İstanbul’da yaşayan 49 yaşındaki Serkan Topal, antika merakı dolayısıyla gezdiği Feriköy Antika Pazarı’nda bulduğu 1960’lı yıllara ait mektuplar nedeniyle adeta seyyah oldu. Bulduğu 60 yıllık mektupların sahiplerine ulaşmak için yaklaşık 570 kilometre yol katedip İstanbul’dan Aydın’a gelen Serkan Topal, Amerika’dan Aydın’a yazılan mektupların hikayesinin peşine düştü.
1960’lı yıllarda Amerika’da ataşe olarak görev yapan Kaya Kutlu tarafından kayınpederi M. Ali Töz’e gönderilen mektupları sahiplerine teslim etmek için Aydın sokaklarını karış karış gezmeye başlayan Topal, mektuptaki adres ve isimler üzerinden sahiplerini bulmayı hedefliyor. Amacının 60 yıllık emanetleri sahiplerine ulaştırmak olduğunu ifade eden Serkan Topal, serüvenini anlatarak, "İstanbul’dan Aydın’a bir yolculuk yaptık. 10 senedir ben antikalar ve antikaların hikayeleriyle ilgileniyorum. Eşim Aydınlı ve Aydın’a gelmeyi düşünüyorduk. Aydın’a gelmeden önce antika pazarına gittik. İstanbul’da pazarda tesadüfen tezgahta bazı mektuplar buldum. Toplam 6-7 taneydi. Mektuplara bakınca Amerika’dan Aydın’a yazılmış mektuplar olduğunu gördüm. Fakat bu mektupların yerlerine ulaşmadığını düşünüyorum. Buraya geleceğimiz için kafamızda bir ışık yandı. Dedik ki, ya bunların izini niye sürmüyoruz, yerine ulaştıralım diye. Heyecanla hemen yola çıktık. Aydın’a geldik. Aydın’a geldikten sonra mektuplarımız Hasan Efendi Mahallesi 12. Sokak adresine yazılmış. İlk geldiğimiz yer burasıydı. Fakat şöyle bir sıkıntımız oldu. Mektuplar 1963 yılından yazılmış. Arada tam 62 yıl gibi bir fark var. Biz böyle ’pat’ diye rahatça bulacağımızı düşünürken meğer sokakların isimleri değişmiş, 2 mahalle bir araya gelmiş. Yani şu anki 12. Sokak aradığımız yer değilmiş. Aradığımız 12. Sokak mahallenin daha aşağısındaymış. Daha sonra muhtarla görüştük. Nüfus Müdürlüğü ile görüştük" dedi.
"Umarım sonuca ulaşacağız"
Mektupları yazan Kaya Kutlu’nun ataşe olarak görev yapmasından dolayı Dışişleri Bakanlığı’nda kaydının olabileceğini ve mektupları kendileri adına aileye ulaştırabilmeleri adına çağrıda bulunan Topal, "Bunlar ataşe damadı tarafından M. Ali Töz adına yazılmış mektuplar. Amerika’da bir diplomattan gelmiş. Diplomat, Ali amcanın damadı yani kızıyla evliymiş, izini takip ettik. Buradan Nüfus Müdürlüğü’ne baktığımızda herhangi bir kayıt çıkmıyor bu kişilerle ilgili. Fakat şunu gördük. Dışişlerine bağlı Kaya Kutlu diye bir diplomatımız. Büyük ihtimalle yurt dışı nedeniyle Dışişleri Bakanlığı’nda bunun kaydı vardır. Umarız Dışişleri Bakanlığı da görür ve bu mektupları bizim adımıza bu aileye ulaştırır. Kızları da var çünkü. Eğer bizim adımıza bunları ulaştırırsa çok seviniriz. Çünkü biz burada yapılabilecek bütün şeyleri yaptık. Umarım sonuca ulaşacağız. Nüfus Müdürlüğü’nün yanı sıra Mezarlıklar Müdürlüğü’ne de başvurduk. Oradan da bir şey gelirse ulaştıracağız. Ama istiyorum ki hep beraber Ali amcaya ulaşalım ya da çocuklarına, torunlarına ulaşıp bu mektupları teslim etmek istiyoruz. Biz buraya Cumartesi günü geldik ve 4 gündür sokak sokak gezdik. Sokak isimleri çok değişmiş ve biz Ali Töz amcamıza bir şekilde ulaşamadık" şeklinde konuştu.
"62 yıl sonra emanetleri yerine ulaştırabiliriz"
Ali Töz’ün 3 kızının olduğunu ancak soy isimlerinin değişmiş olabileceğinden dolayı bulmakta sıkıntı yaşadıklarını sözlerine ekleyen Serkan Topal, "3 tane kızı olduğunu tahmin ediyoruz. Mektuplar da öyle yazıyor. Kızlar olduğu için soy isim değişiklikleri sebebiyle ailenin soy ismi değiştiğinden biraz da onun sıkıntısını yaşıyoruz. Ama çok büyük ihtimal mektubu yazan ateşemiz Kaya Kutlu üzerinden ulaşabiliriz diye tahmin ediyoruz. Ayrıca Ali amcanın kardeşleri Nihal, Sema, Sedef ve Haydar Bey varmış. Ayrıca da Simten Hanım diye bir hanım da var. Mektupta da yazıyor. Belki bunlar üzerinden de tanıyanlar olursa, bize ulaşırsa en azından oradan da 62 yıl sonra emanetleri yerine ulaştırabiliriz" dedi.
"En son mektup 1963 yılında yollanmış"
Mektupta ise o dönemleri anlatan şeylerin yazdığını ifade ederek mektubun içeriğinden de kısa bir şekilde bahseden Topal, "Mektubun içerikleri dönemi yansıtan şeylerle dolu. Hem çok hoş hem de genel yapıyı öğrenmek açısından önemli. Mesela fotoğraf makinesi yokmuş, o yüzden aileye fotoğraf yollayamamışlar. Bir arkadaşından makine alacakmış, ondan sonra fotoğraf yollayabilecekmiş. Diplomatımız 860 dolar maaş alıyormuş. Bir ev tutmuş. Çok güzel bir ev diye bahsediyor. 2 yatak odalı, 2 banyolu ve oldukça geniş. Onun kirası da 180 dolar civarındaymış. Öyle arabalar varmış. ’Eski klasikler bize pek uymadı. Onun yerine gittik, Volkswagen aldık’ diyor. Hatta ’arkadaşlarımızla görüştük, onlar da Volkswagen aldı’ diyor. Yani dönem açısından da ilginç şeyler. Birkaç yere gezmeye gitmişler. Müthiş gelmiş, çok farklı şeyler yaşamışlar, onları anlatıyorlar. Şimdinin sosyal medya durumlarını, orada mektuplarda gördük yani. Bizim için o kısmı da çok güzel oldu. Ben aldığımda mektuplar açık değildi aslında. Sadece üst üste hepsi bir poşet içerisindeydi. Biz tabii ki bilgiyi görmek açısından nereden olduğunu tabii ki bilemedik. Tam olarak onun için açtım zaten. Onun üzerinden buraya kadar geldik. En son mektup 1963 yılında yollanmış. Son iki tanesi. Mektuplar da çok güzel. Zarfı açınca zarf aynı zamanda mektup kağıdı. Yani dönem için harika bir çalışma. Artık mektup göremediğimiz için mesajlar çıktığından şu ayrıntı bile olayın ne kadar güzel olduğunu gösteriyor bize" dedi.
Uğur Eser - Abdurrahman Fırat
