Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Mersin Limanıyla ilgili zaman zaman, ’İsrail’e giden yük uğruyor, uğramıyor veya şu taşınacak, bu taşınacak’ gibi haberlerin dolaştırıldığını belirterek, "İsrail’e 9 Nisan 2024 itibariyle kısmi, 2 Mayıs 2024 tarihinden itibaren de tam sınırlamaya geçtik ithalat ve ihracatta. Hiçbir gümrük işlemi yapılmıyor, transit ticaret, serbest bölge ticareti de yapılmıyor. Bizden İsrail’e bir zerre ticaretin yapılmasına, İsrail bizim şartlarımızı karşılayıncaya kadar müsaade etmeyeceğiz" dedi.
Bakan Bolat, Mersin Valiliğince düzenlenen ’Mersin Ekonomi Zirvesi Sonuç Bildirgesi Toplantısı’na katıldı. Mersin Üniversitesi’ndeki toplantıda konuşmasına zirveye katkı veren herkese teşekkür ederek başlayan Bakan Bolat, bugünkü toplantının,1 yıllık çalışmanın final günü olduğunu söyledi. Mersin’in küresel bir güç olması, bir marka şehir olması için bunun önemli bir başlangıç noktası olduğunu ifade eden Bakan Bolat, "Bundan sonra artık bu kıymetli aktörler, milletvekillerimiz, valimiz, belediye başkanlığımız, ticaret odalarımız, STK’larımız, basınımız hep birlikte sahip çıkılacak. Bu noktada biz de Ticaret Bakanlığı olarak üzerimize düşeni yapacağız. Başarıya giden yol böyle gerçekleşiyor. Çok çalışmak, iyi takip ve aksiyon almak ve de sonuç alıcı çalışmalarla ilerleme sağlamaktan geçiyor" ifadelerini kullandı.
Kentle ilgili yapılan konuşmalar sırasında Mersin için, ’Mersin marka şehir, Mersin birlikte gelişmenin ve güçlenmenin merkezi, Mersin hep birlikte güçlü geleceğe, Mersin görülmesi gereken ve buluşma noktası’ şeklinde motto belirlediğini dile getiren Bakan Bolat, "Mersin için bir 5T formülü öneriyorum. Nedir bu 5T formülü? Avrasya’nın ticaret, taşımacılık, tarım, turizm ve teknoloji merkezi eşittir; Mersin. Bu alanlarda zaten Mersin’in güçlü bir alt yapısı var, daha da konsantre çalışmalar yaparak daha iyi noktalara taşıyacaktır." şeklinde konuştu.
Konuşmasında Mersin’in ihracat rakamlarına da değinen Bakan Bolat, Mersin’in geçen yıl yüzde 4.6 artış ile 10.1 milyar dolarlık bir ihracat rakamına ulaştığını söyledi. Bu ihracatın yaklaşık yarısının tarım ürünleri ve işlenmiş gıda ürünlerinden oluştuğunu belirten Bakan Bolat, Mersin’in tarihten ve coğrafi konumundan gelen bir üstünlüğü bulunduğunu, Doğu Akdeniz’in ticaret ve taşımacılık merkezi olduğunu ifade etti.
"Sanayide Marmara Bölgesindeki aşırı yoğunluk, Samsun ve Mersin aksına kaydırılıyor"
Yakında Mersin- Laskiye feribot seferlerinin de başlayacağı bilgisini paylaşan Bakan Bolat, Mersin’in aynı zamanda İpek Yolunun geçtiği yer olduğunu kaydetti. Mersin’in limanı ve serbest bölgesiyle bu alanda üstünlük sağaldığını vurgulayan Bakan Bolat, "Mersin’i inşallah orta vadede bir Dubai konumunda göreceğiz. Bu konuda bütün yatırımlarımız yapılıyor. Irak Kalkınma Yolu bittiğinde, Basra’ya gelen Asya’nın ürünleri, Avrupa’ya geçerken Mersin’den dünyaya açılacak. O nedenle Çin’den başlayan Orta Koridorunda Türkiye sınırlarına geldiğinde Mersin’de bundan nasibini alacak. Bunun yanında sanayide Marmara Bölgesindeki aşırı yoğunluğu dağıtmak ve Samsun, Mersin aksına doğru yeni OSB’ler kurarak daha dengeli hale getirme konusundaki çabalarla, yine Mersin ve bölge şehirlerine önemli faydalar sağlanacaktır" ifadelerini kullandı.
Türkiye’ye toplam 21 bin Türk gemisi ve yaklaşık 39 bin de yurt dışı bandralı geminin ihracat-ithalat amaçlı geldiği bilgisini paylaşan Bakan Bolat, şöyle devam etti; "Yaklaşık 60 bin gemi geliyor ve aynı zamanda 60 bin gemi çıkıyor demektir. Bizim dış ticaretimiz geçen yıl 610 milyar dolardı ve 167 milyar dolar da hizmetler ticaretimiz vardı. Toplam 775 milyar dolarlık bir dış ticareti yönettik hükümet olarak, Türkiye olarak, Ticaret Bakanlığı olarak. Bu dış ticaretteki malların yüzde 80’ı deniz yoluyla taşınıyor. Mersin Limanı’da burada 2. sırada yer alıyor. 8 milyon adet konteynır getirilip-götürüldü."
"Bizim üzerimizden veya bizim limanlarımıza yanaşarak İsrail’e bir silah gitmesini istemeyiz asla"
Son dönemde Mersin Limanıyla ilgili zaman zaman, ’İsrail’e giden yük uğruyor, uğramıyor veya şu taşınacak, bu taşınacak’ gibi haberlerin dolaştırıldığını hatırlatan Bakan Bolat, "Şu gerçeği görmemiz lazım. Biz ateşkes görüşmeleri sonuçlanacak beklentisi ve çabalarıyla 6 ay kadar bekledik, bütün dünyadan daha fazla uğraştık. Önce kısmi ihracat ambargosu uyguladık 9 Nisan 2024 itibariyle, 2 Mayıs 2024 tarihinden itibaren de tam sınırlamaya geçtik ithalat ve ihracatta. Hiçbir gümrük işlemi yapılmıyor, transit ticaret, serbest bölge ticareti de yapılmıyor. Gazellilere yapılan soykırım karşısında, o kardeşlerimiz için ne yapsak yetmez. Ama biz dünyada en çok yapan devletiz, hükümetiz. 610 milyarlık dış ticaret neyle geliyor? Yüzde 80’i gemilerle geliyor. Limanlarımız Ulaştırma Bakanlığımız tarafından yönetilir. Gümrüklerimiz Ticaret Bakanlığımızca yönetilir. Koordinasyon içinde çalışırız. İhbarları dikkate alırız. Bizim üzerimizden veya bizim limanlarımıza yanaşarak İsrail’e bir silah gitmesini istemeyiz asla. Bu noktada kamuoyuna açıklamadığımız bazı gemi retleri de yapıyoruz" dedi.
"Bizden İsrail’e bir zerre ticaretin yapılmasına, İsrail bizim şartlarımızı karşılayıncaya kadar müsaade etmeyeceğiz"
Dünyada uluslararası taşımacılığı yapan belli başlı lojistik şirketler bulunduğunu söyleyen Bakan Bolat, "Bir gemi Uzak Doğu’dan çıktığı zaman 8-10 limana uğrar, oralarda boşaltma yapar, oralardan konteynır alır, şehir hatları vapurları gibi iskelelere uğraya uğraya gelir. Dolayısıyla limanların bu konteynırlarla alakalı süreci çok iyi yönetmesi lazım. O açıdan biz 610 milyar dolarlık ihracat ithalatımızda dikkatliyiz ama uluslararası ticaretimizi de İsrail haricinde sürdürmek zorundayız. Halkımıza iş, aş, gelir artışı, refah sağlayabilmek için. O nedenle vatandaşlarımız müsterih olsun, İsrail konusunda en az vatandaşlarımız kadar bizler de hassasiyet sahibiyiz, hayatımız bu mücadelelerle geçti. Limanlar arasında konteynır trafiğinde biz dikkatliyiz ama şunu da bilmemiz lazım ki, o gemiler bize uğradıktan sonra İsrail’e de gidebilir, bunu engelleyemeyiz. Başka ülkelerin şirketlerine bu noktada öyle davranıldığı zaman biz ticaret yapamaz hale geliriz. Dış ticarete büyük darbe bindirilir. O nedenle bu konudaki eleştiriler, protestolar ya da önerilere açığız ancak şunun da bilinmesini istiyoruz ki, Türkiye’nin de 610 milyar dolar, milli gelirimiz yüzde 40’nı da korumak zorundayız. Ama bizden İsrail’e bir zerre ticaretin yapılmasına, İsrail bizim şartlarımızı karşılayıncaya kadar müsaade etmeyeceğiz" ifadelerini kullandı.
Mega projelerde son durum
2002’den bu yana Mersin’de toplam 624 milyar TL’lik yatırımı hayata geçirdikleri bilgisini veren Bakan Bolat, Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın yolcu taşımacılığının yanında ticarete de önemli katkılar sağlayacağını, Mersin- Adana- Osmaniye -Gaziantep Hızlı Tren Projesi’nin tamamlandığında yılda 12,5 milyon ton yük taşıma kapasitesine ulaşmasının beklendiğini söyledi. Bakan Bolat, yüzde 90’nın üzerinde tamamlanan Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin ilk reaktörünün 2025 yılı içinde devreye alınmasının planlandığını, tam kapasite ile hizmete girdiğinde ülkenin elektrik ihtiyacının yüzde 10’nu karşılayacağını belirtti.
Esnafa ve sanatkâra 1,8 milyar TL destek
2025’in ilk 5 ayında Mersinli esnaf ve sanatkârlara 1,8 milyar TL tutarında faiz indirimli kredi sağlandığını açıklayan Bolat, 2002’den bu yana toplam kredi desteğinin 15 milyar TL’yi geçtiğini söyledi. Ayrıca, 102,5 milyon TL’lik gelir kaybı desteği ve 7,9 milyon TL tutarında kira desteği sağlandığını bildirdi. Ayrıca bu sabahtan itibaren Mersinli esnafa bir 100 milyon lira daha yüzde 50 faiz indirimli finansman desteği sağladıklarını kaydetti.
Küresel ticaret ve politika belirsizlikleri
Konuşmasında, son dönemde küresel ticareti derinden etkileyen bir dizi gelişme yaşandığını, dünyada büyük bir ticaret savaşları, rekabet savaşları, artan bir korumacılık, gümrük tarifeleri savaşları olduğuna dikkat çeken Bakan Bolat, "Yani ekmek aslanın ağzında değil, adeta midesinde. Ama bizim kahraman ihracatçılarımız ki, onlar hem sanayici hem tarımcılar. Onlar bunu sağlıyorlar. Biz hükümet olarak onlara verebildiğimiz bütün kolaylıkları sağlamaya çalışıyoruz. İmkan olsa daha fazla destek vereceğiz ama malum deprem yatırımları nedeniyle önemli harcamalar var. Bunlar da yakında bitecek inşallah, depremin yaralarını yakında saracağız. Bugün, iftiharla söylemeliyim ki, küresel ihracattan aldığımız payı 1980’den bugüne 7,7 kat artırarak yüzde 1,07’nin üzerine çıkarmış durumdayız. İşte bu performansımızla ismimizi son on yılda OECD ülkeleri arasında ihracat hacmini en hızlı artıran ülkelerden biri olarak yazdırmanın haklı gururunu yaşıyoruz." diye konuştu.
Büyüyen ve güçlenen Türkiye ekonomisi
Bugün Türkiye ekonomisinin 1,5 milyon adetlik üretim gücüyle otomotiv endüstrisinde AB’de 4’üncü, dünyada ise 12’nci sırada yer aldığını hatırlatan Bakan Bolat, şu bilgeler paylaştı; "Tekstil ve konfeksiyonda ihracatta dünyada 7’nci sıradayız. AB’nin 3. büyük tedarikçisiyiz. Savunma ve havacılık sanayiinde dünyada 11’inci sıradayız. Beyaz eşyada Avrupa’da 2’nci, dünyada 3’üncüsıradayız. Makine sektöründe ihracatta dünyanın en büyük 25 ülkesinden biriyiz. Ülkemizin büyümede elde ettiği bu başarı, her kesimin daha fazla ekonomik aktiviteye katılmasının da bir sonucudur. Müteahhitlikte ikinci, turizmde dünya 5.’siyiz. Arkadaşlarımız Endonezya’da Savunma Sanayi Fuarı’ndalar, dün itibariyle 48 adet Kaan 5. nesil savaş uçağının Endonezya’ya 15 milyar dolarlık ihracat sözleşmesi imzalardılar. Bunlar iftihar etmemiz gereken gelişmeler" dedi.
Enflasyonla mücadelenin hükümetin iki temel önceliğinden biri olduğunu vurgulayan Bakan Bolat, diğerinin ise deprem bölgesindeki 11 vilayetin hızlıca ayağa kaldırılması olduğunu söyledi. "Ateş düştüğü yeri yakan" diyen Bolat, "Deprem bölgesinde yıkılmış, canlarını, yakınlarını kaybetmiş insanların acılarını onlar kadar hissetmek çok zor. O nedenle öncelik oradaydı. Ve 105 milyar dolar bir bütçe ortaya çıkarılmıştı. Ve bu bütçeyi ödeyecek bir şirket yok. Kamu bütçesinden ödenecek. O günkü bütçenin yüzde 40’ı idi bu. 2 yılda yaklaşık 2.6 trilyon lira 2023-2024’te harcandı ve 202 bin konut, iş yeri teslim edildi. Kalanları da bitmeye yaklaştı. Bu yıl sonuna kadar diğer hak sahiplerine de teslim edilmiş olacak" diye konuştu.
Olağanüstü bir durum afet ya da dış etken olmadığı taktirde bu yılın sonunda enflasyonda yüzde 20’li rakamlarını görüleceğini kaydeden Bakan Bolat, bu çerçevede ihracatın arttırılmasına yönelik çalışmalara da devam edeceklerini söyledi.
"Türkiye Yüzyılı vizyonumuzu, ticaretin yüzyılı vizyonu ile taçlandıracağız inşallah" diyen Bakan Bolat, "Terörsüz Türkiye hedefi de Türkiye’ye inşallah yeni bir lig atlatacak yükseliş yönünde. 2 trilyon dolara yakın 40 yılda harcanan kaynaklar, bundan sonra inşallah yatırıma, üretime harcanacak" dedi.
