Tunceli'de, yapılan arkeolojik kazılarla kentin tarihi gün yüzüne çıkarılıyor. Pertek ilçesine bağlı Tozkoparan köyünde tespit edilen höyükte, önceki yıllarda yapılan çalışmalarda milattan önce 4350 yılına tanımlanan kalıntılara rastlanmıştı. Düzce Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü'nde görevli Doç. Dr. Yasemin Yılmaz başkanlığında bu yıl başlatılan ve müze görevlilerinin yanı sıra köylülerin de destek verdiği kazı çalışmasında Vali Şefik Aygöl sembolik kazı yaptı.
Pertek Kaymakamı Yusuf Ziya Yaktı, Pertek Belediye Başkanı Recai Vural, İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Hakan Ulaşoğlu, Müze Müdürü Kenan Öncel'in de katıldığı kazıya ilişkin konuşan Vali Şefik Aygöl, "Bu alan 2021 yılında birinci derece arkeolojik sit alanı olarak kabul edildikten sonra Bakanlığımız, Kültür Turizm Müdürlüğümüz, Müze Müdürlüğümüz ve Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nden bir heyetle kazıya başlandı. Mütevazi imkanlarla başlamıştı, mütevazi imkanlarla devam ediyor. Bir tarih aydınlanıyor. Burada özel mülkiyetler var ancak vatandaşlarımız anlayış gösteriyor. Özel mülkiyet sorununu çözüp bu sene yeniden başlattık. Bakanlığımızın bir desteği var biz de yerelde bu desteği artırarak sürekli hale getirmek istiyoruz. Burada önemli bir tarihin ortaya çıkacağına inanıyorum. Anadolu tarih Urfa bölgesinden ülkemizin Ege bölgesine nereye kadar gittiğinin örnekleri var. Bu bölgenin de tarihinin çok eskilere dayandığını bu kazı ortaya koyacak" dedi.
Höyüğün 2017 yılında keşfedildiğini kaydeden Tunceli Müze Müdürü Kenan Öncel, "Sonrasında birinci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmişti. 2021-2022 yıllarında iki sezon boyunca bakanlığımızın izinleri doğrultusunda valilik ve kaymakamlığımızın da destekleriyle kazı çalışmaları yapmıştık. Ara verilen çalışmalara 2025 yılında yeniden başlandı" diye konuştu.
Höyüğün en üst tabakasında yapılan çalışmalarda günümüzden milattan önce birinci bine tarihlenen kanıtlar elde edildiğini belirten Öncel, "Bu alanda yaptığımız çalışmalarda ise milattan önce 4350'ye tarihlenen bir tabaka ile karşılaştık. Bunu bir iskelet üzerinde yaptığımız DNA testiyle de kanıtlamıştık. Şu anda bulunduğumuz yerde anıtsal bir yapıyla karşılaştık. Bu bölge için önemli. Ayrıca Tunceli bölgesi Türkiye'nin arkeolojik açıdan en az bilinen bölgesiydi. Yüzey araştırması ve kazı çalışmalarıyla birlikte Tunceli arkeolojisinin de tarih serüveninin geçmişi bir şekilde ortaya çıkmış oldu ve çalışmalar devam ediyor" şeklinde konuştu.
Köy sakinleri çalışmalardan mutlu
Çalışmaları merakla takip eden ve zaman zaman destek olan köy sakinleri de son derece mutlu. Köy sakinlerinden Veysel Al, "Köyümüzde herhangi bir etkinlik yoktu ancak şimdi var. Köye, ilçeye ve ile katkısı oluyor. Ayrıca bizden önce yaşayan insanların ne şartlarda yaşadığını görüyoruz. Buna baktıkça önümüzü daha rahat görüyoruz" dedi.
Zeynel Kete ise "Eski öykülerde, mitolojilerde, hikayelerde burada tarihi bir emarenin olduğu yaşlılarımız tarafından söyleniyordu. Kazılara başlandı. Milattan önce 4 bin, 5 bin yılına yakın bulgulara rastlandı. Bu da buranın 6 bin, 6 bin 500 yıllık bir tarihi olduğu anlamına geliyor. Göbeklitepe'den sonra belki en eski yerlerden birisi olabilir. Köyümüzün tarihi değere sahip olması önemlidir. Bu tarihin bir an önce uluslararası bilim literatürüne sunulması, ötekileştirilmemesi gerektiğine inanıyorum. Emeği geçen canlara da teşekkür ediyorum" ifadelerini kullandı.
Kazılarda müze görevli Özgür Şahin, Sedat Oylu, Ümit Demirtaş ve Yağmur Kılınç Turuncular'ın da yer aldığı 10 kişilik ekip yer alırken, çalışmalar titizlikle yürütülüyor.
Ercan Topaç
