KÜLTÜR SANAT - 23 Mayıs 2025 Cuma 16:14

Çayönü, Göbeklitepe gibi tüm dünyaya tanıtılacak

A
A
A
Çayönü, Göbeklitepe gibi tüm dünyaya tanıtılacak

Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, insanlık tarihinin ilk yerleşim alanlarından biri olan Çayönü kazı alanında incelemelerde bulundu. Vali Zorluoğlu, yalnızca yüzde 17’si gün yüzüne çıkarılmış olan bu benzersiz arkeolojik alanın, önümüzdeki süreçte Göbeklitepe gibi Türkiye’nin ve dünyanın gündemine taşınacağını söyledi.


Ergani Ovası’nda, Dicle Nehri’nin kenarında, milattan önce 10 binden başlayan yerleşim evreleri bulunan Çayönü’nün, avcılık ve toplayıcılıktan yerleşik hayata geçilen ilk noktalardan biri olduğunu vurgulayan Vali Zorluoğlu, ilk yerleşim yerlerinden birinin burada olduğunu, insanlık tarihinin yerleşik hayata geçtiği ilk alanlardan biri Çayönü olduğunu söyledi.


Çayönü’nün yalnızca ilk yerleşim yeri olmakla kalmadığını belirten Zorluoğlu, bölgenin tarım ve hayvancılık tarihindeki önemine de dikkat çekerek, "Buğday ve arpanın ilk kez ziraatının yapıldığı, koyun ve keçi evcilleştirildiği ilk bölgelerden biri Çayönü. Bu bakımdan çok kıymetli bir alan. Mimari açıdan da Çayönü’nün dünya mirasına katkı sundu. Burada, yuvarlak tabanlı barınaklardan dikdörtgen tabanlı evlere geçildiğini biliyoruz. Kazılardan elde edilen bulgular, bu dönüşümü açık şekilde ortaya koyuyor" dedi.


Vali Zorluoğlu, kazı çalışmalarında bugüne kadar yalnızca yüzde 17’lik bir alanın gün yüzüne çıkarıldığını belirterek, şu bilgileri paylaştı:


"1964’ten bu yana yapılan kazılarla yalnızca yüzde 17’si açığa çıkarıldı. Bu çalışmalarda, dünyadaki ilk örneklerinden biri olarak söndürülmüş kireçten yapılmış terrazzo mozaik kaplamaya rastlandı. Ayrıca alanda, dönemin inanç sistemlerine dair izler taşıyan dikili taşlar da bulunuyor. Bu izlerin anlamlarını uzmanlarımız, ortaya koymaya devam ediyor."


Vali Zorluoğlu, Çayönü’nün dünya arkeoloji literatüründe önemli bir yer tutmasına rağmen, henüz Diyarbakır ve Türkiye kamuoyunda yeterince tanınmadığını söyleyerek, "Burası, Diyarbakır turizmi açısından çok kıymetli bir alan. Hedefimiz; GAP İdaresi, Kalkınma Ajansımız, üniversitelerimiz, meslek odalarımız ve diğer paydaşlarla birlikte bu eşsiz mirası hem Türkiye’nin hem de dünyanın turizm gündemine taşımak. Bu yıl, Kalkınma Ajansımızın bütçesiyle bir ziyaretçi karşılama merkezi inşa ediyoruz. Aynı zamanda, dönemin yaşamını canlandırabileceğimiz bir model alan kurmayı planlıyoruz. Ziyaretçiler, o dönemin yaşantısını doğrudan deneyimleyebilecekleri bir yapının içine girecekler. Projelerimiz hazır; finansman çalışmaları da sürüyor. Çayönü ve Hilar Mağaraları ile birlikte bu bölgeyi, önümüzdeki yıllarda tıpkı Göbeklitepe gibi, Türkiye’nin ve uluslararası kamuoyunun dikkatine sunmak ve Çayönü’ne hak ettiği değeri kazandırmak istiyoruz" dedi.



Çayönü, Göbeklitepe gibi tüm dünyaya tanıtılacak

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Denizli Küslerin barıştığı bayramlaşma halkası geleneği yaşatıldı Denizli’nin Tavas ilçesine bağlı Yeni Mahalle’de küslerin barışması ve herkesin birbirine sarılması için her bayram sabahı sürdürülen ‘bayramlaşma halkası’ geleneği bu yıl olumsuz hava koşuları nedeniyle caminin içerisinde oluşturuldu. Tavas’a bağlı Yeni Mahalle’de yılla önce köyün ileri gelenleri tarafından kırgınlıkların unutulması ve küslüklerin sona erdirilmesi için başlatılan ‘Bayramlaşma Halkası’ geleneği bu yılda yaşatıldı. Her yıl Taşbaşı Camisinin avlusunda yaşatılan gelenek, bu yıl soğuk ve yağışlı hava nedeniyle caminin içinde gerçekleştirildi. Caminin dışında bayramlaşmak için halka oluşturan cemaat, 7’den 77’ye tüm erkeklerin katıldığı bayramlaşma zincirini bu sene cami içinde kurdu. Yıllardır devam eden bayramlaşma geleneği sayesinde, herkes birbiriyle tokalaşıp sarıldığı için kimse küs veya kırgın kalmadı. Birlik ve beraberlik için bir fırsat olarak gördükleri geleneği yaşatmaya devam ettiklerini ifade eden Yeni Mahalle eski muhtarlarından Hacı Ahmet Şen, "Mahallemizde yıllardır yaşattığımız bir bayramlaşma halkası geleneğimiz var. Bayram namazını kıldıktan sonra hocalarımız sürekli ikazda bulunur ve caminin avlusunda oluşturduğumuz halkada mahallenin 7’den 77’ye tüm erkekleri hep birlikte bayramlaşırdı. Fakat bu yıl havanın çok soğuk olması nedeniyle bayramlaşma halkamızı camimizin içerisinde oluşturduk. Bu bizim yıllardır hem gelenek göreneğimiz hem de küslerin barışması için bir fırsatımız. Adam aynı safta namaz kılıyor ama küs. Bayramlaşmak için birbirlerine el uzattıklarında, bu sayede barışmalarına vesile olunuyor. Bu gelenek göreneği ayakta tutmak için biz bayramlaşma halkasını oluşturmaya devam ediyoruz" dedi. Bayramların toplumsal dayanışma içi önemli bir fırsat olduğunun altını çizen cam cemaatinden Mehmet İnce ise "Geleneksel olarak her bayramda caminin avlusunda hep birlikte bayramlaşıyoruz. Komşularımız ve cami cemaatimiz bayram sabahı burada buluşuyor. Hiçbir şekilde küskünlüklerin devam etmesini istemiyoruz. Herkes birbiriyle sarılsın, dostluk, kardeşlik ve beraberlik olsun diye bu geleneğimizi sürdürüyoruz" şeklinde konuştu.