Sivas Kongresi’ne ev sahipliği yapan ve Cumhuriyetin temellerinin atıldığı tarihi Sivas Lisesi, Cumhuriyet öncesi de küçük kahramanları ile tarihte adından söz ettirdi. Son sınıf öğrencilerini Çanakkale Savaşına gönderen lise, 1915 yılında hiç mezun vermedi.
Dönemin padişahı Abdülhamid Han tarafından inşa ettirilen ve erkek lisesi olarak hizmet veren Sivas Lisesi, tarihi boyunca birçok önemli olaya ev sahipliği yaptı. 1915 yılında başlayan Çanakkale Savaşı’na son sınıf öğrencilerini gönderen Sivas Lisesi, o yıl hiç mezun vermedi.
Çanakkale Savaşı ve Sivas Lisesine ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Atatürk İlke ve İnkılap Tarihi Bölümü Öğretim Görevlisi Serap Bozpolat Ayan, "Bu bina aslında Osmanlı döneminin en önemli eğitim kurumlarından birisi. Bir idadi, bir sultan o dönemin lisesi. Abdülhamid döneminde kurulmuş bir okul ve önemli bölge okullarından birisi o dönemde her şehirde lise yok belli şehirlerde sadece eğitim veriliyor. Sivas idadisi kurulduğu günden bu yana kadar her zaman çok önemli insanlar yetiştirmiş bir lisedir. 18 Mart 1915 bizim için çok önemli bir tarih. Çanakkale Savaşı’nın tamamı bizim için çok önemli önemli çok uzun süren bir harp. Bu 1914’ten 1918’e kadar içerisindeki en kritik zaman sadece bizim için değil diğer devletler için de bu durum böyle" dedi.
"Gönüllü olarak cepheye gittiler ve o sene hiçbiri geri dönmedi"
Sivas Lisesi’nin 1915’te hiç mezun vermediğini ifade eden Serap Bozpolat Ayan, "O dönemde de maalesef asker sayımız çok yetersiz olduğu için ve ciddi anlamda bir vatan müdafaasına ihtiyacımız vardı. Çanakkale, İstanbul’un kilididir ve orası düşerse başkent düşer. Başkent düşerse devlet düşer, ondan sonra yapacak hiçbir şey yok. Bunun bilincinde olan insanlarla doluyduk. O dönemin talebeleri de bunun bilincindelerdi ve bu bilinçle Çanakkale Savaşı’na gönüllü olarak katıldılar. Osmanlı döneminde öğrenciler askeri alınmaz çünkü ilmiye sınıfıdır onların vazifeleri farklıdır. Onlar da ilmen bir savaş verirler. Ülkeleri için ama o dönemde bunların hiçbirisini düşünecek durumumuz yoktu ve pek çok liseden olduğu gibi Sivas lisesinden de son sınıf öğrencileri yaşları tuttuğu için gönüllü olarak cepheye gittiler ve o sene hiçbiri geri dönmedi. Çanakkale Savaşı dolayısıyla 1915 yılında Sivas hiç mezun vermedi. Aslında söyleyeceklerimizin sınırı yok Çanakkale ile ilgili sadece şunu söylemek istiyorum Çanakkale dediğim gibi Türk’e türkü hatırlatan bir muharebe olmuştur bir savaş olmuştur" şeklinde konuştu.
