Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Belçika’nın başkenti Brüksel’de gerçekleştirilen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından basın toplantısı düzenledi. Yarın Ukrayna’daki savaşın yeni bir yıl dönümünün anılacağını ifade eden Kallas, "Moskova, stratejik hedeflerinin hiçbirine ulaşamadı. Ordusu bataklığa saplanmış durumda. Ekonomisi hızla geriliyor ve Ukraynalılar direniyor ve direncini koruyor" dedi.
"20. Yaptırım Paketi konusunda anlaşmaya varamadık"
Rusya’ya yönelik son yaptırım paketine değinen Kallas, "Maalesef 20. Yaptırım Paketi konusunda anlaşmaya varamadık. Bu bir geri adım ve vermek istemediğimiz bir mesaj. Ancak çalışmalar sürüyor" dedi.
Ukrayna konusunda bir yıl süren görüşmelerin ardından halen bir ateşkes bile elde edilemediğini vurgulayan Kallas, "Barışın önündeki engel Ukrayna değil, Rusya’dır. Ukrayna’ya topraklarından vazgeçmesi yönündeki baskıyı, Rusya’nın adil ve kalıcı barışın temel şartlarını karşılamak için ne yapması gerektiğine odaklanan bir yaklaşımla tersine çevirmemiz gerekiyor. Avrupa’nın savaşın nasıl sona ereceği konusunda açık ve meşru çıkarları vardır. Avrupa’nın çıkarlarının dolaylı olarak zarar görmemesi için Rusya’dan beklentilerimiz konusunda net olmamız gerekiyor" dedi.
"Eski Rus askerlerinin Schengen bölgesine girişini engellemek için çalışıyoruz"
Avrupa Birliği’ndeki Rus misyonunun azami büyüklüğünü 40 kişiyle sınırlamaya karar verdiklerini söyleyen Kallas, "Komisyonla birlikte potansiyel olarak yüz binlerce eski Rus askerinin Schengen bölgesine girişini engellemek için de çalışıyoruz. Savaş suçluları ve sabotajcıların sokaklarımızda dolaşmasını istemiyoruz" dedi.
"Gazze’de gerçek ilerleme, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ve bunu takiben İsrail güçlerinin çekilmesine bağlıdır"
Toplantıda Gazze’nin de konuşulduğunu ve Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nickolay Mladenov ile görüştüklerini ifade eden Kallas, "Gazze’de gerçek ilerleme, Hamas’ın silahsızlandırılmasına ve bunu takiben İsrail güçlerinin çekilmesine bağlıdır" dedi.
Kallas, "Dışişleri bakanları, Batı Şeria’daki ciddi durumu da ele aldı. İsrail’in oradaki yetki aşımları ve uluslararası hukuku ihlal etmesi, müstakbel bir Filistin devletinin özüne darbe indirmektedir" dedi.
"ABD ve İran tehlikeli bir şekilde savaşa yaklaşıyor"
İran’a ilişkin olarak Kallas, "ABD ve İran, tehlikeli bir şekilde savaşa yaklaşıyor. Diplomasi penceresi çok dar. Elbette İran'ın nükleer programı, balistik füzeleri ve Avrupa için de tehdit oluşturan teröristlere verdiği destek konusunda pek çok endişemiz var. Ancak herhangi bir askeri müdahale, kontrol edilmesi güç sonuçlar doğurabilir. AB, İran’a karşı kapsamlı yaptırımlar uygulamış, Devrim Muhafızları’nın terör örgütü ilan edilmesi, bir ceza muafiyetinin söz konusu olmadığı konusunda net bir mesaj vermiştir" dedi.
Kallas, Suriye konusunda ise, "Kuzey Suriye’de güç dengelerindeki ani değişim, DEAŞ savaşçılarının tutulduğu kamplarda güvenliği altüst etmiştir. Bu durum, teröristlerin Avrupa’ya doğru hareket etme riski doğurmuştur. Bugün bakanlar, AB’nin daha fazla rehabilitasyon ve yeniden entegrasyon programına nasıl katkı sağlayabileceğini görüştü" dedi.
Macaristan’a anlaşmadan geri adım atma eleştirisi
Basın toplantısında Macaristan’ın 20. Yaptırım Paketi’ni engellemesine ve bu durumun nasıl aşılacağına ilişkin soru üzerine Kallas, "Macar ve Slovak mevkidaşlarımızla bu paket üzerinde ilerleyebilmek için farklı düzeylerde temaslarda bulunuyoruz. Elbette bu kolay değil ancak çalışmalar sürüyor" ifadelerini kullandı. Kallas, "Bugün bir anlaşmaya varamamış olduğumuz için çok üzgünüm. Zira yarın savaşın hüzünlü yıldönümü" dedi.
Macaristan’ın aynı zamanda AB liderlerinin aralık ayında Ukrayna’ya sağlanması konusunda uzlaştıkları 90 milyar euroluk krediyi de bloke ettiği ve bu tutumu nasıl değerlendirdikleri yönündeki bir soru üzerine Kallas, "AB Liderler Zirvesi’nde tüm ülkelerin, tüm liderlerin karar almasından sonra şimdi geri adım atılıyor olması gerçekten üzücü. Yarın (AB Konseyi Başkanı) Antonio Costa ve (AB Komisyonu Başkanı) Ursula von der Leyen, Kiev’de olacaklar ve bu konuyu (Macaristan Başbakanı) Viktor Orban ile mutlaka gündeme getireceğiz. Çünkü bu durum, antlaşmalarda yer alan samimi işbirliği ilkesine gerçekten uygun değil" dedi.
Macaristan’ın vetoya devam etmesi halinde dondurulmuş Rus varlıkları gündemde
Macaristan’ın Ukrayna’ya 90 milyar euroluk pakete yönelik vetosunu kaldırmayı reddetmesi halinde bir "B planı" olup olmadığı yönündeki soruya Kallas, "Gündemimizde bir 'A planı' vardı ve Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanımı ile ilgiliydi. Şimdi bu 'B planı' olmayacaksa, belki bunun üzerinde çalışmamız gerekir" cevabını verdi.
Kallas, "Üye devletlerin liderler düzeyinde varılan anlaşmaya saygı göstermesi için çaba gösteriyoruz. Fakat bu işe yaramazsa her zaman dondurulmuş varlıkların kullanımına geri dönebiliriz. Bunu o zaman daha hızlı yapabiliriz" dedi.
"Amerika söz konusu olunca son kararı veren Başkandır"
ABD’yi İran’a operasyondan caydırma konusunda ne yaptıkları konusundaki bir soruya Kallas, "Görüşmeler sürüyor. Diplomatik bir yaklaşımın şart olduğunu vurguluyoruz. Bölgedeki aktörlerle de temas halindeyiz. Ancak Amerika söz konusu olunca son kararı veren Başkandır" cevabını verdi.
"İsrailli yerleşimcilere yaptırımları bir ülke engelliyor"
AB’nin İsrail aleyhinde adım atma konusunda isteksiz, yetersiz ya da aciz göründüğü şeklindeki algıya ilişkin yorumu sorulan Kallas, "Burada sorun, Ukrayna konusunda yaşadığımıza benziyor. 26 ülke, şiddet uygulayan yerleşimcilere yönelik yaptırımları destekliyor. Bu konu bir süredir masada. Ancak bir ülke buna karşı çıkıyor. Karar alma süreçlerimizde yaşadığımız temel sorun da bu. Çoğunluğun istediğini değil, veto koyan tek bir ülkenin istediğini uygulamak zorunda kalıyoruz" dedi.
İran konusunda savaşın "sınırlı ölçekte kalmayacağından" endişe ettiklerini söyledi
İran konusunda savaşın kontrolü mümkün olmayan sonuçlar doğurabileceği açıklaması ile kastının ne olduğu sorusu üzerine Kallas, "Burada esas risk, misilleme ihtimali. Bu yüzden daha önce de İran’ın balistik füze programına ilişkin endişelerimizi özellikle vurguladım" ifadelerini kullandı.
Kallas, "Endişe, sınırlı bir ölçekte kalacak bir çatışma veya savaşın söz konusu olmayabileceği konusudur. Bölgedeki aktörlerden aldığımız mesajlar da bu yönde" dedi.
İbrahim Aydoğan
