Gaziantep’te Bakırcılar Çarşısı’ndaki 5 metrekarelik dükkanında 66 yıldır dede mesleğini sürdüren çanta ustası Tahir Demirci, tamamen el işçiliğiyle ürettiği çantalarla teknolojiye direniyor.
Oğluyla birlikte hiçbir teknolojik alet kullanmadan üretim yaptıklarını söyleyen çanta ustası Tahir Demirci, mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Küçük yaşta mesleğe başladığını anlatan Demirci, mesleğin devam etmesi için çalışmaya devam edeceğini söyledi. Oğluyla birlikte doğal deriden çantalar yaptıklarını dile getiren 76 yaşındaki Demirci, meslekte eleman yetişmediğini ifade etti. Devletin mesleğin yaşatılması için destek verdiğini söyleyen Demirci, "Sağ olsun devlet, bu mesleği koruma altına aldı, bizden vergi istemiyor. ‘Bu sanatı yaşatın, devam ettirin’ diyor" dedi. Usta Demirci, tamamen el emeğiyle yaptığı çantaları ise bin ile 3 bin TL arasında satıyor.
"Bu mesleğin nesli tükenmiş durumda"
Mesleğin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ifade eden usta Demirci, "Artık bu mesleğin nesli tükenmiş durumda. Dedemizin zamanından bu yana böyle gelmiş. Bir süre ara verdik ama ömrümüzün büyük bölümü bu işle geçti. Ben mesleğe daha 5 yaşındayken başladım. Küçük derede derileri ıslatırdık. O zamanlar kesim için makine, pres gibi şeyler yoktu. Her şey elle yapılırdı. Kullandığımız deri çok kalın olurdu, onu yumuşatmak için ‘akar’ dediğimiz suya bırakırdık. Bizim kalenin altında, Naip Hamamı’nın yanında eski tabakhaneler vardı. Oradaki derede ustam deriyi ıslatır, ben de küçücük halimle oturup öğlene kadar başında beklerdim. Sonra usta gelir, bizi alıp Millet Hanı’ndaki dükkânımıza götürürdü. Orada ip, mum ve diğer malzemelerle çalışarak başladık bu işe. Bugün bunları yapan usta neredeyse kalmadı. Az önce söylediğim gibi unutulmaya yüz tutmuş bir sanat haline geldi. Yetişen de yok. Bu ‘köşele’ dediğimiz çantalar gerçek deriden yapılır. Deriyi alır, keser, motiflerini işleriz. Oğlumla birlikte yapıyoruz. Küçük dükkanımda ben dikişini yapıyorum, evimizin altındaki küçük atölyede de oğlum boyasını ve işlemelerini hazırlıyor" dedi.
"Hepsi santimine kadar el emeğidir"
Çantaları hiçbir teknolojik alet kullanmadan yaptığını söyleyen usta Demirci, "Bu çantaların değerini ölçmek kolay değil çünkü tamamen el işidir. Fiyatlar bin ile 3 bin TL arasında değişiyor. En ucuz dediğimiz bir çanta bile sabahtan akşama kadar sürer. En uzun yaptığım çanta ise 3 gün sürdü, fiyatı 3 bin lira civarında. Hepsi santimine kadar el emeğidir, makine yok. Bu seviyede çalışan usta da maalesef yok, benden başka yapan kalmadı. Yemenici ustalar da çanta yapar ama bizimki gibi doğal, tabaktan çıktığı haliyle işlenen natürel deriden yapılanlar başka bir kategoride. Bu iş sadece bir çanta yapma işi değil; kültürümüzle ilgilidir. Eğer sıradan bir çanta gibi bakarsanız değerini göremezsiniz. Bu işi anlayan kişiler için ise hem kültürel hem de doğal yapısı nedeniyle çok kıymetlidir. Uzun yıllar dayanır, kültürümüzün bir parçasını taşır" ifadelerini kullandı.
"Sağ olsun devlet, bu mesleği koruma altına aldı"
Mesleğin ölmemesi için devletin her türlü desteği verdiğini belirten usta Demirci, "Maalesef meslek yok olmak üzere. Neredeyse bitmek üzere. Sağ olsun devlet, bu mesleği koruma altına aldı, bizden vergi istemiyor. ‘Bu sanatı yaşatın, devam ettirin’ diyor. Çünkü zaten kazancımız günlük geçimimizi ancak karşılıyor. Büyük para kazanmıyoruz. Devlet de bunu bildiği için destek veriyor. Ama öğrenmeye gelen yok. Kimse bu sanata ilgi göstermiyor. Bu durum bizi gerçekten çok üzüyor. Teknoloji ilerledikçe birçok eski meslek gibi bizimki de yok oluyor. Biz adeta teknolojiye direnmeye çalışıyoruz ama endüstrinin hızına yetişmek mümkün değil" şeklinde konuştu.
"Bu yaşta hala mesleğini sürdürüyor"
El emeği çantaları çok beğendiğini söyleyen vatandaş Nurgül Polat, "Çok güzel el emeği, göz nuru, yani sonuçta değerli, güzel bir şey, hoş. Amcamın emeğine çok saygı duymak lazım. Bu yaşta gelmiş, burada çalışıyor, el öpülecek bir amca. Bu yaşta hala mesleğini sürdürüyor" diye konuştu.
