Diyarbakır’da kurulan Key Ma kadın kooperatifi, Çerçi Satış Noktasının açılışı yapıldı.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) tarafından 2023 yılında kurulan Gastro İnovasyon Merkezi bünyesinde yöresel ürün ve lezzet yolculuğuna başlayan Key Ma kadın kooperatifi, Çerçi Satış Noktasının açılışını yaptı. DTSO Başkanı Mehmet Kaya yaptığı konuşmada Key Ma’da yapılan üretimlere satın alma yöntemiyle destek verdiklerini belirterek, yöresel, coğrafi işaretli ürünlerin dünyada da hakim olan bir sektör olduğunu söyledi. Kaya, ’’Doğrusu dünyada aynı paralelde yürüyen işte bugün Türkiye’nin bile e-ticaret hacmi yüzde 12’lerde. Çok kısa bir sürede yüzde 25’lere varan bir e-ticaretten bahsediyoruz. Yani siz artık İstanbul’da, Avrupa’da, dünyanın herhangi bir yerinde insanlar Çermik biberini sipariş verebilir hale gelecekler. Eğer siz o sistemi ürünü ulaştırabilir altyapıyı hazırladıysanız siz onu dünyanın her yerinde pazarlayabilir bir noktada olursunuz. Asıl olması gereken onun bulunduğu coğrafyada hazır hale getirmesi diye ifade ediyoruz. Burası Mezopotamya. 12 bin 500 yıllık tarihi 33 medeniyet. Yani şu ana kadar ürettiklerimiz bence üreteceklerimizin henüz binde biri bile değil. Yani o kültürlerin gastronomisini en azından bizler binde birini bile ortaya çıkarmış değiliz ki biz, Gastro İnovasyon Merkezi üzerinden bütün ilçelerimizle bu araştırmaları yani coğrafi işaret alabilecek ürünleri araştırmalarını yaptık ve yavaş yavaş bunları da coğrafi işaretini hem Türkiye’de hem Avrupa’da alıyoruz. Bu tür adımlar bizler için önemli. Doğrusu tabii ki bunu bir kooperatifle bir kurumla değil tüm kentin paydaşlarıyla birlikte yapmak da temel hedefimiz’’ dedi.
Key Ma Kadın Kooperatifi Başkanı Meryem Özdemir Ok ise Key Ma’nın kat ettiği yola dair bilgiler paylaşarak, bugünün hazırlıklarının aslında 2009 yılından beri yapıldığını söyledi. Ok, şöyle konuştu:
’’2022’de Gastro İnovasyon Merkezini açtık. Burada çeşitli eğitim programları gerçekleştirdik. Sahaya gittik. Diyarbakır’da gastronomi turunda yer alan değerler nelerdir? Bu konudaki kültürel mirası inceledik. Neleri korumamız lazım? Bunlarla ilgili çalışmalar yaptık. Gerek tescili, coğrafi işaretli ürünler ile ilgili bayağı çalışmalar yapıldı. En son, eğitimler yaptık, bu çalışmalar yaptık. Bu binayı nasıl sürdürebiliriz, nasıl ayakta kalabilir diye kafa yorduk. Biraz ona kafa yormaya başladık ve Key Ma Kadın Kooperatifi buradan doğdu. Ama kadınların bu emekleri çok görünür değil ve uygun bir şekilde, adil bir şekilde ücretlendirilmiyor. Biz de o yüzden böyle işlek bir noktada, tarihi bir yapıda, Diyarbakır’da olmayan ama ihtiyaç duyulan bir alanda bir kadın kooperatifiyle yola çıkalım diye düşündük ve hem kadınların bu emeklerini görünür olabileceği hem de kentin gastronomisine, kültürel miras değerlerine katkı sunabilecek bir adım attık. Mart 2024’te Key Ma Kadın Kooperatifini kurduk. İlk 7 tane kadın bir araya geldik. 5 tane kadın kooperatifimiz vardı bu yapının içerisinde. Kadın kooperatifimizin temsilcileri de bugün aramızda. Onlara da çok teşekkür ediyoruz. Bizlerle beraber yol aldıkları için. 7 kadından bugün 100 kadına çıktı. Emeği geçen herkese, DTSO’ya belediyelerimize, sivil toplum örgütlerine çok teşekkür ediyoruz.’’
Açılışa Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Serra Bucak, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Kaya, Sur Belediye Başkanı Gulan Fatma Önkol, DTSO Meclis üyeleri, kadın kooperatifleri ve çok sayıda davetli katıldı.
