Tatvan sahilinde yürüyüş yapan fotoğraf sanatçısı Yusuf Karasu’nun çektiği görüntülerde, göl suyunun şiddetli soğuk hava nedeniyle hızla buharlaştığı ve buharlaşan suyun yoğunlaşarak sis bulutlarına dönüştüğü görüldü. Uzmanlara göre buharlaşma olayı, gece saatlerinde Van Gölü yüzeyindeki suyun sıcaklığının hava sıcaklığından yüksek olması nedeniyle meydana geliyor. Yüzeyden hızla buharlaşan su, soğuk hava ile temas ettiğinde yoğunlaşarak sis oluşturuyor. Bu doğa olayı, Van Gölü’nün benzersiz özelliklerini ve bölge iklimine olan katkılarını anlamak açısından önemli bir örnek teşkil ediyor.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Su Ürünleri Fakültesi Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, Van Gölü’nün bölgesel iklim üzerindeki etkisine değinerek, “Suyun öz ısısı, toprağın öz ısısından çok daha yüksektir. Bu nedenle göl ve deniz gibi ekosistemler, çevresindeki karalara göre çok daha geç ısınıp çok daha geç soğur. Van Gölü gibi büyük su kütleleri, çevrelerinde mikroiklim oluşturarak bölge sıcaklıklarının dengelenmesine katkıda bulunur. Kış aylarında gündüzleri karalar daha sıcak, sular ise daha soğuktur. Ancak gece saatlerinde, toprağın öz ısısının düşük olması sebebiyle karalar hızla soğurken Van Gölü gibi su kütleleri ısı kaybını daha yavaş gerçekleştirir. Bu durum, göl çevresinde ani sıcaklık değişimlerini engelleyerek daha ılıman bir mikroiklim oluşmasını sağlar” dedi.
Van Gölü’nün bu özelliğinin, sadece çevresinde yaşayan insanlar için değil, aynı zamanda ekosistem için de hayati bir rol oynadığının altını çizen Akkuş, “Van Gölü, çevre sıcaklığını dengelemenin yanı sıra suyun yavaş soğuması sayesinde gece boyu bir ısı kaynağı işlevi görerek bitkiler, hayvanlar ve diğer canlılar için daha yaşanabilir bir ortam sunar. Van Gölü üzerinde oluşan buharlaşma ve sis fenomeni, bölge ikliminin Van Gölü’ne nasıl bağımlı olduğunu gözler önüne seriyor. Gündüz saatlerinde güneşten gelen ısıyı depolayan göl, gece boyunca bu ısıyı serbest bırakarak çevresindeki hava sıcaklığının aşırı düşmesini önlüyor. Özellikle Doğu Anadolu Bölgesi gibi sert kış şartları görüldüğü bir yerde, Van Gölü’nün bu etkisi, bölgenin kış aylarında daha yaşanabilir bir iklime sahip olmasına yardımcı oluyor” diye konuştu.
Van Gölü’nün, çevresindeki mikroiklimin oluşumuna yaptığı katkı sayesinde bir denge unsuru görevi gördüğünü vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Akkuş, “Görüntülerde Van Gölü üzerinde oluşan buharlaşma ve sis manzarası, gölün bölge iklimine olan olumlu etkisinin en net göstergelerinden biridir. Özellikle kış aylarında, gündüz ısınan ve gece bu ısıyı yavaşça kaybeden Van Gölü, çevresinde yaşayanların hayat kalitesini artırmakla kalmaz, aynı zamanda çevredeki tarım ve doğal yaşamın devamlılığı için de kritik bir rol üstlenir. Van Gölü, sadece bir su kütlesi değil, bölge ikliminin düzenlenmesinde önemli bir aktördür. Yüzey sularındaki sıcaklık farkları nedeniyle oluşan buharlaşma ve sis gibi doğal olaylar, gölün iklim üzerindeki etkisinin görsel bir kanıtıdır. Doğu Anadolu’nun sert kış şartlarına Van Gölü, çevresindeki iklimi yumuşatarak hem insanlara hem de doğaya benzersiz bir katkı sağlamaktadır” şeklinde konuştu.
Özkan Olcay - Hakan Okay
