işlemlerinin yalnızca tır parkı alanında yapılacağı vurgulandı. Açıklamada, alınan kararın trafik güvenliğini artırmak, ilçe merkezindeki düzensiz park yapmayı ortadan kaldırmak, yol ve altyapı yatırımlarını korumak amacıyla uygulamaya konulduğu ifade edildi. Belediye yetkilileri, uygulamanın kimseyi mağdur etmeyi amaçlamadığını ancak Pınarhisar’ın düzeni ve güvenliği için kurallara kesinlikle uyulmasının zorunlu olduğunu özellikle belirtti. Haritada belirtilen alanlar dışında ilçeye giriş-çıkış yapan ya da ilçe içinde park eden ağır tonajlı araçlar hakkında, ilgili mevzuat çerçevesinde cezai işlem uygulanacağı da duyuruldu. Pınarhisar Belediyesi’nden yapılan açıklamada açıklamada ayrıca, ilçenin yalnızca bugünüyle değil geleceğiyle de planlandığı vurgulanarak, daha düzenli, daha güvenli ve daha yaşanabilir bir Pınarhisar için kararlılıkla çalışmaya devam edileceği mesajını verdi.