Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Üç Deniz Girişimi 2015’te Polonya ve Hırvatistan’ın girişimleriyle, Baltık Denizi, Adriyatik Denizi ve Karadeniz’i içeren, görece daha eski ve yetersiz enerji, dijital ve fiziki ulaştırma altyapısına sahip Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin altyapılarını ve bağlantısallığını güçlendirmeyi amaçlayan, sadece Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin "Katılımcı Üye" olabildiği uluslararası bir platform olarak kuruldu.
Üç Deniz Girişimi içerisinde sadece AB üyesi ülkelerden oluşan "Katılımcı Üyeler" Avusturya, Bulgaristan, Çekya, Estonya, Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Macaristan, Polonya, Romanya, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan girişime mali destekte bulunabilecek ve prestij kazandırabilecek ülkelerden oluşan "Stratejik Ortaklar" olarak AB Komisyonu, ABD, Almanya, Japonya ile Ukrayna ve Moldova gibi ülkeleri dahil etmek üzere tasarlanan "Ortak Katılımcılar"dan oluşan üç farklı statü bulunuyor. Üç Deniz Girişimi’ne herhangi bir statü için başvuru yapan ülkelerin başvurularının onaylanması, katılımcı üyelerin fikir birliğine varmasıyla mümkün.
Üç Deniz Girişimi’nin 11 Nisan 2024’te Vilnius’ta düzenlendi. Bu Zirveye Türkiye, İngiltere, Finlandiya, Karadağ, İspanya ve İsrail özel konuk statüsünde katılım sağlamıştı. Üç Deniz Girişimi ’nin 10. Zirvesi 28-29 Nisan 2025’te Varşova’da düzenlendi. Türkiye’nin "Stratejik Ortaklık" başvurusu bu Zirvede üye ülkelerce kabul edildi.
Üç Deniz Girişimi, Türkiye’nin enerji, ulaştırma ve dijital altyapı alanlarında tesisine çalışılan bağlantısallık projelerinde ikili düzeyde sürdürdüğü işbirliklerini çok taraflı bir arenada ele almasını sağlayacak.
Bu Girişim kapsamında Türkiye, öncelik verdiği ekonomik büyüme, yeni altyapı yatırımları ve enerji güvenliğini öne çıkarıyor. Ukrayna’nın yeniden imarı ve altyapının iyileştirilmesi de bu platformun ana gündem maddelerinden biri olacak.
Somut projelerle ilerleme sağlanması amacıyla anılan Üç Deniz Girişimi’nin bir diğer önemli boyutu da özel sektörle sağlanan etkileşim. Bu bağlamda her Zirve paralelinde bir de iş forumu düzenlenmektedir.
Musa Erdoğan
