Türkiye’de 700 bin hektarın üzerinde üretim alanı bulunmasına rağmen, son yılların ortalaması ile yılda 600-650 bin ton civarında kabuklu fındık üretilen Karadeniz Bölgesi’nde giderek düşen verim ile birlikte kaliteyi arttırmak için gösterilen çabaların başında bilinçli ve tekniğine uygun budama yapılması geliyor.
Özellikle fındığın ana üretim bölgesi olan Ünye’nin doğusunda kalan kısımda dekar başına ortalama verimin 70 kilogram civarlarına kadar inmesi üzerine sektörle ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından başlatılan iyi tarım uygulamaları içinde tekniğine uygun budamaya öncelik tanınıyor.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl ve ilçe müdürlükleri, bazı Ziraat Odaları, Ticaret Borsaları, Büyükşehir Belediyelerinin yanı sıra Fındık Tanıtım Grubu İhracatçı Birlikleri ile Ferrero gibi özel kuruluşlar tarafından son 3 yılda bilinçli budayıcı yetiştirmek üzere sertifikalı kurslar düzenlendi. Bu kurslarda yaklaşık 5 bine yakın üretici atadan kalma usullerin yerine tekniğine uygun verim ile kaliteyi arttıran fındık budamasını öğrenip, hem kendilerine ait bahçeleri, hem de ücreti karşılığında talep eden üreticilerin bahçelerini budadılar.
Budama konusunda kurslarda öğretici-uzman olarak görev alan Giresun’un Keşap ilçesi Fındık Yetiştiricileri Birliği Başkanı Mustafa Şahin, tekniğine uygun budamanın söylenenden daha fazla üretimi arttırdığını söyledi. Şahin "Budama gerektiği gibi yapılsın, fındıkta yüzde 30-40’dan çok daha fazla verim artışı sağlanır. Bu artış oranı budama ile birlikte hastalık ve zararlılarla da bilinçli mücadele yapıldığında yüzde 60’a kadar çıkabilmektedir. Ama, bunun için kesinlikle zamanında doğru ve tekniğine uygun budama yapmak gerekiyor. Fındık ağacını, en küçük yaştan verimden düşeceği zamana kadar budamak lazım. Kök ile gövde arasındaki oranı iyi bilmek, ağacın ışık almasını sağlamak, döllenme ve tozlanmayı son derece gelişmiş şekilde tutacak budamayı sağlamamız gerekiyor" dedi.
Mustafa Şahin, son yıllarda açılan kurslarla yetiştirilen budamacıların oluşturduğu farklılığın, bu yıldan başlamak üzere önümüzdeki dönemlerde rakamsal olarak görüleceğini, bunun da üretimin şimdiden dekar başına en az 100 kilogramın üzerine çıkması ve randımanın da artması demek olduğunu sözlerine ekledi.
